Mainit ang hapon nang mangyari ang lahat, yung tipong ang asphalts ay parang umuusok sa init at ang hangin ay mabigat sa alikabok at usok ng tambutso. Mahaba ang pila sa highway dahil may biglaang checkpoint, at halos lahat ng motor ay pinapara isa-isa na para bang may hinahabol na malaking isyu.
Nasa dulo ng pila si marco, isang tahimik na rider na may dalang helmet sa siko at may mukhang sanay sa kalsada. Simple ang suot niya, walang yabang sa tindig, at halatang gusto lang niyang makauwi nang maaga dahil may naghihintay sa bahay. May kaunti pang putik sa pantalon niya, parang galing sa malayong biyahe o sa trabaho na hindi maarte.
Nang dumating ang turn niya, isang pulis ang lumapit, malaki ang katawan at malakas ang boses. Hindi pa man siya nakakapagsalita nang maayos, tinapik na agad ng pulis ang manibela ng motor at tinuro ang gilid.
Tumabi ka. Sabi ng pulis na parang naiinis na agad kahit wala pang nangyayari.
Sumunod si marco nang tahimik. Maingat siyang huminto at inilapag ang stand, parang alam niyang kapag mali ang kilos, pwedeng lumaki ang problema. Sa likod nila, may ilang tao nang nakatingin, at may isang naka-phone na parang naghihintay ng eksena.
Lisensya at rehistro. Sabi ng pulis, mabilis at walang pasintabi.
Inabot ni marco ang lisensya niya at or/cr, walang angal, walang paliwanag na mahaba. Sa loob-loob ni marco, routine lang dapat ito, isang tsek na tatagal lang ng ilang segundo.
Pero pagtingin ng pulis sa lisensya, biglang nag-iba ang mukha niya. Parang may nakita siyang hindi niya nagustuhan, o parang may nahanap siyang pagkakataon para magpakitang-gilas.
Ang paratang na “peke” na nagdala ng hiya sa kalsada
Pekeng lisensya ito. Sabi ng pulis na malakas ang boses, na para bang gusto niyang marinig ng lahat.
Nanlaki ang mata ni marco, hindi sa takot, kundi sa pagkabigla. Sir, legit po yan. Sabi niya, mahinahon. Sa lto po ako nagpa-process.
Hindi nakinig ang pulis. Lalo pa siyang lumapit at tinaas ang lisensya sa harap ni marco na parang ebidensya sa isang krimen. May iba talagang magaling magkunwari. Sabi ng pulis, sabay lingon sa mga nanonood. Tignan niyo to, daming ganitong rider ngayon.
May ilang tao ang napahinto. May isang lalaking naka-tsikote sa gilid ang napailing. May dalawang rider sa likod ang nagkatinginan, parang gusto sanang magtanggol pero natakot madamay.
Sir, pwede niyong I-check. Sabi ni marco, mas lalo pang kalmado. I-verify niyo po sa system.
Doon parang mas nainis ang pulis. Parang nasaktan ang ego niya na may nagsasabing “I-check” na parang siya pa ang kailangang magpatunay. Ano, ikaw pa magtuturo sa akin ng trabaho ko. Sabi ng pulis, at ramdam na ramdam ang panghihiya sa bawat salita.
Hindi sumagot si marco nang pabalang. Pinili niyang huminga nang malalim, pero kita sa mukha niya ang pagpipigil. Ang pinaka-masakit na parte ay hindi yung pagparatang, kundi yung pakiramdam na pinagpipiyestahan ka sa harap ng ibang tao.
May isang naka-sakay sa patrol car ang sumilip, parang naiintriga. May ilang tao nang naglabas ng telepono, at yung isa, halatang kinukunan na si marco na para bang may sure na ending.
Kung peke to, arestado ka. Sabi ng pulis, sabay tingin sa mga kasamahan niya.
Doon napalunok si marco. Hindi dahil may kasalanan siya, kundi dahil alam niyang kapag naging aresto ito, kahit malinis siya, may dungis na sa pangalan niya. At sa pilipinas, minsan, mas nauna ang hina sa reputasyon kaysa sa katotohanan.
Ang system check na biglang nagpabago ng ihip ng hangin
Lumapit ang isa pang pulis na mas tahimik ang galaw at mas maingat ang tingin. Sir, I-run ko na lang sa system para tapos. Sabi nito, parang gustong iwasan ang eskandalo.
Nagbigay ng tango ang pulis na naninita, pero halatang ayaw magpatalo. Sige, I-check mo. Sabi niya, malakas pa rin, parang sigurado sa paratang.
Habang ini-input ng kasamahang pulis ang detalye, nakatayo si marco sa gilid na parang nakalutang ang pakiramdam. Naririnig niya ang bulungan sa likod. Nararamdaman niya ang mga mata na nakatutok sa kanya. At kahit wala siyang ginagawang mali, ang katahimikan ng checkpoint ay parang mabigat na parusa.
Ilang segundo lang, biglang nag-iba ang mukha ng pulisin nagche-check. Parang napahinto ang hininga. Parang may lumabas na impormasyon na hindi niya inasahan.
Sir. Sabi ng pulis na nagche-check, mahina at maingat. May hit dito sa system.
Napangisi yung pulis na naninita, akala niya panalo na siya. Ayan, sabi ko na eh. Sabi niya, sabay turo kay marco. Huwag kang papalag.
Pero hindi natuloy ang ngisi niya nang marinig niya ang sumunod.
Sir, verified ang license. Sabi ng kasamahang pulis, mas lalong mahina ang boses. Valid siya sa system. At yung name… may note.
Anong note. Tanong ng pulis na naninita, biglang naging maingat ang tono.
Lumapit ang kasamahang pulis at pabulong na nagsalita, pero sa katahimikan ng lugar, may ilang salita pa rin ang narinig ng mga nasa malapit. Anak siya ng senador.
Parang may kumalabog sa hangin. Parang biglang tumigil ang bulungan at napalitan ng isang mabigat na katahimikan. Yung mga nagvi-video, mas lalong nilapit ang camera, dahil ito na yung “twist” na hinihintay nila.
Nanlaki ang mata ng pulis na naninita. Saglit siyang natigilan, parang may biglang nagbago sa mundo niya. Yung tono niya kanina na matapang, biglang nawala. Yung daliri niyang nakaturo kanina, unti-unting bumaba.
Sir… pasensya na po. Sabi ng pulis, ngayon halos pabulong na lang.
Hindi sumagot si marco agad. Hindi dahil gusto niya magyabang, kundi dahil kita sa mukha niya na nasaktan siya sa nangyari. At kahit anong “pasensya na,” hindi na mabubura yung mga sigaw, yung panghihiya, at yung paratang na ibinato sa kanya sa harap ng lahat.
Sir, umalis na po kayo. Sabi ng kasamahang pulis, halatang gustong tapusin na.
Biglang tumuwid ang pulis na naninita at parang naalala niyang may mga nanonood. Sir, salute po. Sabi niya, pilit ang galang, pilit ang pagbawi.
Ang katotohanang mas mabigat kaysa sa pangalan
Doon nagsalita si marco, mahinahon pero malinaw. Officer, hindi ko kailangan ng salute. Sabi niya. Ang kailangan ko ay yung respeto na ibinibigay kahit kanino, kahit hindi niyo alam kung sino siya.
Natahimik ang pulis. Parang tinamaan sa sikmura. Kasi mas masakit ang aral kapag tahimik na sinasabi.
Tumingin si marco sa mga tao sa likod. Nakita niya yung mga nanonood kanina na parang sigurado nang may kasalanan siya. Nakita niya yung mga naka-phone na handang I-upload ang kahihiyan niya. Nakita niya yung mga hindi umiimik dahil takot.
Hindi ko piniling ipakilala ang apelyido ko. Sabi ni marco. Tahimik lang ako kasi ayokong lumaki ang gulo. Pero kung iba ang nasa posisyon ko ngayon, yung walang koneksyon, ganito pa rin kaya ang ending.
Walang sumagot. Kasi alam nila ang sagot, pero masakit aminin.
Lumapit ang kasamahang pulis at inabot kay marco ang lisensya, ngayon maingat na maingat na parang baka mabali ang papel. Pasensya na po ulit, sir. Sabi nito.
Tinanggap ni marco ang lisensya, tumingin sa pulis na naninita, at nagsalita ng huli. Officer, sana ang susunod na titigil dito, hindi na kailangan ng “pangalan” bago respeto. Sabi niya. Sana kailangan lang ng katotohanan.
Sumakay si marco sa motor. Bago siya umusad, tumigil siya sandali, parang pinili niyang iwan ang mensahe sa lugar na yon. Hindi lahat ng tahimik, mahina. Sabi niya. At hindi lahat ng malakas ang boses, tama.
Umandar ang motor at lumayo siya sa checkpoint. Naiwan ang mga tao na parang nawala sa kanila ang sarap ng panonood, dahil sa dulo, hindi ito kwento ng “anak ng senador,” kundi kwento ng kung paano dapat tratuhin ang tao kahit sino pa siya.
Moral lesson: ang hustisya at respeto ay hindi dapat nakadepende sa apelyido, koneksyon, o kapangyarihan. Kapag ang tao ay nirerespeto lang kapag may “big name,” ibig sabihin may mali sa sistema at mas mali sa ugali ng taong gumagamit nito. Kung may napulot kang aral sa kwentong ito, I-share mo ito sa iba sa pamamagitan ng pag-click ng share button, para mas maraming makaalala na ang dignidad ay karapatan ng lahat, hindi premyo para sa iilan.
