episode 1: ang huli sa kalsada
Si marco dela cruz ay tahimik na tao. Ordinaryong empleyado sa city hall, pero mas kilala sa barangay bilang mabait na kuya na laging tumutulong sa kapitbahay kapag may problema sa papeles. Sa araw na ito, nagmamadali siya dahil may dadalhin siyang gamit para sa inang si aling nena na naka-confine sa ospital.
Sandali lang sana ang plano niya. Ihinto ang kotse sa gilid ng kalsada, ibaba ang bag ng gamot, tapos aalis na kaagad. May nakalagay pa nga sa dashboard na permit na may plastic cover. City hall issued, may pirma, at may seal.
Pero bago pa siya makababa, biglang may malakas na busina at isang pulis na lumapit, halatang galit. “ikaw.” sigaw nito. “illegal parking ka dito.”
Nagulat si marco. “sir, may permit po ako.” sabi niya, maingat ang boses.
“permit permit.” sagot ng pulis, sabay turo sa gulong. “bawal ka dito. Lumabas ka.”
Naglabas ng cellphone ang ilang tao. May tricycle driver na tumigil. May dalawang lalaking nagtawanan. Parang may nagsisimulang eksena na alam nilang makakakuha ng views.
Lumabas si marco, hawak ang kalmado. “sir, city hall po ito galing.” sabi niya, sabay turo sa permit sa dashboard.
Kinuha ng pulis ang permit at tiningnan. “peke.” sabi nito kaagad. “ganyan na ganyan yung mga ginagawa ng tao para makalusot.”
Namilog ang mata ni marco. “hindi po peke.” sagot niya. “pwede po ninyong I-verify.”
Imbes na makinig, mas lalong uminit ang pulis. “aba, matapang ka pa.” sigaw nito. “sasagot sagot ka.”
Hinawakan siya sa braso, halos hilahin papunta sa harap ng patrol. “isakay to.” sabi ng pulis sa kasamahan niya.
Nanlamig ang sikmura ni marco. “sir, please.” sabi niya, halos pakiusap. “nasa ospital po nanay ko. May dadalhin lang po ako.”
“wala akong pake.” sagot ng pulis. “lahat may palusot.”
Doon naramdaman ni marco ang bigat ng hiya. Hindi dahil nahuli siya, kundi dahil hindi siya pinapakinggan. Parang kapag mahina ka, lalampasan ka. Parang kapag maayos ka magsalita, mas pag-iinitan ka.
Sumilip si marco sa phone niyang naka-vibrate. May message mula sa nurse: “sir, bumaba po bigla ang oxygen ni aling nena. Kailangan namin kayo.”
Nanginginig ang kamay ni marco. Tumingin siya sa pulis. “sir, maawa po kayo.”
Pero ang pulis ay nakatingin na sa crowd, parang lalo pang lumalakas dahil may nanonood.
At sa sandaling yun, habang hawak ng pulis ang permit, biglang tumunog ang radio nito. “unit alvarez, may instruction mula sa city hall.”
Napatigil ang pulis. Napatingin siya sa permit na hawak niya, at parang may biglang kumabog sa loob ng dibdib ni marco.
episode 2: ang permit na ayaw paniwalaan
Hindi agad sumagot ang pulis sa radio. Parang ayaw niyang magmukhang natitinag. Pero narinig pa rin ng lahat ang boses sa radyo, malinaw at matigas. “unit alvarez, verify the permit number. City hall issued, under special medical assistance.”
Nanlaki ang mata ni marco. “sir, yan po.” sabi niya, halos nanginginig. “special assistance po yan para sa nanay ko.”
Pero imbes na humupa, lalong nagalit ang pulis. “ang dami mong arte.” sabi nito. “kung totoo yan, bakit dito ka nag-park.”
“sir, ito po yung malapit sa entrance ng ospital.” sagot ni marco. “isang bag lang po.”
Tumingin ang crowd sa permit. May nakabasa ng malalaking letras: “official parking permit.” may seal, may logo, at may pirma. May nagsimulang magbulungan. “mukhang totoo.” “city hall yan.”
Pero ang pulis ay hindi pa rin umuurong. Kinuha niya ang ticket book. “sige, tiketan kita.” sabi nito, sabay sulat nang mabilis. “at kung peke yan, may kaso ka.”
Napapikit si marco. Hindi dahil sa takot lang, kundi dahil sa pagod. Parang lahat ng pagiging mabuti niya, hindi sapat para paniwalaan.
Lumapit ang isang matandang vendor. “sir, mukhang totoo naman.” sabi nito sa pulis.
“manahimik ka.” sagot ng pulis, sabay tingin na nakakatakot.
Napaiyak si marco sa loob-loob. Ayaw niyang umiyak sa harap ng iba. Ayaw niyang mabreak. Pero ang phone niya ay umiilaw na naman: “sir, please come. Critical.”
Doon parang may pumutok sa puso ni marco. “sir, kahit tiketan niyo po ako.” sabi niya, basag ang boses. “pero payagan niyo po akong dalhin ito sa nanay ko.”
Saglit na tumahimik ang pulis. Parang may pagdadalawang-isip. Pero bigla niyang itinuro si marco. “hindi. Sumama ka sa presinto. Dito mo ipaliwanag.”
Napaatras si marco. “sir…”
Sa likod ng crowd, may isang lalaking naka-office attire na papalapit, may hawak na id lanyard at nakakunot ang noo. Kasunod nito ang dalawang security guard.
“officer.” sabi ng lalake, malamig ang boses. “ako ang from city hall. Sino ang nagticket.”
Nanlaki ang mata ng pulis.
At si marco ay napatigil, parang may pag-asa na biglang bumalik, pero kasabay nun ang takot na baka huli na ang lahat para sa nanay niya.
episode 3: ang tawag mula sa ospital
Lumapit ang city hall representative, si mr. Sison, na kilalang staff sa mayor’s office. “officer alvarez.” sabi niya, nakatingin sa nameplate. “this permit is valid. Under medical priority.”
Nanigas ang pulis. “sir, marami pong peke ngayon.” sagot nito, pilit nagpapalusot.
Tumango si mr. Sison. “kaya may verification.” sabi niya. “at na-verify na.”
Kinuha ni mr. Sison ang permit at tiningnan ang ticket na sinusulat pa lang. “pakibura.” sabi niya. “at pakibalik ang oras na sinayang mo sa taong ito.”
Nagbulungan ang crowd. May mga nahiya. May mga tumigil sa pagvi-video.
Pero si marco ay hindi pa rin nakakagalaw. Hawak niya ang phone, at nanginginig ang daliri niya. “sir, pwede po ba akong umalis.” tanong niya kay mr. Sison, halos pabulong.
“bakit.” tanong ni mr. Sison.
“nasa ospital po nanay ko.” sagot ni marco. “critical po.”
Doon nagbago ang mukha ni mr. Sison. “go.” sabi niya kaagad. “hatid kita.”
Pero si officer alvarez ay biglang humarang. “sir, protocol—”
“protocol.” putol ni mr. Sison. “ang protocol natin ay tulungan ang tao, hindi ipahiya.”
Hindi na nakapagsalita ang pulis.
Tumakbo si marco papunta sa ospital, halos hindi na ramdam ang init. Habang tumatakbo siya, naririnig niya sa likod ang bulungan ng mga tao, pero wala na siyang pake. Ang pake niya ay isang bag na gamot at isang inang humihingal sa kama.
Pagdating niya sa emergency ward, sinalubong siya ng nurse. “sir marco, buti dumating kayo.” sabi nito. “hinahanap kayo ni aling nena. Ayaw niyang matulog nang hindi kayo nakikita.”
Pumasok si marco sa room. Nandoon si aling nena, maputla, may oxygen, at halatang hirap.
“ma.” bulong ni marco, lumuhod sa gilid ng kama.
Dahan-dahang ngumiti si aling nena, kahit mahina. “anak.” sabi nito. “akala ko nahuli ka na naman.”
Nanlaki ang mata ni marco. “bakit po nyo nasabi.”
Huminga si aling nena nang mabigat. “noon, nung namamatay ang tatay mo, hinuli siya sa kalsada. May permit din sana kami para sa ambulansya.”
Parang tinamaan si marco. Biglang bumalik ang lahat ng takot.
“ma, nandito na ako.” sabi ni marco, luha na ang mata. “hindi na kita iiwan.”
Pero sa labas ng room, narinig niya ang nurse. “sir, bumaba ulit. Prepare.”
At sa sandaling yun, naisip ni marco kung ilang minuto ang ninakaw sa kanya ng isang mali na pagbintang.
episode 4: ang bigat ng minuto
Lumipas ang mga oras na parang isang mahabang panaginip. Nagmamadali ang mga doktor. May mga tubo, may mga monitor, at may mga salitang hindi naiintindihan ni marco pero ramdam niyang mabigat.
“sir, we are trying.” sabi ng doktor. “but we need consent for a procedure.”
“do it.” sagot ni marco kaagad. “kahit ano.”
Habang pinipirmahan niya ang papel, naisip niya ang pulis sa kalsada. Naisip niya yung tawang narinighan niya. Naisip niya yung posa na halos ibig nilang ilagay sa kanya, kahit parking lang ang usapan.
Dumating si mr. Sison sa ospital, pawis pa. “kamusta.” tanong nito.
“naglalaban po.” sagot ni marco, basag ang boses.
Tumango si mr. Sison. “naka-report na sa station yung incident.” sabi nito. “may order na magsubmit si officer alvarez ng explanation.”
Hindi sumagot si marco. Hindi siya interesado sa parusa. Ang interesado siya, yung nanay niya na humihinga pa, pero parang unti-unti nang lumalayo.
Nang makalipas ang isang oras, lumabas ang doktor. Mabigat ang mukha.
Napatayo si marco. “doc.”
“stable for now.” sabi ng doktor. “but very weak.”
Napaupo si marco sa bangko, halos bumigay ang katawan. Umiyak siya nang tahimik, yung luha na hindi na kayang pigilan.
Pagbalik niya sa room, nakadilat si aling nena. Mahina, pero gising.
“ma.” bulong ni marco. “pasensya na.”
“bakit ka humihingi ng pasensya.” mahinang tanong ni aling nena.
“dahil na-late ako.” sagot ni marco. “dahil sa kalsada.”
Ngumiti si aling nena, kahit masakit. “anak, hindi mo kasalanan na may mga taong hindi nakikita yung totoo.”
Humigpit ang hawak ni marco sa kamay ng nanay niya. “ma, natatakot po ako.”
Tumingin si aling nena sa kanya. “matagal na kitang nakikitang lumalaban nang tahimik.” sabi nito. “pero ngayon, lumaban ka para sa sarili mo. Hindi para gumanti, kundi para hindi na mangyari sa iba.”
Napaiyak si marco. “oo po.”
Biglang tumunog ang phone ni mr. Sison. May text. “officer alvarez wants to apologize. He is on his way.”
Napatingin si marco sa pinto. Parang ayaw niyang makita ang tao na nagdagdag ng bigat sa araw na ito.
Pero naisip niya rin ang hiling ng nanay niya. Lumaban.
At sa huling liwanag ng hapon, bumukas ang pinto ng room.
episode 5: ang tawad sa harap ng kama
Pumasok si officer alvarez, hindi na kasing tigas ng kanina. Wala na siyang sigaw. Wala na siyang turo. Parang ang uniform niya ay mabigat ngayon.
Tumigil siya sa paanan ng kama. Nakita niya si aling nena, mahina, naka-oxygen. Nakita niya si marco na may pula na mata.
“sir marco.” sabi ni alvarez, mahina. “humihingi po ako ng tawad.”
Hindi agad sumagot si marco. Ang puso niya ay halo-halo. Galit, sakit, pagod, at takot.
Lumapit si mr. Sison. “officer, speak clearly.” sabi nito. “this is not just about a ticket.”
Huminga si alvarez. “nagkamali po ako.” sabi nito. “pinahiya ko kayo. At hindi ko in-verify nang maayos. Akala ko peke. Pero totoo po.”
Tumingin si marco sa permit na nasa bag niya. Isang plastik na papel lang yun, pero halos sirain ang buhay niya.
Mahinang umimik si aling nena. “ikaw ba yung pulis kanina.” tanong nito, halos pabulong.
“opo.” sagot ni alvarez, yumuko.
“anak ko yan.” sabi ni aling nena. “at hindi siya masamang tao.”
Doon parang may gumuhit na hiya sa mukha ni alvarez. “opo, ma’am.”
Umiyak si marco. Hindi na siya makapigil. “ma, akala ko mawawala ka.” sabi niya, nanginginig.
Hinaplos ni aling nena ang kamay ni marco, mahina. “hindi pa.” sabi nito. “pero kung mawawala man ako, ayokong takot ka sa mundo. Gusto ko, matapang ka.”
Tumingin si marco kay alvarez. “sir.” sabi ni marco, basag ang boses. “hindi ko po hinihingi na masira kayo. Ang hinihingi ko po, huwag niyo na gawin sa iba yung ginawa niyo sa akin.”
Tumango si alvarez, luha na rin ang mata. “opo.” sabi nito. “natuto po ako.”
Lumapit siya sa kama. “ma’am, pasensya na po.”
Ngumiti si aling nena, halos hindi na makita. “magbago ka.” sabi nito. “yun ang bayad.”
Lumabas si alvarez nang tahimik.
Naiwan si marco at ang nanay niya. Sa gitna ng mga monitor at huni ng ospital, humawak si marco sa kamay ni aling nena nang mas mahigpit.
“ma.” bulong ni marco. “hindi ko alam kung kaya ko.”
“kaya mo.” mahinang sagot ni aling nena. “kasi yung permit na hawak mo, hindi lang papel. Patunay yun na may karapatan ka ring mabuhay nang may dangal.”
Doon umiyak si marco nang tuluyan. Hindi dahil sa ticket. Kundi dahil sa katotohanang isang minuto lang sana, pero halos maging huling paalam na niya.
At sa yakap niyang mahigpit sa kamay ng nanay niya, naramdaman niya ang isang bagay na mas malakas sa hiya: ang pag-asa na may bukas pang pwede niyang ilaban, para sa kanya, at para sa mga taong walang permit na pinapakinggan.
