ANG DALAGANG MAY HAWAK NG LIHIM NA BUMAGO SA BUHAY NG BILYONARYO!
Hindi makapagsalita si Mateo.
Matagal niyang tinitigan ang lumang litrato sa kamay ni Liana. Hindi niya kailangang suriin nang mabuti. Kilalang-kilala niya ang bangkang nasa larawan.
Iyon ang Santa Maria.
Ang bangkang muntik nang kumitil sa kaniyang buhay tatlumpung taon na ang nakalipas.
Noong panahong iyon, hindi pa bilyonaryo si Mateo. Isa lamang siyang batang mangingisdang nangangarap magkaroon ng sariling bangka. Kasama niya ang kaniyang minamahal na si Rosario Santos.
Ngunit isang gabi, habang pauwi sila mula sa pangingisda, sinalubong sila ng malakas na bagyo.
Tinamaan ng kidlat ang bahagi ng bangka.
Sumiklab ang apoy.
Nagtangka silang tumalon sa dagat, ngunit natamaan si Mateo ng bakal sa balikat. Nawalan siya ng malay.
Nang magising siya, nasa isang maliit na isla na siya.
Akala niya ay namatay si Rosario.
Hinintay niya ito nang ilang araw.
Walang dumating.
Dahil dito, naniwala siyang tuluyan na itong nawala.
Lumipas ang mga taon.
Nagsimula siyang muli.
Nagtayo siya ng maliit na kompanya. Lumago iyon hanggang maging isa sa pinakamalaking negosyo sa industriya ng pangisdaan.
Ngunit hindi na niya muling minahal ang ibang babae.
Hindi dahil ayaw niya.
Kundi dahil sa puso niya, buhay pa rin si Rosario.
Ngayon, nakatayo sa kaniyang harapan ang isang dalagang sinasabing anak nito.
“Liana,” mahinang sabi ni Mateo, “paano mo nalamang ako ang nasa larawan?”
“Dahil sinabi ni Mama bago siya namatay.”
“Ano ang sinabi niya?”
Huminga nang malalim si Liana.
“Sinabi niyang hindi ka niya iniwan.”
Napapikit si Mateo.
“Akala ko…”
“Akala niya patay ka na.”
Ibinigay ni Liana ang isa pang sobre.
May pangalan ni Mateo sa harapan.
Nanginginig ang kamay ng matanda nang buksan iyon.
“Mateo, kung dumating ang araw na makita mo ang anak natin, sabihin mo sa kaniya na hindi ko siya pinabayaan.”
Napahawak si Mateo sa dibdib.
“Anak natin?”
Tumango si Liana.
“Siya po ang tinutukoy ni Mama.”
“Bakit hindi niya ako hinanap?”
“Hinahanap ka niya.”
“Kung ganoon, bakit hindi siya dumating?”
Tahimik si Liana.
“Dahil may humadlang.”
Unti-unting lumitaw ang galit sa mukha ni Mateo.
“Sino?”
Inilabas ni Liana ang lumang dokumento.
May pangalan ng isang malaking kompanya.
Villareal Fisheries Corporation.
Napakunot ang noo ni Mateo.
Ang kompanyang iyon ang itinayo niya.
Ngunit sa dokumento, may lumang tala ng isang transaksiyon na hindi niya kailanman nakita.
Tatlong dekada ang nakalipas, may isang tao palang nagbayad upang palabasing patay na si Mateo.
At ang taong nagbayad ay ang kaniyang sariling ama.
“Bakit?” tanong niya.
“Dahil ayaw niyang pakasalan mo si Mama.”
Nanginginig si Mateo.
Nalaman niyang noong panahong nawawala siya, buntis si Rosario.
Ngunit ipinadala ng ama ni Mateo ang mga tauhan nito upang sabihin kay Rosario na patay na ang anak niya.
Pagkatapos, pinilit itong umalis sa kanilang bayan.
Mag-isa niyang pinalaki si Liana.
Hindi nag-asawa.
Hindi humingi ng pera.
At hanggang sa huling araw ng kaniyang buhay, naghintay siyang makita muli si Mateo.
“Bakit ngayon lang kayo pumunta?” tanong ni Mateo.
Umiyak si Liana.
“Dahil may iniwan siyang bilin.”
“Ano?”
“Hanapin ko raw ang ama ko kapag nasa bingit na siya ng kamatayan.”
Namutla si Mateo.
“Ano ang ibig mong sabihin?”
Hindi agad nakasagot si Liana.
Sa wakas, sinabi niya ang katotohanang mas masakit kaysa sa lahat.
“May sakit po kayo.”
Napahawak si Mateo sa balikat.
“Kanser.”
Tahimik na tumango si Liana.
“Alam na po ni Mama bago siya namatay.”
Napaupo si Mateo sa lumang bangka.
Tatlong dekada niyang hinintay ang pagkakataong makita muli si Rosario.
Ngayon, wala na siya.
At ang anak na hindi niya nakilala ay dumating lamang upang sabihin sa kaniya na may maikli na lamang siyang panahon.
Ngunit may isang bagay pang hindi alam ni Mateo.
Habang tinitingnan niya ang mga dokumento, napansin niyang may pangalan sa pinakailalim.
Isang dating abogado ng kaniyang ama.
At ang taong iyon ay buhay pa.
Si Atty. Ramon Salazar.
Nang tawagan ni Mateo ang numero sa dokumento, isang matandang boses ang sumagot.
“Mateo?”
Nanlamig siya.
“Ramon… ikaw ba iyan?”
“Oo.”
“Bakit mo itinago sa akin ang anak ko?”
Matagal na katahimikan.
Pagkatapos, sinabi ni Ramon:
“Hindi ako ang nagtago sa anak mo.”
“Kung gayon, sino?”
Nanginginig ang boses ng matanda.
“Ang taong tunay na nag-utos ay hindi ang ama mo.”
Napatingin si Mateo kay Liana.
“Sino?”
“Ang taong pinakamalapit sa iyo ngayon.”
