Episode 1: “Hatinggabi Sa Kalsada”
Basang-basa ang kalsada sa ulan, kumikislap ang mga ilaw ng poste sa tubig na nagkalat sa asphalt. Mag-isa lang si Jiro, naka-hoodie na asul, mahigpit ang yakap sa backpack na parang iyon ang huling pader niya laban sa malamig na mundo. Alas-diyes na ng gabi, galing siya sa maliit na review center na nagbibigay ng libreng tutor para sa mga gustong pumasa sa entrance exam. Hindi siya gala. Hindi siya pasaway. Pagod lang siya—at gutom—pero mas gutom ang pangarap niya.
Nang biglang huminto ang mobile patrol sa gilid.
“Hoy! Ikaw!” sigaw ng pulis na bumaba, si PO1 Lantaca, malaki ang boses, mas malaki ang ego. “Bakit ka nandito? Curfew. Kaduda-duda ka.”
Napahinto si Jiro. “Sir, pauwi na po ako. Galing po akong review—”
“Review? Anong review-review?” singhal ni Lantaca. “Ilan na nahuli ko na ganyan ang dahilan. Buksan mo bag mo.”
Napakunot ang noo ni Jiro. “Sir, may mga gamit po ako—”
“Buksan mo!” biglang hinawakan ni Lantaca ang strap at hinila, halos mapasubsob si Jiro sa putik. May ilang tambay sa gilid na napalingon, may naglabas pa ng cellphone, nagsimulang mag-video.
“Sir, please,” nanginginig ang boses ni Jiro. “Wala po akong masamang ginagawa.”
Pero parang mas gustong marinig ni Lantaca ang takot kaysa katotohanan. “Tingnan natin,” sabi niya, sabay bukas ng zipper.
At doon, tumigil ang mundo.
Imbes na kutsilyo. Imbes na baril. Imbes na droga.
Mga libro. Makapal na reviewer. Mga index card na puno ng sulat-kamay. Highlighters. Notes na may nakasulat: “Goal: pumasa para kay nanay.” May ID pa ng review center, at maliit na envelope na may pamasahe, nakatupi at halos ubos na.
Nanlaki ang mata ni Lantaca, pero imbes na humingi ng tawad, mas lalo siyang nagalit—parang napahiya. “Oh? So ano ngayon? Reviewer lang? Eh bakit gabi ka na umuuwi? Sino ka ba?”
“Sir,” huminga si Jiro, pilit hindi umiyak. “Wala po kasi akong pang-daytime. Sa gabi lang po ako pwede kasi nagta-trabaho po ako sa umaga… sa carwash.”
Tumahimik ang paligid. Kahit yung nagvi-video, medyo bumaba ang phone.
Pero si Lantaca, hindi nagpatalo. “Sama ka sa presinto. Para matuto ka,” sabi niya, sabay hawak sa braso ni Jiro.
“Sir, may exam po ako bukas,” pakiusap ni Jiro. “Final screening po… kung pumasa po ako, may scholarship.”
Hindi nakinig ang pulis. Hinila siya papunta sa sasakyan.
Sa loob ng patrol, amoy bakal at amoy pagod. Nasa gilid si Jiro, nakayuko, pinipigilan ang luha habang iniisip ang oras. Iniisip niya ang nanay niyang may hika, na naghihintay ng text: “Nakauwi na ako.” Iniisip niya ang pangakong sinabi niya sa sarili: “Hindi ako susuko.”
Pagdating sa presinto, pinaupo siya sa harap ng mesa. “Name?” tanong ng desk officer.
“Jiro Magsino po,” mahina niyang sagot.
“Offense?” tanong ulit.
Lantaca ang sumagot. “Suspicious. Possible weapon.”
Napatingin ang desk officer sa bag. Nakita ang mga reviewer. Napakunot ang noo.
“Possible weapon?” ulit niya, halatang nagdududa.
Bago pa makasagot si Lantaca, bumukas ang pinto ng presinto. Pumasok ang isang babaeng hingal, basang-basa sa ulan, dala ang payong at isang plastic na may gamot.
“Nandito po ba si Jiro?” sigaw niya, nanginginig ang boses sa takot. “Anak ko po ‘yon.”
Si Jiro, biglang tumayo. “Nay…”
Nang makita siya ng nanay niya, napaupo ito sa sahig, umiiyak, hindi dahil sa hiya—kundi dahil sa takot na baka hindi na niya maabutan ang anak niya na buhay.
At doon, sa harap ng lahat, nakita ni Jiro ang pinakamasakit na katotohanan:
Hindi armas ang dala niya.
Pero gabi-gabi, parang pader ang mundo na kailangang banggain ng isang batang nangangarap.
Episode 2: “Ang Resibo Ng Pangarap”
Humigpit ang yakap ng nanay ni Jiro sa anak niya, parang ayaw na niyang pakawalan. “Anak,” hikbi nito, “akala ko may nangyari na sa’yo. Tinawagan ako ng kapitbahay, may nag-post na hinuli ka raw.”
Napayuko si Jiro. “Pasensya na po, Nay.”
Sa gilid, nakatayo si Lantaca, nakasimangot. “Ma’am, curfew. Suspicious behavior. Protocol lang.”
Tumingin ang nanay ni Jiro—si Aling Liza—sa pulis. Hindi siya malakas magsalita, sanay siyang yumuko sa mga taong may kapangyarihan. Pero ngayong anak niya ang ginagalaw, biglang nag-iba ang tindig niya.
“Sir,” sabi niya, nanginginig pero malinaw, “ang anak ko po nag-aaral. Hindi po siya masamang bata.”
Naglabas siya ng papel mula sa plastic—basang-basang envelope. “Ito po ang schedule ng review. Ito po ang scholarship letter na hinihintay namin. At ito po ang medical certificate ko… kasi siya po ang bumubuhay sa’kin.”
Napatingin ang desk officer. “Scholarship?” ulit niya.
“Opo,” sagot ni Jiro, “state university po. Pag pumasa po ako, libre tuition. May allowance pa.”
Tahimik ang presinto. Yung ibang pulis, napatingin sa bag. Sa mga notes. Sa mga reviewer na punong-puno ng pagsisikap.
Pero si Lantaca, pilit tumawa. “Eh di wow. Student. Pero gabi pa rin. Dapat nagpaalam ka sa barangay.”
“Sir,” sagot ni Jiro, “nagpaalam po ako. May barangay ID po ako sa bag. Nandito rin po yung permit ko sa curfew exemption—”
Kinuha ng desk officer ang ID, binasa, saka tumingin kay Lantaca. “May exemption pala,” sabi niya. “Bakit mo dinala dito?”
Natigilan si Lantaca. “Eh… para siguraduhin.”
“Siguraduhin na ano?” tanong ng desk officer. “Na hindi siya taong grasa? Na hindi siya criminal? Eh halata namang estudyante.”
May ilang pulis na napangiti nang konti, pero mabilis ding nawala. Alam nilang may mali, pero hindi lahat may lakas umamin.
Aling Liza, dahan-dahang lumuhod sa harap ng mesa. “Sir,” pakiusap niya sa desk officer, “pakawalan niyo na po. Bukas po exam niya. Kung hindi po siya makapagpahinga… wala na po kaming pag-asa.”
Doon, biglang sumikip ang dibdib ni Jiro. Hindi niya gusto makita ang nanay niya na lumuluhod para lang sa kanya. Hindi niya gusto na ang pangarap nila kailangang ipakiusap sa isang sistema na dapat sana tumutulong.
“Please po,” dagdag ni Aling Liza, “hindi ko na po kaya magtrabaho. Siya na lang po meron ako.”
Tumayo si Jiro, pinigilan ang luha. “Nay, wag po.”
Pero ngumiti si Aling Liza, kahit nanginginig. “Anak, para ‘to sa’yo.”
Sa sandaling iyon, ang desk officer ay napabuntong-hininga. “Sige,” sabi niya, “release natin. Wala namang basis.”
“Sir!” biglang putol ni Lantaca, parang nasasaktan ang pride. “Eh yung procedure—”
“Procedure din ang human decency,” sagot ng desk officer, matalim. “At procedure din ang basahin ang exemption.”
Natahimik si Lantaca.
Paglabas ni Jiro at Aling Liza, umuulan pa rin. Pero ibang klase ang ulan—parang binubura ang dumi ng kahihiyan. Habang naglalakad sila pauwi, hawak ni Jiro ang bag, mas mahigpit kaysa dati.
“Nay,” mahina niyang sabi, “natakot po ako.”
Humawak si Aling Liza sa kamay niya. “Ako rin,” sagot nito. “Pero anak, huwag mong hayaang patayin ng takot ang pangarap mo.”
At sa ilalim ng madilim na langit, nangako si Jiro sa sarili: bukas, kahit puyat, kahit sugatan ang loob, lalaban siya.
Episode 3: “Ang Video Na Kumalat”
Kinabukasan, habang papunta si Jiro sa exam venue, nanginginig pa rin ang kamay niya sa paghawak ng ballpen. Hindi siya nakatulog nang maayos. Tuwing pipikit siya, naaalala niya ang kamay ni Lantaca na humihila sa bag niya. Ang mga matang nanonood na parang guilty siya bago pa man magtanong.
Sa jeep, nag-vibrate ang cellphone niya. Notification. Message. Tag.
May nagpadala ng link: “Viral: Student hinuli sa gabi, pero puro reviewer ang bag!”
Nanlaki ang mata ni Jiro. Bumilis ang tibok ng puso niya. Binuksan niya. Nandoon ang video—siya, nakatayo sa ulan, tahimik, habang binubuksan ng pulis ang bag. Nandoon ang mukha ni Lantaca, gulat, tapos irita. Nandoon ang caption: “Kung hindi armas ang dala, bakit hinuli?”
Libo na ang views.
May comments:
“Grabe, estudyante yan.”
“Pulis pa talaga nanghaharass.”
“Sana mareport.”
Pero may ilan din na masakit:
“Baka script lang.”
“Baka pa-victim.”
Nanginginig si Jiro. Ayaw niyang maging viral. Ayaw niyang maging content. Ang gusto niya lang ay pumasa.
Pagdating niya sa exam room, pilit siyang huminga. Isang tanong, isang sagot. Isang pangarap, isang laban. Sa bawat page na binabaliktad niya, naririnig niya ang boses ng nanay niya: “Huwag mong hayaang patayin ng takot ang pangarap mo.”
Pagkatapos ng exam, lumabas siya na parang lutang. Pagod. Gutom. Pero may konting pag-asa.
Sa labas, may tumawag sa kanya. “Jiro Magsino?”
Lumingon siya. Isang lalaking naka-barong, may kasamang babae na may ID lace. “Ako po.”
“Galing kami sa city legal office,” sabi ng lalaki. “At may coordination kami sa police station. Nakita namin ang video.”
Namutla si Jiro. “Sir… ayoko po ng gulo.”
“Hindi ikaw ang nagpasimula,” sagot ng babae. “Pero may karapatan kang protektahan.”
Sa oras ding iyon, tumawag ang nanay niya. “Anak,” umiiyak ito, “may mga kapitbahay na pumunta dito. Sabi nila proud sila sa’yo. May nagbigay pa ng pandesal. Anak… first time ko marinig na may naniniwala sa’tin.”
Napapikit si Jiro. Bumigay ang luha niya. Hindi dahil mahina siya, kundi dahil biglang may liwanag sa gitna ng napakaraming gabi.
Pero sa kabilang banda, dumating ang text mula sa police station: “Report to station for clarification.”
Nangatog ang tiyan niya. Parang babalik na naman siya sa loob ng takot.
Pero ngayong may video, may saksi, at may taong nakakita ng katotohanan—hindi na siya mag-isa.
Episode 4: “Ang Pagharap Sa Presinto”
Pagdating ni Jiro sa presinto, hindi na siya yung tahimik na batang tinakot sa ulan. Kasama niya si Aling Liza, at kasama rin nila ang representative mula sa city legal office. May dala silang printed screenshots ng exemption, at kopya ng video.
Sa loob, andoon si PO1 Lantaca, nakaupo, halatang hindi mapakali. May officer-in-charge na seryoso ang mukha.
“Jiro,” sabi ng OIC, “gusto naming linawin ang nangyari kagabi.”
Huminga si Jiro. “Sir,” sabi niya, “gusto ko lang po mag-aral. Hindi po ako kriminal.”
“Alam namin,” sagot ng OIC, tumingin sa bag na parang simbolo ng lahat. “At kaya nga tayo nandito. Dahil may protocol. At may mali.”
Lantaca, biglang sumabat. “Sir, ginawa ko lang ang trabaho ko. Maraming krimen sa gabi—”
“Trabaho mo rin ang magbasa,” putol ng OIC. “May exemption siya. May ID siya. Pero hinila mo siya. Dinala mo siya dito. Nilagay mo sa blotter as ‘possible weapon’ kahit notes ang dala.”
Nakita ni Jiro ang kamay ng nanay niya, nanginginig sa tabi niya. Ramdam niya ang bigat ng hiya at takot na pinagdaanan nila.
Aling Liza, dahan-dahang nagsalita. “Sir,” sabi niya, “hindi ko po hiniling na yumaman kami. Ang hinihiling ko lang… huwag niyong wasakin ang anak ko habang sinusubukan niyang umangat.”
Tahimik ang lahat.
Tumayo ang representative ng city legal office. “We are recommending administrative review,” sabi niya. “At psychological support referral for the victim.”
“Victim.” Ang salitang iyon, parang kakaiba sa tenga ni Jiro. Kasi sanay siyang sabihin sa sarili: “Kaya ko ‘to.” Pero minsan, kahit gaano ka kalakas, may sugat na hindi mo agad mapapansin.
Lantaca, biglang yumuko. “Sir…” mahina niyang sabi, halos pabulong. “Hindi ko sinasadya.”
Napatingin si Jiro. Gusto niyang magalit. Gusto niyang sumigaw. Pero ang mas nangingibabaw ay pagod. Pagod na siyang matakot.
“Sir,” sabi ni Jiro kay Lantaca, “hindi niyo po ako kilala. Pero hinusgahan niyo na po ako. Kagabi po, akala ko matatapos na yung pangarap ko. Kasi isang pulis ang nagdesisyon na kaduda-duda ang isang batang may dalang libro.”
Bumigat ang hangin.
“OIC,” sabi ni Jiro, “hindi ko po kailangan ng pera. Gusto ko lang po siguraduhin… na hindi na mangyayari ‘to sa ibang estudyante.”
Tumango ang OIC. “That’s fair,” sabi niya. “And that’s the right thing.”
Paglabas nila ng presinto, mahigpit ang kapit ni Aling Liza sa braso ni Jiro. “Anak,” bulong niya, “ang tapang mo.”
Umiling si Jiro, umiiyak na parang batang pagod na pagod. “Nay,” sabi niya, “takot na takot po ako. Pero ayoko na pong mabuhay na laging takot.”
At doon siya napahawak sa bag niya—hindi na bilang proteksyon, kundi bilang patunay:
May mga taong takot sa baril.
Pero minsan, mas natatakot ang sistema sa batang may dalang libro.
Episode 5: “Ang Tawag Na Matagal Nilang Hinintay”
Lumipas ang ilang araw. Naghintay si Jiro ng resulta ng exam habang nagtatrabaho sa carwash, basang-basa sa tubig at sabon, pero mas mabigat ang hinihintay niya kaysa pagod: yung email ng scholarship.
Tuwing gabi, binubuksan niya ang bag niya. Hinahaplos ang reviewers, parang kaibigan na hindi siya iniwan. Pero sa bawat hawak niya, naaalala niya rin ang kamay ni Lantaca. Naalala niya ang takot. Naalala niya ang nanay niyang lumuluhod.
Isang hapon, umuwi siya at nakita niyang may sulat sa pinto. “Para kay Jiro: from neighbors.” May maliit na supot ng bigas, may noodles, may kape. May sticky note: “Pumasa ka. Ipaglaban mo.”
Napaupo si Jiro sa sahig. Hindi niya alam paano tatanggapin ang kabutihang ganyan. Kasi sanay siya sa panghuhusga.
Lumapit si Aling Liza, hawak ang inhaler niya, nangingiti pero nanginginig ang mata. “Anak,” sabi niya, “may tumawag kanina.”
“Kaninong number po?” tanong ni Jiro, biglang kaba.
“Galing sa university,” sagot ni Aling Liza, “sabi nila tumawag ulit mamaya. Hindi ko alam kung good news.”
Parang huminto ang oras. Tumayo si Jiro, nanginginig ang tuhod, parang yung gabing hinuli siya. Pero ngayon, ibang klaseng takot: takot na baka hindi siya pumasa.
Tumunog ang cellphone.
“Hello?” sagot ni Jiro, halos pabulong.
“Good afternoon,” sabi ng boses sa kabilang linya. “This is the admissions office. We’re calling to inform you that you passed the final screening. You are granted the scholarship.”
Hindi agad nakapagsalita si Jiro. Parang may bumara sa lalamunan niya. Tumingin siya sa nanay niya, at doon bumigay ang luha.
“Nay…” bulong niya.
Aling Liza, nanlaki ang mata. “Anak? Ano?”
Pinigilan ni Jiro ang hikbi. “Pumasa po tayo,” sabi niya. “Pumasa po tayo, Nay.”
Parang nabasag ang mundo sa iyak ni Aling Liza. Umupo ito, nanginginig, tapos napahawak sa dibdib niya, umiiyak nang umiiyak. “Salamat, Diyos ko,” paulit-ulit niyang bulong. “Hindi mo kami pinabayaan.”
Lumuhod si Jiro sa harap niya, hinawakan ang kamay niya. “Nay,” sabi niya, “kaya ko po ‘to dahil sa inyo.”
Umiling si Aling Liza, umiiyak. “Hindi, anak,” sabi niya. “Kaya mo ‘to dahil hindi ka sumuko kahit hinila ka ng mundo pababa.”
Sa gabing iyon, binuksan ni Jiro ang bag niya. Kinuha niya ang pinakamakapal na reviewer, at dahan-dahan niyang tiniklop ang unang page. Parang nagsasara siya ng isang yugto ng hirap at takot.
Hindi niya makakalimutan ang gabing hinuli siya.
Pero ngayon, alam niya:
Hindi armas ang dala niya. Pangarap.
At sa wakas, may bunga na ang bawat pahina, bawat puyat, bawat luha sa ulan.
Habang yakap niya ang nanay niya, naramdaman niya ang pinaka-emosyonal na katotohanan:
May mga pulis na pwedeng humarang sa’yo sa kalsada.
Pero walang kahit sino ang pwedeng humarang sa batang handang magpuyat para sa pag-asa—lalo na kung ang dahilan niya ay isang nanay na matagal nang naghihintay ng araw na masasabi niyang,
“Anak ko ‘yan. At pumasa siya.”
