Pinara ng pulis ang nurse sa motor—pero nang dumating ang pasyente… critical pala, napahiya siya!
Madilim pa ang langit kahit alas-singko na ng umaga. May manipis na hamog sa kalsada, at ang mga sasakyan ay parang nagkakandahirap gumising kasama ng buong siyudad. Si mara, isang nurse sa pampublikong ospital, ay nakasuot ng teal scrubs at itim na jacket. Bitbit niya ang helmet sa kaliwang braso, habang ang kanang kamay niya ay mahigpit sa manibela ng motor. Hindi siya nagmamadali para magpasikat. Nagmamadali siya dahil may tawag.
Hindi pa siya nakakalayo sa barangay road nang may biglang kumaway sa gilid. Isang pulis, nakapwesto sa improvised checkpoint—dalawang cone, isang kahoy na mesa, at isang maliit na “slow down” na karatula. Tumigil si mara at binaba ang paa.
“ma’am, good morning,” sabi ng pulis, pero ang tono ay hindi magaan. “asan ang lisensya at rehistro?”
Inisang hinga ni mara. “sir, nandito po.” inabot niya ang lisensya at or/cr. “naka-duty po ako, emergency call.”
Tinignan ng pulis ang papel, pero halatang hindi iyon ang hinahanap niya. Tumingin siya sa suot ni mara. “nurse ka? Bakit naka-motor ka? Bawal yang mabilis dito. Tsaka bakit wala kang proper shoes? Tsinelas ba yan?”
Napatingin si mara sa paa niya—rubber shoes iyon, pero luma na at may bahid ng putik. “sir, sapatos po ito. At hindi po ako magpapa-speed. Kailangan lang po talaga sa ospital. May pasyente pong critical.”
Tumawa ng bahagya ang pulis, yung tawang parang nanlalait. “lahat naman ‘critical’ kapag nahuhuli. Ma’am, hintayin mo muna. I-verify ko ‘to. May mga pekeng or/cr ngayon.”
“sir, pakiusap,” humina ang boses ni mara pero mas tumindi ang pakiusap. “hindi lang po ‘to trabaho. May naghihingalo po.”
Hindi pa rin siya pinansin. Naglakad ang pulis palayo dala ang papeles, parang sinasadya ang bagal. Sa gilid, may ilang motorista ang huminto rin, nanonood. May isang lalaki pa na naglabas ng phone, nagvi-video. Ramdam ni mara yung pag-init ng pisngi niya—hindi dahil guilty, kundi dahil sa hiya at pagkadurog na parang wala siyang saysay kahit totoo ang sinasabi niya.
Habang nag-aantay, tumunog ang phone niya. Unknown number, pero alam niya na iyon yung pamilya ng pasyente.
“nurse mara! Nasaan na po kayo?” nanginginig ang boses sa kabilang linya. “nag-se-seizure na po siya ulit! Hindi na siya makahinga!”
Nanlamig si mara. “papunta na po ako. Nasaan kayo ngayon?”
“nandito na po kami sa may checkpoint… dala po namin siya! Please po! Tulungan niyo kami!”
Napalingon si mara sa likod—at doon niya nakita. Isang lumang kotse ang huminto sa gilid, hazard lights kumikislap. Bumaba ang isang lalaking nanginginig ang kamay, at may kasunod na babae na umiiyak. Sa loob, may taong nakahiga sa backseat, maputla, halos hindi gumagalaw. May oxygen bag sa kamay ng lalaki, pero halatang hindi nila alam paano gamitin nang maayos.
“ma’am! Nurse!” sigaw ng babae, pasuray-suray. “tulungan niyo po kami! Hindi na siya humihinga!”
Biglang tumindig ang lahat ng balahibo ni mara. Iniwan niya ang motor, tumakbo papunta sa kotse, at agad sinilip ang pasyente. Cyanotic ang labi, malamig ang balat, mabagal ang paghinga na parang paubos na kandila. “ok, ma’am, sir, pakinggan niyo ko,” mabilis niyang utos. “ihiga niyo siya nang mas diretso. Ikaw, hawakan mo ‘tong ulo. Ikaw, bigyan mo ko ng tubig at malinis na tela kung meron.”
Pero bago pa siya makapwesto, sumingit yung pulis, nakaharang. “teka lang! Hindi pa tapos verification mo. Bawal kang umalis sa checkpoint.”
Napatingin si mara sa kanya, at sa unang pagkakataon, hindi na siya nagmakaawa. “sir, humihinto na po siya.”
“hindi ko problema yan,” sagot ng pulis, matigas. “protocol—”
“protocol?” naputol ang salita ng pulis nang biglang sumigaw ang lalaki mula sa kotse. “sir! Yung kapatid ko po yan! Kung mamatay siya dahil pinigilan niyo yung nurse, sino mananagot?”
Nagkagulo ang paligid. May mga taong lumapit, may nag-video nang mas malapitan. May isang tricycle driver ang sumigaw, “sir, paunahin niyo na! Tao yan!”
Si mara, hindi na naghintay ng permiso. Kinuha niya ang maliit na pouch sa bag—may gloves at basic kit siyang dala palagi. Nagsuot siya ng gloves habang nagbibigay ng instructions. Inangat niya ang baba ng pasyente, siniguradong bukas ang airway, at sinimulan ang rescue breathing habang pinapapiga ang oxygen bag sa lalaki.
“isa… dalawa… ngayon, pigain mo,” utos niya. “dahan-dahan, sakto lang.”
Maya-maya, umubo ang pasyente. Mahina, pero buhay. Naglabas ng laway at bahagyang gumalaw ang dibdib. Napatili ang babae sa tuwa at iyak, parang may bumalik na mundo sa kanya.
“kailangan natin siya sa ospital ngayon din,” sabi ni mara, hingal, nanginginig ang kamay pero matatag ang boses. “hindi sapat ‘to. Kailangan ng doctor at meds.”
Doon lang tila natauhan ang pulis. Nakita niya ang pasyente, nakita niya ang panic, at nakita niya ang mga taong nakatingin sa kanya na parang siya ang dahilan kung bakit halos mamatay ang isang tao.
“ma’am… uh… sige… go,” sabi niya, pero halatang hindi na niya alam paano babawiin ang naging ugali niya. “pasensya na…”
Hindi na sumagot si mara. Tumango lang siya sa pamilya. “sunod kayo sa akin. I-lead ko kayo papunta sa er.”
Tumakbo siya pabalik sa motor, sinuot ang helmet, at pinaandar. Habang umaandar sila, naririnig niya ang ingay ng kalsada, pero mas malakas yung pintig ng puso niya. Sa rearview mirror, nakita niya yung pulis na nakatayo pa rin, tahimik, parang binuhusan ng malamig na tubig ang yabang.
Pagdating sa ospital, sinalubong sila ng guard at triage. Agad nilang isinugod ang pasyente. Si mara, kahit nanginginig, ay nag-report nang maayos: “male, mid-30s, seizure episode, cyanosis noted, airway support given, responded with cough, needs immediate evaluation.”
Habang pinapasok ang pasyente sa er, lumapit yung babae kay mara at hinawakan ang kamay niya. “salamat po. Kung hindi po kayo… hindi ko alam…”
Napapikit si mara, pagod na pagod. “buti po umabot.”
Sa labas ng ospital, may nag-notify sa group chat ng barangay: may video na kumakalat, kitang-kita yung pulis na pumipigil at yung nurse na nagre-rescue. Hindi man ito tungkol sa ganti, pero may isang aral na mabigat: ang kapangyarihan, kapag walang malasakit, pwedeng pumatay. At ang respeto, hindi hinihingi sa sigaw—pinapakita sa tamang oras, lalo na kapag may buhay na nakasalalay.
