❗5 Uri ng Tubig na Delikado sa Senior – Baka Ito ang Dahilan ng Sakit Mo!
“Lola, uminom na po kayo ng tubig,” sabi ni Mark habang inaabot ang pitsel sa lola niyang si Pilar, 76.
Ininom naman ni Lola Pilar ang isang baso, malamig na malamig—diretso sa ref, may yelo pa.
Ilang minuto lang, nagreklamo na siya:
“Sumasakit ang sikmura ko… parang naninikip ang dibdib… at ang lamig sa lalamunan.”
Akala ng lahat simpleng kabag lang. Pero makalipas ang ilang araw, sumama ang pakiramdam, nag-LBM, at kinailangan nang magpatingin. Doon lang nila na-realize: hindi pala lahat ng tubig ay “basta tubig lang.” Para sa senior, may ilang klase ng tubig na puwedeng magpalala ng sakit sa tiyan, bato, puso, at overall kalusugan.
Kung lampas 60 ka na, o may inaalagaang senior, mahalagang kilalanin ang 5 uri ng tubig na dapat bantayan. Hindi para matakot, kundi para maiwasan ang sakit na puwedeng nagmumula lang sa basong iniinom araw-araw.
1) Tubig na Hindi Sigurado ang Linis (Di-napakuluan, Maruming Gripo, Posô na Walang Treatment)
Si Tatay Ben, 69, sanay sa tubig-posô. Noon pa raw nila iniinom ‘yon, “wala namang nangyayari.” Pero napansin ng anak niya, tuwing umuulan at naglilimlim ang langit, sumasakit ang tiyan ni Tatay, minsan ay nagtatae pa.
Hindi na rin tulad ng dati ang katawan niya: mas mahina na ang immune system, mas sensitibo sa mikrobyo.
Bakit delikado sa senior?
- Mas mataas ang risk ng bacteria, parasites, at dumi sa hindi siguradong tubig
- Ang simpleng diarrhea sa bata, puwedeng mauwi sa dehydration at pagkalito sa senior
- Puwede ring ma-stress ang bato (kidneys), lalo na kung may history na ng sakit sa bato
Ano ang dapat gawin:
- Uminom lang ng pinakuluang tubig o purified water
- Kung galing gripo/posô, pakuluan muna nang kumukulong-kumukulo bago inumin
- Kapag may nalalasahan o naamoy na kakaiba, huwag nang ipilit
Mura lang ang pagpapakulo, pero mahal ang gastos kapag nauwi sa ER.
2) Sobrang Lamig na Tubig (Diretso Ref + Yelo, Lalo na Pag Busog o Pagod)
Maraming senior ang mahilig sa yelo-cold water, lalo na kung galing sa labas at pawis na pawis. Pero si Lola Pilar, pagkatapos uminom ng halos isang pitsel ng sobrang lamig na tubig nang gutom at pagod, nakaramdam ng:
- paninikip ng dibdib
- pagsakit ng sikmura
- parang “namamanhid” ang lalamunan
Sa matatanda, ang sobrang lamig na tubig ay puwedeng:
- mag-trigger ng spasm sa esophagus (daanan ng pagkain)
- magpalala ng acid reflux
- magdulot ng biglang “shock” sa sikmura, lalo na kung busog
- magdulot ng discomfort sa mga may problema sa puso kapag ininom nang biglaan at marami
Hindi ibig sabihin bawal ang malamig na tubig forever. Pero sa seniors, mas safe ang:
- maligamgam o room temp lalo na kung galing sa labas, pagod, o bagong kain
- huwag lagukin ng deretso ang malaking baso – dahan-dahan lang, paunti-unti
3) “Tubig” na Puno ng Asukal: Softdrinks, Powdered Juice, Matamis na Flavored Water
“Tubig din ‘yan, liquid!” sabi ng iba. Pero ang katawang senior, hindi nadadaya ng ganitong “palusot.”
Si Mang Tony, 65, araw-araw may kasamang softdrinks sa agahan. Para sa kanya, ito ang “tubig” niya. Hindi niya alam, ito na pala ang:
- nagpapabilis sa pagtaas ng blood sugar
- nagpapataas ng triglycerides at timbang
- nagpapahirap sa kontrol ng diabetes at blood pressure
Ang mga softdrinks, powdered juice na maraming sugar, at matatamis na flavored water ay:
- halos walang nutrisyon
- puno ng calories at asukal
- pwedeng magpahina sa bato at puso pag panahon na
Mas safe na piliin:
- ordinaryong tubig
- unsweetened infused water (konting hiwa ng lemon/pipino – huwag sobra)
- kung diabetic, mag-ingat kahit sa “sugar-free” – konsulta muna sa doktor
4) “Detox Water” na Sobra ang Halo: Kung Ano-anong Dahon, Bunga, at Halamang Hindi Sigurado
Uso ngayon sa social media ang kung anu-anong “detox water” na may:
- halo ng maraming dahon
- hindi siguradong halaman
- sobrang tapang na pakulo
- minsan ay hango lang sa tsismis, hindi sa totoong kaalaman
May mga herbal na puwedeng makatulong, pero para sa senior, extra ingat dahil:
- iba-iba ang reaksyon ng katawan sa herbs
- puwedeng makasagasa sa iniinom na gamot (maintenance)
- puwedeng makairita sa tiyan o atay
- may ilang halaman na hindi dapat pinapakuluan nang sobrang tagal o iniinom araw-araw
Halimbawa, may lolo na araw-araw uminom ng napakatapang na halo ng iba’t ibang dahon “para linisin ang dugo.” Paglaon, sumakit ang tiyan, nahilo, at kinailangang ipatingin dahil naapektuhan ang liver enzymes.
Mas ligtas:
- Kung may iniinom nang herbal, ipaalam sa doktor
- Huwag sabay-sabay na kung ano-anong dahon — pumili lang ng isa, banayad, at hindi araw-araw
- Mas unahin pa rin ang malinis na tubig kaysa extreme detox
5) Tubig na Matagal Nang Nakatengga sa Pitcher, Bottle, o Tabing Kama
Ito ang madalas hindi napapansin:
Yung tubig na nasa:
- lumang pitsel sa kusina
- bote na hindi nahuhugasan nang ilang araw
- basong nakaabang sa tabi ng kama, exposed sa alikabok at lamok
Napansin ni Ana na ang tubig sa tabi ng kama ni Lolo Ramon ay:
- may manipis nang “film” sa ibabaw
- minsan may alikabok o maliit na insekto
- minsan amoy plastik
Pero iniinom pa rin ni Lolo “para hindi sayang.”
Bakit delikado sa senior?
- Puwedeng pamugaran ng bacteria lalo na kung naiwan sa mainit-init na kwarto
- Puwedeng kontaminado ng laway o dumi kapag paulit-ulit ginagamit ang baso o bote na hindi hinuhugasan
- Ang senior ay mas madaling ma-LBM at ma-dehydrate kapag may infection sa tiyan
Mas safe na gawin:
- Palitan ang tubig sa pitsel araw-araw
- Hugasan ang bote o baso na gamit araw-araw
- Huwag inumin ang tubig na may kakaibang lasa, amoy, o itsura—kahit “tubig lang yan”
Paano Ininom ng Matatanda ang Tubig na “Nakakahaba ng Buhay”?
Hindi kailangan maging komplikado. Kadalasan, ang formula para sa mas ligtas na pag-inom ng senior ay:
- Linis muna, bago lamig.
Mas mahalaga ang malinis na tubig kaysa sobrang lamig na tubig. - Dahan-dahan, hindi biglaan.
Lalo na kung galing sa pagod, paglakad, o init ng araw. - Tubig, hindi softdrinks.
Huwag lokohin ang sarili — magkaiba ang tubig at matamis na inumin. - Iwas eksperimento sa kung ano-anong halo.
Lalo na kung may maintenance na gamot. - Pakinggan ang katawan.
Kung sumasakit ang tiyan, naninikip ang dibdib, nahihilo, o paulit-ulit na nagkaka-LBM — seryosohin. Huwag basta isisi sa “simoy ng hangin.” Baka sa iniinom na tubig nagsisimula.
Sa bawat basong tubig na iinumin ng senior, puwedeng maghatid ito ng ginhawa… o dahan-dahang dahilan ng sakit kung mali ang uri at paraan. Kaya bago uminom, tanungin ang sarili:
“Malinis ba ‘to? Hindi ba sobra ang lamig? Totoong tubig ba ‘to, o tamis na tinatawag lang na tubig?”
Ang tamang tubig sa tamang paraan ay simpleng hakbang, pero puwedeng maging malaking ambag para humaba ang buhay at gumaan ang pakiramdam ng mga senior sa bawat araw.
