Sa gitna ng masikip at maingay na bus station, halos hindi marinig ni Nurse Teresa Manalo ang sarili niyang boses.
Nakatayo siya sa pagitan ng dalawang malalaking gate, suot ang asul na uniporme, may pulang undershirt, nakasabit sa leeg ang kaniyang hospital ID, at mahigpit na hawak ang isang itim na medical bag.
Sa harap niya ay isang pulis na nakataas ang kamay.
“Tumigil ka muna!”
Napaatras si Teresa.
“Sir, kailangan ko pong sumakay sa bus. May hinahabol po akong schedule.”
“Hindi ka puwedeng dumaan.”
“Bakit po?”
Tinitigan siya ng pulis mula ulo hanggang paa.
“Maraming bawal dalhin dito. Buksan mo ang bag mo.”
Napatingin ang mga pasaherong nakapaligid.
May ilang napalingon.
May iba namang naglabas ng cellphone.
Namumula ang mukha ni Teresa sa hiya.
“Sir, nurse po ako. May dala lang po akong mga gamit para sa pasyente.”
“Lahat naman ng nahuhuli, may dahilan.”
Napahigpit ang hawak ni Teresa sa bag.
“Hindi po ninyo naiintindihan. Kailangan kong makarating sa San Rafael bago mag-alas-diyes.”
“Buksan mo ang bag.”
Hindi alam ni Teresa na ang sandaling iyon ang magiging dahilan para pagsisihan ng pulis ang bawat salitang bibitawan niya.
Dahil ang babaeng pilit niyang hinaharangan ay hindi basta-bastang pasahero.
At ang laman ng bag na pinipilit niyang buksan ay may kaugnayan sa isang buhay na maaaring hindi na umabot sa kinabukasan.
Ang pulis ay si PO1 Rogelio Vargas.
Labing-apat na taon na siya sa serbisyo.
Kilalang matapang.
Diretso magsalita.
At sa terminal na iyon, sanay siyang kinatatakutan ng mga ordinaryong pasahero.
Para kay Rogelio, simpleng inspeksiyon lamang iyon.
Napansin niya si Teresa dahil kakaiba ang kilos nito.
Panay ang tingin sa relo.
Panay ang hawak sa itim na bag.
At tila kinakabahan.
“May tinatago ka ba?” tanong niya.
“Wala po.”
“E bakit ayaw mong buksan?”
“Hindi po sa ayaw. Kailangan ko lang pong siguraduhing hindi masisira ang laman.”
Napangisi si Rogelio.
“Anong laman? Ginto?”
Tahimik si Teresa.
“Droga?”
Napailing siya.
“Sir, hindi po.”
“Baril?”
“Hindi po.”
“Kung ganoon, buksan mo.”
Mabagal na inilapag ni Teresa ang bag sa maliit na mesa sa gilid ng gate.
Ngunit bago pa niya ito mabuksan, tumunog ang cellphone niya.
“Hello?”
Nanginginig ang boses ng nasa kabilang linya.
“Ate Teresa, nasaan ka na?”
“Terminal pa lang ako.”
“Hindi na maganda ang kalagayan ni Mang Ruben.”
Napapikit si Teresa.
“Sabihin mong paparating na ako.”
“May limang minuto na lang daw bago niya kailanganin ulit.”
“Darating ako.”
Pinatay niya ang tawag.
Napansin iyon ni Rogelio.
“Drama lang ba ‘yan para makalusot?”
Napatingin si Teresa sa kaniya.
“Sir, may pasyente po akong naghihintay.”
“Hindi ko problema.”
Tahimik na tumingin sa kanila ang mga tao.
May isang matandang lalaki na bumulong, “Pabayaan n’yo na po siya.”
Agad itong sinaway ni Rogelio.
“Walang makikialam!”
Napayuko si Teresa.
Hindi dahil natatakot siya.
Kundi dahil ayaw niyang maubos ang oras.
“Sir,” muli niyang pakiusap, “kung kailangan ninyo pong tingnan ang bag, tingnan ninyo. Pero sana mabilis.”
Binuksan niya ang zipper.
Sa loob ay may mga sterile syringe.
Mga gamot.
Bandage.
Gloves.
Isang maliit na cooler.
At isang brown envelope.
Napatingin si Rogelio sa cooler.
“Ano ‘yan?”
“Gamot po.”
“Para saan?”
“Para sa pasyente.”
“Reseta?”
Inilabas ni Teresa ang isang dokumento.
Ngunit bago niya maibigay, napansin ni Rogelio ang pangalan sa papel.
Ruben Vargas.
Nanlaki ang kaniyang mga mata.
“Anong sinabi mo?”
“Ruben Vargas po.”
“Ulitin mo.”
“Ruben Vargas.”
Biglang nawala ang yabang sa mukha ni Rogelio.
“Nasaan siya?”
“Sa San Rafael Provincial Hospital.”
“Kailan pa?”
“Tatlong araw na po.”
Nanginginig ang kamay ni Rogelio.
“Ano ang relasyon mo sa kaniya?”
“Pasyente ko po.”
“Hindi.”
Napatingin siya kay Teresa.
“Hindi mo siya basta pasyente.”
Kinuha niya ang cellphone at mabilis na tumawag.
“Liza?”
May sumagot sa kabilang linya.
“Nasaan si Papa?”
Napapikit si Rogelio.
Ang boses ay kay Liza Vargas, ang kaniyang anak.
“Sa ospital,” sagot niya.
“Bakit?”
“Dinala siya roon kahapon. Hindi ka ba sinabihan?”
Nanlamig ang buong katawan ni Rogelio.
Hindi niya alam.
Tatlong araw na palang nasa ospital ang kaniyang ama.
Tatlong araw na hindi niya napuntahan.
Tatlong araw na hindi niya tinawagan.
“Bakit hindi ninyo sinabi sa akin?”
“Tinawagan ka namin.”
Napatingin si Rogelio sa cellphone niya.
Doon niya nakita ang labing-isang missed calls.
Lahat mula kay Liza.
At apat mula sa numerong hindi niya kilala.
Unti-unti niyang naalala.
Ilang araw na niyang naka-silent ang cellphone dahil ayaw niyang maistorbo habang duty.
“Anong sakit niya?”
Mahina ang sagot ni Liza.
“Malubha.”
Napatingin si Rogelio sa itim na bag.
“Ang gamot…”
“Opo,” sabi ni Teresa. “Ito ang gamot na hinihintay niya.”
“Bakit ikaw ang nagdadala?”
“Dahil ako ang nurse na naka-assign sa kaniya.”
Tahimik ang terminal.
Walang nagsasalita.
Maging ang mga taong kanina’y nakatingin ay tila napayuko.
Ngunit may isang bagay pang hindi alam ni Rogelio.
Napansin ni Teresa ang pangalan sa kaniyang ID.
“PO1 Rogelio Vargas.”
Tumango siya.
“Bakit?”
“May sinabi sa akin si Mang Ruben tungkol sa iyo.”
Napayuko ang pulis.
“Ano?”
“Sinabi niyang huwag daw akong magagalit kung hindi ka dumadalaw.”
Napahigpit ang panga ni Rogelio.
“Sinabi rin niyang baka masyado kang abala.”
“Hindi po niya kayo sinisi.”
Lalong bumigat ang dibdib niya.
“May isa pa siyang sinabi.”
“Ano?”
“Baka raw pag dumating ang araw na kailangan ka niya, wala ka na naman.”
Tuluyan nang namula ang mga mata ni Rogelio.
“Hindi ko naman alam…”
“Alam ko po.”
“Bakit hindi ninyo ako tinawagan?”
“Tinawagan ka namin.”
Napatigil siya.
“Pero hindi mo sinagot.”
Parang may humampas sa dibdib niya.
Naalala niya ang mga nakaraang linggo.
Ang tawag ng ama niya na hindi niya sinagot dahil overtime.
Ang text na “Kumain ka na ba?”
Ang mensaheng “Anak, kailan ka uuwi?”
At ang huli:
“Kahit saglit lang, gusto kitang makita.”
Hindi niya sinagot iyon.
Akala niya may oras pa.
Dahan-dahang ibinalik ni Teresa ang mga gamot sa bag.
“Sir, kailangan ko na pong umalis.”
Hindi siya pinigilan ni Rogelio.
Sa halip, siya mismo ang nagbukas ng gate.
“Hintayin mo ako.”
Napatingin si Teresa.
“Sir?”
“Pupunta ako.”
“May duty po kayo.”
“Tapos na ang duty ko.”
“Pero…”
“Anak ko man ang tawag sa akin ng maraming tao kapag nasa trabaho ako,” mahinang sabi ni Rogelio, “anak din ako ng isang ama.”
Hindi na nagsalita si Teresa.
Sumakay siya sa bus.
Naiwan si Rogelio sa terminal, nakatitig sa papalayong sasakyan.
Makalipas ang halos dalawang oras, dumating siya sa ospital.
Takbo siya papunta sa silid.
“Papa!”
Walang sumagot.
Nakita niya si Liza sa labas ng kuwarto.
Namumugto ang mga mata nito.
“Nasaan si Papa?”
Hindi makasagot ang anak niya.
“Liza!”
Umiling ito.
“Kuya…”
Doon niya nakita ang isang puting kumot.
At ang isang kamay na nakalabas sa gilid.
Napatigil si Rogelio.
“Hindi…”
Lumapit siya.
Hawak ni Mang Ruben ang isang maliit na papel.
Kinuha iyon ni Rogelio.
Isang sulat.
At tatlong salita lamang ang nakasulat:
“Hintayin kita, anak.”
Napaupo si Rogelio sa sahig.
Doon niya nalaman ang pinakamasakit na katotohanan.
Dumating siya.
Ngunit huli na.
Hindi na niya nahawakan ang kamay ng ama habang buhay pa ito.
Hindi na niya narinig ang boses nitong tumatawag sa kaniya.
Hindi na niya naibigay ang simpleng yakap na matagal nitong hinihintay.
At sa bulsa ng kaniyang uniporme ay naroon pa rin ang cellphone na may labing-isang missed calls.
Sa unang pagkakataon sa loob ng labing-apat na taon niyang pagiging pulis, hindi niya kinayang maging matatag.
Umiyak siya na parang batang nawalan ng tahanan.
Samantala, sa bus na papunta sa San Rafael, tahimik na nakaupo si Teresa.
Mahigpit niyang hawak ang medical bag.
Hindi niya alam na ang simpleng pagkaantala niya sa terminal ay naging dahilan upang isang anak ang tuluyang harapin ang pinakamabigat na pagsisisi ng kaniyang buhay.
At mula noon, tuwing may hinaharang siyang pasahero sa terminal, hindi na niya basta tinitingnan ang bag, ID, o damit nito.
Tinitingnan muna niya ang mukha.
Dahil natutuhan niyang maaaring may isang taong nagmamadali hindi para sa sarili niya—
kundi para sa isang taong maaaring ilang minuto na lamang ang hinihintay bago tuluyang mawala.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag ipagpaliban ang oras para sa pamilya. Hindi natin alam kung kailan magiging huling tawag, huling mensahe, o huling pagkakataon ang isang simpleng “Kailan ka uuwi?”
2. Huwag abusuhin ang kapangyarihan. Ang uniporme, posisyon, at awtoridad ay hindi lisensiya para maliitin ang ordinaryong tao.
3. Huwag agad humusga. Ang taong mukhang kahina-hinala ay maaaring may pinagdaraanan o may taong kailangang-kailangan siya.
4. Ang kabutihan ay minsan tahimik. Hindi kailangan ng malaking bagay para maging bayani. Minsan, sapat nang huwag humarang sa isang taong nagmamadaling magligtas ng buhay.
5. Ang “may oras pa” ay hindi garantiya. Kung mahal natin ang ating mga magulang, anak, kapatid, o kaibigan, sabihin at ipakita natin habang may pagkakataon pa.
6. Huwag hintaying maging pagsisisi ang pagmamahal. Dahil may mga yakap na kapag huli nang naibigay, hindi na mararamdaman ng taong pinakamahalaga sa atin.
Kung naantig ka sa kuwento ni Teresa at Rogelio, ibahagi ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong matagal nang hindi tumatawag sa kaniyang magulang, anak, o mahal sa buhay. Baka ang simpleng pagbabahagi ng kuwentong ito ang maging paalala sa kaniya na tumawag, umuwi, at magmahal habang may oras pa.
