FINAL EPISODE — ANG TAONG NAGTAGO SA ANAK NIYA AY ANG TAONG PINAKAMALAKING PINAGKAKATIWALAAN NIYA!
Hindi nakatulog si Mateo nang gabing iyon.
Paulit-ulit sa kaniyang isip ang sinabi ni Ramon.
“Ang taong pinakamalapit sa iyo ngayon.”
Isa-isang pumasok sa kaniyang isip ang mga taong pinagkakatiwalaan niya.
Ngunit walang sinuman ang maisip niyang may dahilan upang paghiwalayin siya at si Rosario.
Kinabukasan, dumating si Ramon sa kaniyang bahay.
Matanda na ito, nanginginig ang kamay, at tila ilang taon nang dinadala ang isang napakabigat na kasalanan.
“Sabihin mo na ang lahat,” sabi ni Mateo.
Umupo si Ramon.
“Hindi ang ama mo ang nag-utos na itago si Rosario.”
“Kung hindi siya, sino?”
Itinaas ni Ramon ang isang lumang dokumento.
Ang pirma sa ibaba ay malinaw.
Elias Villareal.
Ang nakababatang kapatid ni Mateo.
Napanganga ang matanda.
“Si Elias?”
Tumango si Ramon.
“May utang siya noon. Malaking halaga. Natuklasan niyang ikaw ang magiging tagapagmana ng malaking negosyo ng pamilya.”
“Pero bakit pati si Rosario?”
“Dahil nalaman niyang buntis siya.”
Tahimik ang silid.
Ipinaliwanag ni Ramon na nang mawala si Mateo sa dagat, inakala ng lahat na patay na siya. Ngunit nang malaman ni Elias na buhay pa ito, gumawa siya ng plano.
Pinaniwala niya si Rosario na ayaw nang makita ni Mateo ang kanilang anak.
Pagkatapos, ginamit niya ang pera ng pamilya upang ipadala ito sa malayong lugar.
Samantala, ipinadala niya sa batang si Mateo ang pekeng dokumentong nagsasabing namatay si Rosario kasama ng kanilang hindi pa isinisilang na anak.
“Bakit hindi mo siya isinumbong?” tanong ni Mateo.
Napayuko si Ramon.
“Dahil pinagbantaan niya ang pamilya ko.”
Nanginginig ang kamay ni Mateo.
“Nasaan na si Elias?”
“Patay na.”
Makalipas ang ilang araw, hinanap ni Mateo ang mga lumang dokumento ng pamilya.
At doon niya natuklasan ang mas nakakagulat na katotohanan.
Hindi lamang niya nawala si Rosario.
Sa loob ng tatlumpung taon, palihim na ginagamit ni Elias ang bahagi ng kaniyang kompanya upang magbigay ng tulong sa mga mahihirap na mangingisda.
Sa una, inakala ni Mateo na isa iyon sa mga pagtatangka nitong pagtakpan ang kasalanan.
Ngunit may nakita siyang listahan.
Nandoon ang pangalan ni Rosario.
Taun-taon, may perang ipinapadala sa kaniya.
Hindi kailanman nagamit ni Rosario ang pera para sa sarili.
Ipinambili niya iyon ng gamot, pagkain, at mga gamit para kay Liana.
“Bakit?” tanong ni Mateo.
At doon sinabi ni Ramon ang pinakamasakit na bahagi.
“Dahil kahit masama ang ginawa ni Elias, hindi niya kayang tiisin ang batang pamangkin niya.”
Hindi alam ni Mateo kung dapat siyang magalit o maawa.
Lumipas ang ilang linggo.
Mas lalong nanghina ang katawan niya.
Isang umaga, sinabi ni Liana na may gusto siyang ipakita.
Dinala niya si Mateo sa isang maliit na bahay sa tabi ng dagat.
Doon, may lumang kahon.
Sa loob nito ay mga liham ni Rosario.
Hindi kailanman naipadala.
Binuksan ni Mateo ang una.
“Mateo, ngayon ay limang taong gulang na si Liana. Lagi niyang tinatanong kung nasaan ang kaniyang ama.”
Nanginginig ang kamay niya.
Sa ikalawang liham:
“Mateo, labing-isang taon na. Pareho pa rin ang mga mata niya sa iyo.”
Sa ikatlong liham:
“Mateo, dalawampung taon na. Ayaw niyang magalit sa iyo. Sinabi kong baka may dahilan ka.”
At sa huling liham:
“Mateo, kung sakaling hindi na kita makita, huwag mong sisihin ang sarili mo. Ang pinakamalaking regalo mo sa akin ay ang batang naiwan sa akin.”
Tuluyang umiyak si Mateo.
Tatlong dekada niyang inisip na iniwan siya ni Rosario.
Samantalang buong buhay pala nitong pinoprotektahan ang alaala niya.
“Bakit hindi niya ipinaglaban ang katotohanan?” tanong niya.
Sumagot si Liana.
“Dahil ayaw niyang sirain ang buhay mo.”
Ilang araw pagkatapos noon, nagsimulang mawalan ng malay si Mateo.
Dinala siya sa ospital.
Doon niya unang tinawag si Liana sa tunay na paraan.
“Anak.”
Napaluha ang dalaga.
“Papa.”
Iyon ang unang pagkakataong narinig ni Mateo ang salitang matagal niyang hinintay.
Ngunit kinabukasan, hindi na siya nagising.
Bago siya pumanaw, iniwan niya ang buong negosyo kay Liana.
Ngunit may isang kondisyon.
Hindi nito maaaring gamitin ang pera para sa sarili lamang.
Kailangan nitong tulungan ang mga mangingisdang tulad ng kaniyang ina.
Pagkaraan ng isang taon, nagtayo si Liana ng mga paaralan at libreng pasilidad para sa mga pamilya ng mangingisda.
Ngunit may isang bagay siyang hindi kailanman ginawa.
Hindi niya ipinagbili ang lumang bangka ng kaniyang ama.
Ang Santa Maria ay nanatili sa dalampasigan.
Isang hapon, habang nakaupo si Liana sa tabi nito, may matandang babae na lumapit.
May hawak itong lumang litrato.
“Anak ni Mateo?”
Tumango si Liana.
“Ako si Mercedes. Kaibigan ako ng nanay mo.”
Iniabot nito ang isang maliit na kahon.
“Bilin niya sa akin na ibigay ito kapag dumating ang araw na makilala mo ang iyong ama.”
Binuksan ni Liana ang kahon.
May isang maliit na singsing.
At isang huling sulat.
“Liana, kung hawak mo na ito, ibig sabihin ay nakilala mo na ang iyong ama. Huwag kang magalit sa kaniya. Hindi niya alam ang katotohanan. At kung hindi man kayo nagkaroon ng sapat na panahon para magsama, tandaan mong sa loob ng tatlumpung taon, pareho kayong naghihintay sa isa’t isa.”
Napaluha si Liana.
Ngunit may huling pangungusap na tuluyang dumurog sa kaniyang puso.
“Ang tanging pinagsisisihan ko ay hindi ko man lang siya nakasama sa araw na unang tinawag siyang ‘Papa’ ng sarili niyang anak.”
Mahigpit na niyakap ni Liana ang sulat.
Sa malayo, humahampas ang alon sa dalampasigan.
At sa unang pagkakataon, naunawaan niya kung bakit hindi kailanman naging masaya ang kaniyang ina sa mga huling taon nito.
Hindi dahil mahirap ang kanilang buhay.
Kundi dahil sa buong buhay nito, may isang taong mahal na mahal itong hinintay—at nang sa wakas ay muling nagtagpo ang kanilang mga landas, panahon naman ang naging dahilan kung bakit muli silang pinaghiwalay.
Kung nagustuhan mo ang kuwentong ito, i-share mo rin ito sa iyong mga kaibigan at pamilya para mabasa rin nila ang kagandahan ng kuwentong ito at ang aral na iniwan nito sa atin.
