EPISODE 2: ANG NAKAKAGULAT NA PAKIUSAP NG MAY-ARI NG UNIPORME
Kinabukasan, maagang nagtungo si Aling Nena sa ospital kung saan nagtatrabaho si Clarissa. Hindi niya maalis sa isipan ang kakaibang pakiusap ng nurse, lalo na nang malaman niyang ang ina nito ay matagal nang naninirahan sa isang maliit na residential care facility sa kabilang bayan.
Habang bumibiyahe sila, tahimik na ikinuwento ni Clarissa ang kanyang nakaraan.
“Aling Nena, labandera rin po ang nanay ko noon. Mag-isa niya akong pinalaki matapos kaming iwan ng tatay ko. Kahit umuulan, naglalaba siya para may panggastos ako sa pag-aaral.”
Napangiti si Nena dahil halos kapareho iyon ng kanyang buhay.
Ngunit biglang nagbago ang tinig ni Clarissa.
“Noong dalaga ako, ikinahiya ko po siya. Ayokong naghahatid siya sa school dahil lagi siyang nakasuot ng kupas na damit. Minsan, sinabi ko pa sa kanya na huwag niyang ipagsabi sa mga kaklase ko na labandera siya.”
Tahimik na napatingin si Nena sa nurse.
“At alam ninyo po ba kung ano ang pinakamasakit?” pagpapatuloy ni Clarissa. “Hindi siya nagalit. Ngumiti lang siya at sinabing naiintindihan niya.”
Makalipas ang maraming taon, naging matagumpay na nurse si Clarissa. Ngunit habang abala siya sa kanyang trabaho, unti-unting lumayo ang kanyang loob sa ina.
Nang magkaroon ng karamdaman ang matanda at mangailangan ng regular na pangangalaga, ipinasok niya ito sa isang care facility. Bagama’t maayos ang lugar, bihira niya itong mabisita.
“Noong nakaraang linggo, sinabi ng caregiver na palagi raw hinahanap ni Mama ang kanyang lumang palanggana. Paulit-ulit niyang sinasabing kailangan niyang maglaba dahil papasok pa raw ako sa school.”
Napahawak si Nena sa kanyang dibdib.
Pagdating nila sa silid, nakita nila ang isang payat na matandang babaeng nakaupo malapit sa bintana. Si Aling Pilar, pitumpu’t pitong taong gulang, ay may mahinang memorya at madalas nalilito sa mga pangyayari.
Sa kanyang kandungan ay nakapatong ang isang lumang puting uniporme.
Lumapit si Clarissa.
“Ma, ako po ito. Si Clarissa.”
Ngunit tila hindi siya nakilala ng matanda.
“Nasaan ang anak ko? Malalate na siya sa school. Hindi ko pa nalalabhan ang uniporme niya.”
Hindi napigilan ni Clarissa ang pagpatak ng kanyang luha.
Doon niya inilahad ang tunay niyang pakiusap kay Nena.
“Aling Nena, maaari po ba ninyo akong turuang maglaba nang mano-mano? Gusto kong maalagaan si Mama tulad ng pag-aalaga niya sa akin noon.”
Hindi makapagsalita si Nena.
Ang limang libong pisong natagpuan niya ay inilaan pala ni Clarissa para sa mga karagdagang pangangailangan ng kanyang ina. Ngunit nang maibalik niya iyon, napagtanto ng nurse na may mga bagay na hindi kayang palitan ng pera.
Sa maliit na lugar para sa mga gawain ng mga residente, tinuruan ni Nena si Clarissa kung paano magbabad, magkuskos, at magbanlaw ng damit.
Habang ginagawa nila iyon, marahang lumapit si Aling Pilar.
Bigla nitong hinawakan ang kamay ng anak.
“Clarissa? Anak, bakit ikaw ang naglalaba? Baka masugatan ang kamay mo.”
Napahinto ang nurse.
“Ma, ako naman po ngayon. Kayo naman ang magpahinga.”
Dahan-dahang hinaplos ni Pilar ang mukha ng anak.
Bagama’t panandalian lamang ang malinaw nitong pagkilala, sapat na iyon upang tuluyang mapahagulgol si Clarissa.
“Patawarin ninyo po ako, Ma. Ikinahiya ko ang trabahong bumuhay sa akin.”
Mahigpit silang nagyakapan habang tahimik na nakatingin si Aling Nena.
Makalipas ang ilang linggo, hindi na lamang para sa pagdalaw kay Pilar ang pagkikita nina Nena at Clarissa. Ipinakilala ng nurse ang matanda sa tagapangasiwa ng ospital na naghahanap ng maaasahang laundry service para sa mga hindi medikal na tela at uniporme ng ilang empleyado.
Dahil sa kanyang mahabang karanasan, nakakuha si Nena ng regular na kontrata sa paglalaba, na may mas maayos na bayad at tulong sa pagkuha ng karagdagang manggagawa.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, nakapagbayad siya ng balanse sa matrikula ni Rosalie nang hindi nangungutang.
Isang gabi, habang magkasamang nagtutupi ng malilinis na damit ang mag-ina, napansin ni Rosalie ang mga bagong kagamitang ginagamit ng kanyang ina.
“Ma, kapag nurse na po ako, hindi na kayo kailangang maglaba.”
Ngumiti si Nena habang inaayos ang puting uniporme ng anak.
“Anak, hindi ko ikinahihiya ang paglalaba. Ito ang trabahong nagbigay sa iyo ng pagkakataong mangarap.”
Mahigpit siyang niyakap ni Rosalie.
“Hindi rin po ako nahihiya, Ma. Sa graduation ko, gusto kong kayo ang maghatid sa akin sa entablado.”
Napatigil si Nena habang hawak ang isang bagong plantsang uniporme.
Sa kabilang bayan, si Clarissa naman ay nakaupo sa tabi ng kanyang ina, maingat na tinutupi ang mga lumang damit nitong bagong laba.
At sa dalawang magkaibang tahanan, ang simpleng paglalaba na minsang itinuring na mababang hanapbuhay ay naging dahilan upang dalawang anak ang muling matutong pahalagahan ang mga kamay ng kanilang mga ina.
