“Hay naku, itong balakang ko talaga…”
’Yan ang bukambibig ni Aling Rosa, 71, tuwing umaga.
Pagbangon pa lang niya sa kama, ramdam na ramdam na niya ang kirot sa balakang. Kailangan niyang humawak sa gilid ng kama, dahan-dahang tumayo, at saglit na tumitig sa malayo bago makalakad. Kapag matagal na nakaupo, parang kalawang na ayaw kumilos ang balakang. Kapag naglakad naman nang medyo malayo sa palengke, sumasakit.
Sabi niya, “Siguro normal lang ’to, matanda na kasi ako.”
Pero isang araw, napansin ng anak niya na si Liza na may kakaiba: pag uwi ni Nanay galing palengke, hirap na hirap nang umakyat sa tatlong baitang na hagdan papasok ng bahay. Napapapikit sa sakit. Medyo nanginginig ang tuhod at balakang.
“Ma, hindi normal na ganyan lagi ang sakit,” sabi ni Liza.
“Talaga ba?” sagot ni Aling Rosa, na parang ngayon lang naisip na baka may mas malalim na dahilan ang sakit ng balakang niya.
Kung ikaw o magulang mo ay laging may reklamo sa balakang, hindi ka nag-iisa. Maraming senior ang araw-araw na nakikipagbuno sa sakit ng balakang—minsan dull ache, minsan tusok-tusok, minsan parang bigat na may kasamang kirot.
Sa blog post na ito, pag-uusapan natin ang 3 karaniwang dahilan kung bakit laging masakit ang balakang ng senior, at simpleng lunas na puwedeng simulan sa bahay—plus kung kailan na dapat magpatingin sa doktor.
1) “Kalawang sa Kasu-kasuan” – Osteoarthritis ng Balakang
Ito ang pinaka-karaniwan: rayuma sa kasu-kasuan o osteoarthritis. Parang unti-unting nauubos ang “foam” o kartilago sa pagitan ng buto. Kapag manipis na ito, nagkikiskisan ang buto sa buto—kaya masakit.
Kay Aling Rosa, ganito ang pattern ng sakit:
- Masakit pagka-umaga o pagkatapos matagal na hindi gumalaw
- Mas sumasakit kapag matagal na naka-upo tapos biglang tatayo
- Sumisipa ang kirot kapag naglalakad nang matagal, paakyat, o pababa ng hagdan
Minsan, may maririnig pang parang “kriiiik” o “krok” kapag gumagalaw.
Simpleng lunas at pag-aalaga:
- Banayad na paggalaw sa umaga
Bago tumayo, igalaw muna ang tuhod at balakang habang nakaupo o nakahiga:- umangat-baba ang tuhod (parang mini-marching)
- ikot ng paa (ankle circles)
- Warm compress sa balakang 10–15 minuto
Mainit-init (hindi nakakasunog) na towel o bottle na may maligamgam na tubig para lumuwag ang muscle at kasu-kasuan. - Iwas biglang buhat o biglang liko
Huwag basta yuyuko nang walang sandalan; mas mabuting umupo muna, saka dahan-dahang abutin ang bagay. - Kontrol sa timbang
Bawat dagdag kilo ay dagdag bigat sa balakang. Kahit konting bawas timbang, laking ginhawa na sa kasu-kasuan.
Kung halos araw-araw na at lumalala, magandang magpatingin para makabuo ng exercise program at tamang gamot (lalo na sa pain relievers na ligtas sa senior).
2) “Naipit na Ugat” – Galing sa Likod, Umaabot sa Balakang at Paa
Hindi lahat ng sakit sa balakang ay galing mismo sa balakang. Minsan, galing ito sa likod—lalo na kung may “naipit na ugat” (nerve compression), tulad ng sciatica.
Kay Mang Ben, 68, ganito ang kuwento:
Nagreklamo siya ng sakit sa balakang, pero sabi niya,
“Parang may tumatakbong sakit mula sa balakang pababa sa hita, minsan hanggang binti.”
Kapag umuupo nang matagal, sumisipa ang sakit. Kapag tumayo, parang may kuryente na dumadaloy pababa.
Mga palatandaan na baka ugat ang problema:
- Sakit na mula balakang pababa sa hita o binti
- Pwedeng may kasamang pamamanhid o parang tusok-tusok
- Mas sumasakit kapag matagal na nakaupo o nakayuko
- Umaayos minsan kapag naglakad-lakad nang konti
Simpleng lunas at pag-aalaga:
- Ayusin ang upo
Iwasan ang sobrang lambot na upuan na lulubog ang balakang. Mas okay ang upuan na may back support, tuwid ang likod, at may unan sa bandang bewang (lumbar area). - Micro breaks
Huwag magtagal ng isang posisyon. Bawat 30 minuto, tumayo, maglakad sa loob ng bahay, o mag-stretch ng 1–2 minuto. - Pelvic tilts at gentle stretching
Habang nakahiga nang tuwid, bahagyang i-push ang pusod paibaba (parang pinapadikit ang likod sa kama), hawak nang 5 segundo, ulitin ng ilang beses. - Iwas buhat ng mabigat
Lalo na yung sabay na binubuhat gamit ang balakang at likod. Kung may kailangan buhatin, ipasuyo sa mas bata.
Sa ganitong klase ng sakit, malaking tulong ang physical therapy, pero kailangan ng gabay ng doktor—lalo na kung lumalala, may panghihina ng paa, o hirap nang maglakad.
3) “Mahinang Buto” – Osteoporosis at Posibleng Baling (Fracture)
Ito ang mas tahimik pero seryoso: mahina o manipis na buto, lalo na sa mga babaeng senior na post-menopausal. Minsan, konting dulas o pagkakabagsak lang, puwedeng magdulot ng bali sa balakang o hita.
Halimbawa, si Lola Nena, 79, nadulas lang sa CR. Akala nila simpleng “pilay” lang kasi kaya pa naman niyang kumilos nang konti. Pero ilang araw na, hindi pa rin siya makalakad nang maayos, at mas lalong sumasakit ang balakang. Pag x-ray, may maliit na fracture na pala.
Mga senyales na dapat mag-ingat:
- May recent na pagkakadulas o pagkakabagsak
- Sakit sa balakang na lumalala pag tumatayo o naglalakad, at hindi gumagaan kahit pahinga
- Hirap itapak ang paa sa lupa
- Hindi makakilos nang normal ang balakang
Simpleng pag-iwas at pag-aalaga:
- Calcium at Vitamin D mula sa pagkain (gatas kung hiyang, maliliit na isda na kinakain pati buto, malunggay, iba pang leafy greens)
- Banayad na ehersisyo araw-araw: lakad, simpleng pag-akyat ng mababang baitang (kung ligtas), o chair exercises
- Iwas dulas sa bahay:
- tuyo at hindi madulas na sahig
- may hawakan sa banyo
- iwas kalat na wire at basahan sa daanan
- Sapatos o tsinelas na may magandang grip
Kung pinaghihinalaang may bali, huwag ipilit ilakad. Mas mabuting magpadala sa ospital para ma-check agad.
Kailan Dapat Magpatingin Agad?
Hindi lahat ng sakit sa balakang ay simpleng “rayuma lang.”
Magpatingin AGAD kung:
- Biglaang sumakit nang matindi, lalo na pagkatapos madulas o mabigla
- Hindi maigalaw ang paa o balakang, o sobrang hirap maglakad
- May kasamang lagnat, panginginig, o panghihina ng paa
- May pamamanhid sa hita/paa o hirap kontrolin ang pag-ihi/pagdumi
- Sakit na hindi gumagaan kahit ilang araw nang nagpapahinga at umiinom ng simpleng gamot
Mas mabuti nang maagang malaman kaysa huli na ang lahat.
Paano Ginawang Mas Kaya ni Aling Rosa ang Sakit ng Balakang?
Pagkatapos magpatingin at sabihan ng doktor na may arthritis sa balakang, hindi na umasa si Aling Rosa sa gamot lang. Pinagsama niya ang:
- banayad na umaga stretching
- 10–15 minutong lakad sa loob ng compound araw-araw
- pag-iwas sa biglang buhat at pag-akyat sa mataas na hagdan
- pag-adjust sa pagkain: bawas alat at prito, dagdag gulay at isda
- paggamit ng upuan na may sandalan at unan sa likod kapag nanonood ng TV
Hindi na nawala nang tuluyan ang sakit — pero laking gaan:
Mas kaya na niyang pumunta sa palengke (may kasamang tungkod at anak), mas konti na ang reklamo tuwing umaga, at mas bihira na siyang napapahinto sa gitna ng lakad dahil sa kirot.
Ang balakang ng senior ay parang poste ng bahay: kapag pinabayaan, madaling bibigay; kapag inalagaan, tatagal. Sa pag-unawa ng 3 karaniwang dahilan—rayuma sa kasu-kasuan, naipit na ugat, at mahinang buto—mas kaya nating alagaan ang sarili o ang mga magulang at lolo’t lola natin, para hindi lang basta “tinitiis” ang sakit, kundi pinapagaan sa tamang paraan.
