EPISODE 1
“Sandali! Bakit ginagamit ninyo ang mukha ng batang iyan para manghingi ng donasyon?” Napalakas ang boses ni Mara habang nakatitig sa polyetong iniabot ng isang lalaki sa botika. Sa larawan, isang batang nakasuot ng dilaw na polo ang nakahiga sa ospital. Humihingi umano ang organisasyon ng pera para sa agarang operasyon nito.
“Ate, wala po kaming masamang intensiyon,” sagot ng lalaki. “Si Jomar po iyan. Walong taong gulang. Kailangan niya ng tulong.”
Si Mara, apatnapu’t anim na taong gulang, ay labinlimang taon nang cashier sa isang botika sa Batangas. Sanay siyang makakita ng mga magulang na nagbibilang ng barya bago bumili ng gamot. Kapag may kulang na ilang piso, minsan ay tahimik niya itong dinadagdagan mula sa sariling bulsa.
Maaga siyang nabiyuda at mag-isang nagpalaki sa anak. Kahit pagkatapos ng mahabang trabaho, hindi niya nakakalimutang magtabi ng lumang mga larawan at sulat sa isang kahong nakasuksok sa ilalim ng kama.
Nang hapong iyon, naglilibot ang lalaking nagpakilalang Ramil, may dalang donation box at QR code. Ilang kostumer na ang nakapagbigay bago napansin ni Mara ang maliit na peklat sa kaliwang pisngi ng batang nasa polyeto.
Agad siyang nagtungo sa likod ng botika. Mula sa kabinet ng lumang mga advertisement, hinugot niya ang kupas na poster ng libreng konsultasyong isinagawa walong taon na ang nakalipas. Nandoon ang parehong mukha, parehong dilaw na polo, maging ang tiklop ng kumot. May maliit ding eroplanong papel sa sulok.
Pagbalik niya sa counter, nanginginig ang kamay niyang pinagtabi ang dalawang larawan. Napansin ito ng pharmacist at napalapit ang iba pang empleyado.
“Hindi po iyan si Jomar,” sabi ni Mara. “Ang pangalan niya ay Elias.”
“Paano ninyo nasisiguro?” tanong ni Ramil.
Napatingin si Mara sa poster, saka sa lalaking hawak ang donation box.
“Dahil anak ko ang batang iyan. At matagal na siyang hindi maaaring operahan.”
EPISODE 2
“Anong ibig ninyong sabihin?” tanong ni Ramil. Napalingon ang mga kostumer, ngunit hindi sumigaw si Mara. Maingat niyang inilapag ang poster sa counter upang makita ng lahat ang petsang nakalimbag sa ibaba: Agosto 2018.
Noon, pitong taong gulang si Elias. Pinayagan ni Mara ang botika na gamitin ang larawan nito para sa isang kampanya ng libreng konsultasyon. Nais niyang makumbinsi ang ibang magulang na maagang magpasuri ng kanilang mga anak. May sakit sa puso si Elias, ngunit sa litrato ay nakangiti pa rin ito, hawak ang larong eroplanong gawa sa papel.
Makalipas ang isang taon, pumanaw ang bata matapos ang mahabang pagpapagamot. Hindi na muling pumayag si Mara na gamitin ang kanyang larawan. Ang lumang poster lamang ang itinabi ng botika bilang bahagi ng kanilang mga dokumento.
“Patay na po ang anak ko,” mahinang sabi ni Mara. “Pitong taon na. Kaya sabihin ninyo kung saan ninyo nakuha ang larawan niya.”
Namula ang mukha ni Ramil. Ipinaliwanag niyang dalawang linggo pa lamang siyang nagtatrabaho sa grupong nagpakilalang Samahan ng Pag-asa. May nagbigay sa kanya ng mga polyeto at listahan ng botikang dapat puntahan. Bawat araw ay kailangan niyang magdala ng takdang halaga ng donasyon upang matanggap ang kanyang sahod.
“Nakita n’yo ba mismo ang batang sinasabi ninyong tinutulungan?” tanong ng pharmacist na si Ginang Ruth.
Hindi makatingin nang diretso si Ramil. “Hindi po. Sabi ng namamahala, nasa ospital siya at bawal bisitahin.”
Binuksan niya ang cellphone. May mga mensaheng nag-uutos na magpakita ng larawan, mangolekta ng pera at ipadala ito sa isang personal na account. Wala siyang maipakitang dokumento ng ospital o pahintulot ng pamilya.
“Hindi sapat ang pagsasabing tumutulong kayo,” sabi ni Ruth. “May mga taong nagtitiwala sa inyo.”
Nang marinig iyon, kinuha ni Mara ang papel na may mukha ni Elias. Sa likod nito ay may pangungusap na ginamit panghikayat: Kung hindi kayo tutulong ngayon, baka bukas wala na siya.
Biglang bumigat ang kanyang paghinga. Iyon mismo ang takot na dala niya sa bawat gabing binabantayan ang anak sa ospital. Ngayon, ginagamit ng ibang tao ang takot na iyon upang makakuha ng pera.
“Hindi pa sapat na nawala siya sa akin?” tanong niya. “Kailangan pa bang pagkakitaan ang mukha niya?”
Unti-unting ibinaba ni Ramil ang donation box. Inamin niyang hindi niya sinuri ang mga sinasabi ng kanyang pinuno. Kailangan niya ng trabaho dahil may batang kapatid siyang pinag-aaral, ngunit alam niyang hindi iyon dahilan upang ipagpatuloy ang panlilinlang.
Tinawag ni Ruth ang manager at humingi ng tulong sa pulisya. Iningatan nila ang mga polyeto, mensahe at detalye ng account bilang posibleng ebidensiya. Nakipagtulungan si Ramil sa pag-uulat at ibinigay ang impormasyon ng taong nag-recruit sa kanya. Ang mga kostumer na nakapagbigay ay pinayuhang itago ang kanilang mga resibo at transaction record.
Hindi agad nabawi ang perang naipadala, at hindi rin natapos sa isang araw ang imbestigasyon. Ngunit nakapagbigay sila ng babala sa kalapit na mga tindahan upang hindi na madagdagan ang posibleng biktima.
Pagkatapos ng lahat, naupo si Mara sa maliit na silid pahingahan. Sa labas, patuloy ang ingay ng mga jeep at traysikel. Sa loob, para bang bumalik ang mahabang gabing nakaupo siya sa tabi ng kama ni Elias noon. Kinuha niya sa pitaka ang larawan ni Elias sa huling kaarawan nito. May kandila sa harap ng bata, at bakas sa kanyang pisngi ang tsokolateng kinain nang nagmamadali.
Lumapit si Ruth at tahimik na naglagay ng basong tubig sa mesa.
“Akala ko handa na akong makita ang litrato niya nang hindi nasasaktan,” sabi ni Mara.
“Hindi mo kailangang pilitin ang sarili mo,” sagot ng kaibigan.
Kinabukasan, siya mismo ang tumulong gumawa ng paalala sa botika tungkol sa pagberipika ng mga donation drive. Hindi niya ipinagbawal ang pagtulong. Sa halip, ipinaliwanag niyang mas kailangan ng mga tunay na pasyente ang donasyong nakararating sa kanila.
Bago umuwi, muling tiningnan ni Mara ang lumang poster. Hindi na niya nakita lamang ang larawang ninakaw ng manloloko. Naalala niya si Elias na nagpipilit ngumiti sa harap ng camera para hindi siya mag-alala.
Maingat niyang itinupi ang poster at inilagay sa kanyang bag. Sa bahay, ipinatong niya iyon sa tabi ng eroplanong papel na matagal nang nakatago sa kahon.
“Anak,” bulong niya, “hindi nila magagamit ang alaala mo para manakit pa ng ibang pamilya.”
Kayo ba, kung kayo ang nasa kalagayan ni Mara, ano ang gagawin ninyo kapag nalaman ninyong ginagamit ng mga manloloko ang larawan ng inyong yumaong mahal sa buhay upang manghingi ng donasyon?
Ibahagi ang inyong sagot sa comment section ng ating page! Kung nagustuhan ninyo ang kuwentong ito, huwag kalimutang i-LIKE at i-SHARE sa inyong mga kaibigan at pamilya upang maging babala rin sa iba laban sa mga pekeng charity donation scam!





