Umagang hindi dapat magiging bangungot
Maalinsangan ang umaga sa palengke-side na kalsada. May mga jeep na nagsisigawan ng ruta, may mga tindero ng prutas na nagtataasan ng presyo, at may mga taong nagmamadali na parang laging may hinahabol. Sa gitna ng lahat, si jomar—isang tahimik na binata na kakagaling lang sa night shift—ay bitbit ang maliit na backpack at plastic ng tinapay. Plano niya lang umuwi, maligo, at matulog.
Pero bago pa siya makarating sa tawiran, may sigaw na bumasag sa ingay ng kalsada.
“hoy! ikaw! tumigil ka!”
Isang pulis ang biglang humarang sa kanya, hawak ang braso niya na parang sigurado na sa kasalanan. Napaatras si jomar, gulat at pagod. “sir, ano po—”
“huwag kang magaling. ikaw yung snatcher. may report dito.” mabilis ang salita ng pulis, may halong init ng ulo. “sumama ka sa’kin.”
Hindi pa man nakakapaliwanag si jomar, dumagsa na ang mga tao. May mga naglabas ng cellphone. May mga nagbulungan ng “ayan na, snatcher yan.” At doon nagsimulang bumigat ang hangin—yung klase ng bigat na hindi mo mahahawakan pero ramdam mong lumulunod ka.
“sir, hindi po ako snatcher,” pilit niyang paliwanag, nanginginig ang boses. “galing po akong trabaho. uuwi lang po ako.”
Pero lalo lang siyang hinigpitan ng pulis. “trabaho? lahat naman may palusot. tingnan mo nga ‘to!” sabay turo sa isang babae sa gilid na umiiyak at pawis na pawis, hawak ang bag niya. “sabi niya, may tumakbo at kinuha yung phone niya.”
Sumingit ang babae, galit na galit. “yun! yun! parehas ng suot! black shirt! yan yun!”
Napatigil si jomar. black shirt nga ang suot niya—dahil yun ang uniform sa trabaho. Nakasandal pa ang ID lace sa loob ng shirt, pero hindi yun nakikita sa gulo. Sa mata ng mga tao, sapat na ang “parehas ng suot” para maging guilty.
“sir, hindi po ako yun. pakiusap,” sabi niya, halos mabulol. “may cctv dito. pwede natin tingnan.”
Ngumisi ang pulis. “cctv? ang bilis mong mag-isip ah. sige, sa presinto ka magpaliwanag.”
At habang hinihila siya, may isang babae ang sumugod mula sa kabilang side ng kalsada—basang-basa ang damit, halatang kakarating lang at hingal. Hindi siya umiiyak. galit ang mata niya, pero may takot din, yung takot na may halong tapang.
“teka! ano’ng ginagawa niyo sa kanya?” sigaw ng babae.
Ang maling turo at ang isang detalyeng nagpaiba ng lahat
Tumigil ang pulis at tumingin sa babae. “ma’am, may biktima na. snatcher yan.”
“biktima?” nagtaas ng kilay ang babae. “sino ang biktima?”
Lumapit ang unang babae—yung nagreklamo—at biglang tumuro ulit kay jomar. “yan! yan! siya yung kumuha!”
Tahimik ang bagong dating na babae. Tiningnan niya si jomar mula ulo hanggang paa. Tiningnan niya rin ang pulis. Tapos, sa gitna ng lahat, huminga siya nang malalim at nagsalita nang malinaw.
“ako ang biktima.”
Parang may pumitik sa hangin. Napatingin ang mga tao. Napalunok ang pulis. “ma’am, kayo?”
Tumango ang babae. “oo. ako ang hinablutan kanina sa kanto. at hindi siya yung kumuha.”
Biglang nag-ingay ang mga tao, nagbulungan, parang alon na sabay-sabay gumalaw.
“hindi siya?” tanong ng pulis, naguguluhan pero pilit pa ring matigas.
Tumango ulit ang biktima at tumuro—pero hindi kay jomar. Itinuro niya yung unang babae na kanina pa umiiyak at sumisigaw.
“siya ang kasama nung lalaking humablot sa’kin,” sabi niya. “siya yung tumulak sa’kin para madapa ako. tapos siya rin yung sumigaw ng ‘tulong’ para magmukhang biktima.”
Namutla ang unang babae. “h-hindi! sinungaling yan!”
Pero hindi na umatras ang biktima. “alam ko mukha mo. ikaw yung nagmamadaling pumikit-pikit para magmukhang umiiyak, pero wala kang luha. at yung bag mo? kanina wala ka niyan. bigla na lang lumitaw nung dumami tao.”
Napalingon ang pulis sa bag ng babae. Parang ngayon lang niya napansin na sobrang bago, at yung zipper nasa gitna, nakausli pa ang isang phone case na hindi tugma sa itsura ng “nanakawan.”
“ma’am, ano name mo?” tanong ng pulis sa unang babae, mas mababa na ang boses.
“b-basta! ako yung biktima!” sagot niya, nanginginig na.
Sa gilid, may isang tricycle driver ang nagsalita. “sir, may nakita akong lalaking tumakbo kanina. may kasama siyang babae. tapos nitong si ate biglang nag-eskandalo dito.”
Mas dumami ang nagsalita. May nagsabing nakita nila yung babae na nakikipag-usap sa isang lalaki bago ang “insidente.” May isa pang nagsabing, “sir, yung snatcher kanina naka-jacket, hindi black shirt.”
Si jomar, nakatayo lang, namumuti ang kamao, parang pinipigilan ang panginginig. Hindi niya alam kung maiinis ba siya, iiyak, o matatawa sa sobrang absurd.
Ang pagsabog ng katotohanan at ang pagbaliktad ng sitwasyon
Nagbago ang tindig ng pulis. Hindi na siya yung kaninang sigaw nang sigaw. Ngayon, halatang nag-aayos ng mukha—yung mukha na alam niyang may mali siyang ginawa sa harap ng maraming tao.
“ma’am,” sabi niya sa biktima, “pasensya na. pwedeng magpa-statement kayo? at… ikaw,” sabay tingin sa unang babae, “sumama ka muna. verification lang.”
“verification?” biglang nagwala ang babae. “ako pa talaga? siya nga yung kahina-hinala!”
Pero huli na. Dalawang tao ang lumapit, isa pang pulis na nakaronda, at hinawakan siya sa braso. Umalingawngaw ang sigaw niya, pero hindi na ito tulad ng kanina na nakakakuha ng simpatiya. Ngayon, tunog desperado na.
Doon din lumapit ang biktima kay jomar. “pasensya na,” mahina niyang sabi. “hindi ko agad kayo napigilan. hinabol ko pa kasi yung lalaking tumakbo.”
Napatango si jomar, pero masakit pa rin ang lalamunan niya. “ok lang po,” sagot niya, kahit hindi pa niya sigurado kung ok lang talaga. Kasi kahit bumaliktad ang kwento, naramdaman na niya yung bigat ng mapagbintangan—yung hiya na kahit wala kang kasalanan, kumakapit.
Tumingin ang pulis kay jomar, parang naghahanap ng tamang salita. “pare… pasensya na rin. nagkamali ako. akala ko—”
“sir,” putol ni jomar, maingat pero diretso, “next time po, pakinggan niyo muna bago manghila. tao rin po kami.”
Hindi na sumagot ang pulis. Tumango lang siya, at sa unang pagkakataon, yung tango niya ay hindi utos—kundi pag-amin.
Habang inaakay palayo ang babae na nagkunwaring biktima, may mga taong biglang umiwas ng tingin. Yung mga kaninang nagsasabing “snatcher yan,” ngayon tahimik. Yung nagvi-video, hindi na naka-smirk—seryoso na, dahil nakita niyang isang maling turo lang, puwedeng masira ang buhay ng kahit sino.
Bago umalis si jomar, huminga siya nang malalim. Tiningnan niya ang crowd, tapos naglakad pauwi. Pagod pa rin siya, pero mas pagod yung puso niya. Kasi natutunan niya sa isang iglap na sa kalsada, minsan, hindi sapat ang pagiging inosente. kailangan mo ring marunong tumindig—at kailangan ng sistema na matutong mag-ingat sa kapangyarihan.
At sa araw na ‘yon, isang bagay ang malinaw: hindi lahat ng sumisigaw ang biktima, at hindi lahat ng tahimik ang may kasalanan.
