EPISODE 1: ANG BATA SA GITNA NG PALENGKE
Mainit ang tanghali sa masikip na kalsada ng lumang palengke. Maingay ang paligid—may mga nagtitinda ng isda, may sumisigaw ng presyo ng gulay, at may mga tricycle na siksikan sa gilid. Sa gitna ng lahat ng iyon, biglang may sumigaw.
“Hoy! Iyong bata! Hawak niya ang bag!”
Napalingon ang mga tao. Isang payat na batang lalaki, marumi ang dilaw na damit at kupas ang tsinelas, ang mabilis na tumatakbo sa bangketa. Mahigpit ang hawak niya sa maliit na supot na tila may mahalagang laman. Pawis na pawis siya, hingal, at halatang takot na takot.
Sakto namang nagpapatrulya sa lugar sina Police Corporal Ramos at Patrolman Dizon. Pareho silang napatigil nang marinig ang sigaw ng mga tao.
“Sir, baka holdaper o snatcher,” sabi ni Dizon habang hinahabol ng tingin ang bata.
Walang pag-aatubiling tumakbo ang dalawa.
“Hoy, tumigil ka!” sigaw ni Ramos.
Lalong bumilis ang takbo ng bata.
Nagdulot iyon ng mas matinding tensyon. Sa isip ng mga pulis, may posibilidad na armado ang bata o may tinataguan itong mas malaking krimen. Lalo na nang makita nilang ayaw nitong bitawan ang bag kahit hirap na hirap nang huminga.
Humahangos ang mga tao sa likod. May ilan pang nag-uudyok.
“Baka may ninakaw!”
“Buksan n’yo ‘yang bag!”
“Mag-ingat kayo, baka may patalim!”
Dahil sa takot at pag-iingat, napahawak sa baril sina Ramos at Dizon habang papalapit. Hindi pa nila inilalabas nang buo, pero handa na silang gawin iyon anumang oras.
Sa wakas, napadpad ang bata sa isang makitid na bahagi ng kalsada kung saan wala na siyang mapuntahan. Nakasandal siya sa pader, hingal na hingal, nanginginig, at namumula ang mata sa luha at pagod.
“Dahan-dahan!” sigaw ni Ramos. “Ilagay mo sa baba ang bag!”
Ngunit imbes na itapon o itago, dahan-dahang itinaas ng bata ang maliit na supot gamit ang nanginginig na kamay.
“T-Teka lang po…” basag ang boses niya.
At sa sumunod na sandali, nang iunat niya ang bag papunta sa dalawang pulis, biglang may kakaibang katahimikang bumalot sa paligid.
Dahil ang tingin sa mukha ng bata ay hindi sa isang kriminal.
Kundi sa isang batang may gustong ipakiusap bago tuluyang mahuli.
EPISODE 2: ANG LAMAN NG MUNTING BAG
Mahigpit pa rin ang hawak nina Ramos at Dizon sa kanilang mga baril, ngunit hindi na sila agad lumapit. Nakita nila ang panginginig ng bata, ang nangingitim nitong tuhod, at ang halatang iyak na pinipigilan. Hindi ito mukhang handang manakit. Mukha itong wasak sa takot.
“Iabot mo rito nang dahan-dahan,” utos ni Dizon.
Agad sumunod ang bata. Iniunat niya ang maliit na bag na yari sa lumang tela. Nanginginig ang kamay niya habang halos hindi makatingin nang diretso sa mga pulis.
Kinuha iyon ni Ramos at dahan-dahang binuksan.
Natahimik siya.
Wala roong alahas. Wala ring wallet. Wala ring patalim o anumang nakakatakot.
Ang laman ay ilang pirasong pandesal, isang maliit na bote ng gamot, at lumang sobre na may reseta.
Nagkatinginan ang dalawang pulis.
“Kanino ito?” tanong ni Ramos.
Biglang pumatak ang luha ng bata. “Sa nanay ko po…”
Lalong natahimik ang mga taong nakapaligid.
“Bakit ka tumatakbo?” tanong ni Dizon, mas mababa na ang boses.
Napasinghot ang bata. “Akala ko po kukunin n’yo sa akin… Akala ko po hindi n’yo ako paniniwalaan…”
“Anong nangyari?” tanong muli ni Ramos.
Nagsalita ang bata nang putol-putol dahil sa pag-iyak. “Galing po ako sa botika. Bumili po ako ng gamot para sa nanay ko. Hinihingal na po kasi siya sa bahay. Tapos may sumigaw po sa likod ko na magnanakaw raw ako. Natakot po ako kaya tumakbo ako.”
Biglang may babaeng tindera sa gilid ang napatakip ng bibig. “Ay, siya ba ’yung batang galing doon sa kanto? Akala ko talaga may ninakaw…”
Ngunit hindi pa tapos ang bata.
“Hindi ko po ninakaw ’to,” sabi niya habang umiiyak. “Binili ko po gamit ’yung perang inipon ko sa pangangalakal ng bote at karton. Iyong pandesal po, para sa kapatid ko. Kagabi pa po siya walang kain.”
Parang may humigpit sa dibdib ng lahat ng nakarinig.
Ang batang kanina ay pinaghinalaang kriminal at hinabol sa kalsada ay pala’y tumatakbo hindi para makatakas sa kasalanan—
kundi para makauwi agad sa isang inang may sakit at kapatid na gutom.
Dahan-dahang ibinaba ni Ramos ang kamay niya mula sa baril.
Si Dizon nama’y napalunok at napatingin sa reseta sa loob ng sobre.
At sa gitna ng maingay na palengke, ang dalawang pulis na handa na sanang humusga ay unti-unting natauhan sa katotohanang hindi lahat ng tumatakbo ay may itinatagong masama.
Minsan, may mga batang tumatakbo dahil wala nang ibang sasalo sa kanila kundi ang sarili nila.
EPISODE 3: ANG BAHAY NA WALANG SIGURADONG KAINAN
Hindi agad nakaalis sina Ramos at Dizon. Sa halip na dakpin ang bata, napatingin sila sa isa’t isa na parang pareho silang tinamaan ng hiya. Sa paligid, ang mga kanina’y malalakas ang sigaw at mabilis humusga ay isa-isang tumahimik.
“Ano’ng pangalan mo?” mahinang tanong ni Ramos.
“Junjun po,” sagot ng bata habang pinupunasan ang luha sa manggas.
“Ilang taon ka na?”
“Sampu po.”
“Nasaan ang tatay mo?”
Biglang yumuko si Junjun. “Wala na po. Naiwan po kami ni Nanay. Umalis daw po noon para magtrabaho pero hindi na bumalik.”
Parang lalo pang bumigat ang hangin.
Maya-maya, sumabat ang isang matandang tindero sa tabi. “Kilala ko ’yang batang ’yan. Doon ’yan nakatira sa looban malapit sa estero. Matagal nang nangangalakal ng bote. Minsan tumutulong pa magbuhat ng gulay para lang may barya.”
Napatingin si Dizon kay Junjun. “Ikaw lang ang bumibili ng gamot?”
Tumango ang bata. “Ako po. Si Nanay po kasi hindi na makatayo nang maayos. Tapos may kapatid po akong anim na taong gulang. Siya po muna iniwan ko sa kapitbahay.”
“Ano’ng sakit ng nanay mo?” tanong ni Ramos.
“Iyong ubo po na hindi nawawala. Minsan po hirap siyang huminga. Sabi sa center kailangan daw po ng gamot agad.”
Dahan-dahang tiningnan ni Dizon ang reseta. Totoo nga. Pang-respiratory medicine iyon, hindi biro, at may petsa pa ng araw na iyon.
“Bakit hindi ka humingi ng tulong sa barangay?” tanong niya.
Napayuko si Junjun. “Natry ko na po. Sabi balik na lang daw kapag may budget. Eh kanina po bigla na naman siyang inatake. Kaya binili ko na po agad.”
Walang makapagsalita.
Sa isip ng dalawang pulis, bumalik ang tagpong ilang minuto pa lang ang nakalipas—ang mabilis nilang paghabol, ang paghahanda nila ng baril, ang tingin nilang baka may krimen. Ngayon, ang kaharap nila ay hindi salarin kundi batang napilitang maging padre de pamilya sa edad na dapat ay naglalaro lang sa kalsada.
“Sir…” mahina si Dizon kay Ramos. “Puntahan natin ang bahay.”
Tumango si Ramos.
Paglingon nila kay Junjun, kita sa mukha ng bata ang takot na baka mapahiya na naman siya. “Kukunin n’yo po ba ’yung gamot?” mahinang tanong niya.
Biglang napakurap si Ramos. “Hindi, anak. Ihahatid ka namin pauwi.”
Sa unang pagkakataon, nag-angat ng tingin si Junjun. At sa mata niyang puno ng takot, may bahagyang liwanag na sumilip.
Hindi pa tiwala.
Pero pag-asang baka sa wakas, may matatandang hindi dadaan lang sa harap ng paghihirap nila.
EPISODE 4: ANG KATOTOHANANG NAGPAIYAK SA MGA NAKASUNOD
Sumama sina Ramos at Dizon kay Junjun papunta sa looban. Sinundan din sila ng ilang taong kanina’y nanood sa habulan—ngayon ay tahimik na, parang nahihiyang makita ang kahihinatnan ng kanilang maling hinala.
Sa dulo ng makitid na eskinita, naroon ang isang barung-barong na may bubong na yero at pader na pinagtagpi-tagping plywood. Sa loob ay halos walang laman kundi isang lumang banig, maliit na lamesa, timba, at isang electric fan na hindi umiikot dahil putol ang kuryente.
Sa isang sulok, nakahiga ang isang payat na babae, hinihingal at maputla. Sa tabi niya ay isang batang babae na yakap ang sariling tuhod, tahimik na umiiyak.
“Nanay…” tawag ni Junjun habang papasok.
Agad lumapit ang bata at inabot ang gamot at pandesal. “Nadala ko na po.”
Pagkakita ni Ramos sa ina, agad niyang naintindihan na hindi imbento ang lahat. Halata sa babae ang lagnat, hirap huminga, at sobrang panghihina. Si Dizon nama’y lumuhod at kinausap ang maliit na kapatid.
“Kanina pa ba siya ganiyan?”
“Opo,” mahina nitong sagot. “Akala ko nga po mamamatay na si Nanay…”
Parang may tumarak sa dibdib ng lahat ng nakarinig.
Hindi na nagpatumpik-tumpik si Ramos. Tinawagan niya agad ang pinakamalapit na barangay rescue at humingi ng tulong medikal. Samantala, si Dizon ay tumulong sa pagpapainom ng gamot ayon sa reseta at inutusan ang ilang kapitbahay na maghanap ng malinis na kumot.
Sa labas ng bahay, ang mga taong sumunod ay hindi makapagsalita. Ang isang ale na kanina’y nagsabing baka magnanakaw ang bata ay tuluyang napaiyak. Ang matandang tindero ay napabuntong-hininga at pailing na lang.
Nang dumating ang rescue, sumama si Junjun sa pag-angat sa nanay niya. Halatang takot na takot ang bata, pero pilit na matatag.
“Anak,” mahina ngunit malinaw na sabi ni Ramos habang hawak ang balikat nito, “nandito kami.”
At doon, sa simpleng pangungusap na iyon, biglang napahagulgol si Junjun.
“Huwag n’yo po kaming pababayaan…” iyak niya.
Sa unang pagkakataon sa araw na iyon, hindi na bilang pulis si Ramos sa sarili niyang pakiramdam. Kundi bilang ama rin na nauntog sa katotohanang puwedeng sa isang maling akala, muntik na nilang higit pang sirain ang batang ang tanging kasalanan ay ang maagang tinuruan ng buhay na tumakbo para sa pamilya.
At habang umaandar ang rescue van, sabay-sabay na yumuko ang mga taong nakasaksi.
Dahil ang bag na akala nila’y ebidensya ng krimen ay pala’y sisidlan lamang ng pag-asa ng isang pamilya.
EPISODE 5: ANG BATA NA HINDI NA MULING TATAKBONG MAG-ISA
Mula sa araw na iyon, hindi na nawala sa isip nina Ramos at Dizon si Junjun. Dinala sa public hospital ang nanay nito at nalaman nilang may matinding pulmonya at matagal nang pinababayaan dahil sa kakulangan sa pera. Naagapan man, kailangan pa rin ng gamutan at tamang pahinga.
Hindi pinabayaan ng dalawang pulis ang mag-iina.
Nakipag-ugnayan sila sa social worker, barangay, at ilang kaibigan sa presinto. Nag-ambagan sila para sa gamot, pagkain, at pansamantalang tulong sa magkapatid. Ang ilang taong nakasaksi rin noon sa palengke ay nagpadala ng bigas, de-lata, at damit. Ang tindera ng lugaw ay nag-alok ng libreng almusal araw-araw para kina Junjun at sa kapatid niya.
Ngunit ang pinakanagpabago kay Junjun ay hindi lang ang tulong.
Kundi ang katotohanang may mga taong piniling maniwala sa kaniya matapos siyang husgahan ng marami.
Makalipas ang ilang linggo, nang medyo gumaling ang nanay niya, muling pinuntahan siya nina Ramos at Dizon. May dala silang school supplies, bagong tsinelas, at maliit na bag.
“Para saan po ito?” tanong ni Junjun.
“Para sa pag-aaral mo,” sabi ni Dizon. “Hindi puwedeng panghabang-buhay kang tatakbo sa kalsada para maghanapbuhay. Bata ka. Dapat nasa eskuwela ka rin.”
Napaluha ang nanay niya sa tabi. Si Junjun nama’y tahimik lang, hindi agad makapagsalita.
“Takot po kasi ako na baka wala na kaming makain kapag hindi ako nangalakal,” mahina niyang sabi.
Lumapit si Ramos at iniabot ang bag. “Tutulungan ka namin hangga’t makabangon ang nanay mo. Pero pangako mo, mag-aaral ka.”
Dahan-dahang tumango si Junjun, basang-basa ang mata.
At sa unang araw ng pasukan, nakita siyang naglalakad sa kalsada—hindi na hinahabol, hindi na pinagdududahan, at hindi na may hawak na supot ng gamot sa gitna ng takot. Sa halip, may bagong bag siyang pasan at may dalawang pulis na nakangiting nakatanaw sa kaniya mula sa kanto.
Mula sa isang habulan na puno ng takot, nagbago ang takbo ng buhay ng isang bata.
ARAL NG KUWENTO:
Huwag tayong agad humusga base sa hitsura, takbo, o dala ng isang tao. Minsan, ang akala nating panganib ay isang pusong desperadong lumalaban para sa pamilya. Bago tayo magtaas ng boses o kamay, matuto muna tayong magtanong at umunawa. Dahil sa likod ng bawat batang marumi at takot, maaaring may isang kwentong humihingi lang ng kaunting malasakit.
PAKI-LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA COMMENT SECTION SA FACEBOOK PAGE POST KUNG NAANTIG ANG PUSO NINYO SA KUWENTONG ITO.
