Para sa kanila, isa lang akong tahimik na tauhan sa pantalan.
Isang hamak na checker ng ticket na halos hindi pinapansin ng mga pasahero hangga’t hindi sila naaabala sa pila. Kapag maayos ang lahat, para akong hangin—nandiyan pero walang halaga. Pero kapag may pinahinto ako, bigla akong nagiging kontrabida. Ako ang masama. Ako ang istorbo. Ako ang walang awa.
At nang araw na iyon, sa gitna ng mahabang pila papasok sa ferry, pinagmumura ako ng dalawang pasaherong akala mo’y inapi ko nang buong buhay nila, dahil lang pinahinto ko sila at hiniling na ipakita ulit ang kanilang mga ticket.
Hindi nila alam, matagal ko nang sinasanay ang mata ko sa mga numero.
At hindi ako nagkakamali.
Ako si Ernesto. Limampu’t dalawang taong gulang. Labingpitong taon na akong nagche-check ng mga ticket sa ferry terminal. Sa tagal ng panahong iyon, halos lahat ng klaseng pasahero ay nakita ko na—mga nagmamadali, mga nanginginig sa takot sa dagat, mga pamilyang sabik umuwi, mga negosyanteng mainit ang ulo, at mga taong may tinatagong hindi kayang ikubli ng mamahaling damit o matamis na ngiti.
Noong umagang iyon, halos puno na ang ferry. Mahaba ang pila, maingay ang alon, at makulimlim ang langit. Routine lang sana ang lahat. Punit sa gilid, punit sa kabila, stamp, tingin sa serial, pasa. Paulit-ulit. Paulit-ulit. Hanggang sa dumating ang isang babaeng may malaking shoulder bag at isang lalaking may pulang maleta. Magkalayo sila ng dalawang hakbang sa pila, at sa unang tingin ay hindi mo iisiping magkasama sila.
Inabot ng babae ang ticket niya nang hindi tumitingin sa akin. Kinuha ko iyon, sinipat, at agad kong tinatakan. Babalik ko na sana nang dumating ang lalaki sa harap ko at inabot din ang ticket niya. Isang sulyap lang, para akong binuhusan ng malamig na tubig.
Pareho.
Parehong-pareho ang serial number.
Akala ko pagod lang ang mata ko, kaya tiningnan ko ulit. Maging ang petsa, oras, at seat assignment—magkapareho. Hindi iyon simpleng maling upuan lang. Dalawang ticket ang may iisang pagkakakilanlan. Hindi puwedeng mangyari iyon kung dumaan sa legal na sistema.
“Ma’am, sandali po,” sabi ko sa babae.
Lumingon siya sa akin, iritable na agad. “Bakit?”
“Sir, kayo rin po, sandali lang.”
Napakunot ang noo ng lalaki. “Ano na naman problema?”
Pinakita ko ang dalawang ticket. “Magkapareho po ang serial number n’yo.”
Biglang nagkatinginan ang dalawa.
Isang mabilis na sulyap lang iyon. Isang kisap ng mata. Pero sa trabaho kong ito, sapat na iyon para malaman kong may hindi tama.
“Ano bang pakialam mo kung pareho?” sigaw ng lalaki. “Bayad ‘yan!”
“Hindi po kayo makakasakay hangga’t hindi malinaw ito,” sabi ko, pilit pinapakalma ang boses ko.
Doon na nagsimula ang pagmumura.
“Wala kang karapatan!” sigaw ng babae. “Sino ka ba? Checker ka lang!”
“Marami nang pasahero, kami pa pinili mong abalahin!” dagdag ng lalaki.
Narinig iyon ng mga taong nasa likod nila. Nagsimula ang bulung-bulungan. May ilang nakisawsaw, sinasabing baka naman simpleng pagkakamali lang. May iba namang naiinip at ako pa ang sinisisi sa pagkaantala ng boarding.
Pero habang nakatingin ako sa dalawang ticket, mas lalo akong kinikilabutan.
Dahil sa likod ng ticket ng babae, may sulat-kamay na halos nabura na: “Mika – 7 yrs old.”
Tumaas ang balahibo ko. Hindi dapat may ganoong sulat sa regular printed ticket maliban kung may sariling marka ang gumagamit. At mas lalong hindi iyon tugma sa babaeng kaharap ko, na mukhang nasa kuwarenta anyos na. Lumingon ako sa pulis na naka-duty malapit sa rampa at tinawag ko siya.
“Chief, paki-assist po.”
Lalong nagalit ang lalaki. “Ano? Pati pulis tatawagin mo? Gusto mo ba kaming mapahiya?”
“Hindi ko kayo pinapahiya,” sagot ko. “Sinusunod ko lang ang trabaho ko.”
Lumapit ang pulis at tinanong kung ano ang problema. Ipinaliwanag ko ang duplicate serial number. Kinuha niya ang mga ticket at sinuri. Habang abala siya, napansin kong nanginginig ang kamay ng babae. Hindi lang inis ang nasa mukha niya—takot iyon.
“Magkasama ba kayo?” tanong ng pulis sa dalawa.
Mabilis na umiling ang babae. “Hindi.”
“Hindi,” sabay sagot ng lalaki.
Masyadong mabilis. Masyadong sabay.
Lalo akong naghinala. Ipinaghiwalay sila ng pulis at dinala sa gilid ng boarding area. Doon, mas malinaw kong nakita ang pulang maleta ng lalaki. May nakatali roong maliit na lumang panyo na may burdang pangalan: Mika.
Parang may kumalabog sa dibdib ko.
May anak akong babae noon. Pitong taong gulang din siya nang mawala sa pier labingdalawang taon na ang nakalipas. Field trip sana nila iyon sa kabilang isla. Saglit ko lang binitiwan ang kamay niya para bumili ng tubig. Pagbalik ko, wala na siya. Wala kaming nahanap kahit anong CCTV na malinaw. Wala ring saksi na nakatulong. Ang tanging naiwan lang sa akin ay ang lumang panyo niya na may pangalan niyang burda ng nanay niya.
Mika.
Patay na ang asawa ko sa kakaiyak at kakahanap sa anak namin. Pero ako, hindi tumigil. Kaya nang makita ko ang pangalang iyon sa likod ng ticket at sa panyo ng maleta, para akong binuhusan ng apoy at yelo nang sabay.
Nanginig ang tuhod ko pero pinilit kong tumayo nang maayos.
“Kanino ang pangalang Mika?” tanong ko, hindi na mapigilan ang boses kong manginig.
Napatingin sa akin ang babae. Doon ko unang nakita na namutla siya. Ang lalaki naman ay umiwas ng tingin.
“Wala po kayong karapatang magtanong ng personal,” matigas niyang sagot.
Pero hindi na ako mapakali. Lumapit ako sa maleta at sinabi sa pulis, “Paki-check po ang laman. May dahilan po ako para maghinala.”
Ayaw sana ng lalaki, pero nang buksan ng pulis ang maleta, hindi damit ang unang bumungad.
May mga lumang papeles. Dalawang birth certificate. Isang baptismal certificate. At isang envelope na may litrato ng batang babae—pitong taong gulang, nakapigtail, naka-puting dress, at nakangiti habang may hawak na lobo sa mismong pantalan.
Anak ko.
Anak ko iyon.
Hindi ko na namalayang napasigaw pala ako. Napahawak ako sa railings dahil biglang lumabo ang paligid ko. Nilapitan ako ng isa pang checker, pero itinulak ko lang nang marahan.
“Nasaan siya?” sigaw ko. “Nasaan ang anak ko?”
Natulala ang lahat. Pati ang mga pasaherong kanina’y naiinis sa akin ay natahimik. Ang babae ay biglang napaupo sa sahig at umiyak. Ang lalaki nama’y sinubukang tumakbo, pero naharang agad ng sekyu at pulis.
Sa gitna ng kaguluhan, nagsalita ang babae sa pagitan ng hikbi.
“Hindi ko po siya sinaktan… hindi ko po siya sinaktan…”
“Nasaan ang anak ko?” ulit ko, mas mahina na pero mas masakit.
Humagulgol siya. “Hindi ko po siya tunay na anak. Inalagaan ko lang siya… iniwan siya sa amin noon… pinabago ang pangalan… balak sana naming ilipat siya uli sa isla dahil may naghahanap na…”
Parang dinurog ang dibdib ko sa bawat salitang lumalabas sa bibig niya.
“Buhay siya?” tanong ko.
Tumingin siya sa akin. Umiiyak. Nanginginig.
“Opo.”
Noong marinig ko ang salitang iyon, bumigay ang mga tuhod ko.
Buhay.
Labindalawang taon ko iyong ipinagdasal. Labindalawang taong bawat paggising ko ay may kaunting pag-asang baka buhay pa siya. At ngayong nasa harap ko ang mga taong may alam, saka ko narinig ang sagot na pinakahihintay ko.
Dinala sila sa maliit na office sa terminal. Sumama ako. Hindi ko na naramdaman ang ingay ng mga tao sa likod namin. Para akong nasa ibang mundo. Sa imbestigasyon, nalaman naming bahagi pala sila ng sindikatong nagpapalit ng identidad ng mga bata at ipinapasa sa iba’t ibang lalawigan. Ang duplicate serial number? Hindi lang pala simpleng pagkakamali. Senyales iyon ng palihim na sabayang biyahe para mailipat ang “asset” sakaling mabisto ang isa. At sa pagkakataong iyon, sa sobrang pagmamadali nila, nagamit sa dalawa ang iisang printed record.
Isang maliit na pagkakamali.
Isang numerong hindi nagtugma.
Isang bagay na marami nang checker ang baka pinalampas.
Pero hindi ako.
Hindi puwedeng hindi ako.
Pagkaraan ng ilang oras, may natanggap na tawag ang pulis mula sa kabilang bayan. May ni-raid na bahay. May isang dalagang labing-siyam na taong gulang na natagpuan doon. Tahimik daw. Takot. Hindi maalala ang tunay niyang pangalan. Pero may peklat sa kaliwang kilay.
Si Mika iyon.
Ang peklat na nakuha niya nang mahulog siya sa bisikleta noong limang taong gulang pa lang siya.
Hindi ko na napigilang umiyak sa harap ng lahat. Yung mga pasaherong kanina’y nakatingin lang sa akin na parang isa akong abala, tahimik na lang ngayon. May ilan pang lumapit at humingi ng pasensya dahil nakisigaw sila kanina. Pero wala na akong marinig. Ang nasa isip ko na lang ay isang bata na matagal kong inakalang kinuha na ng dagat ng panahon.
Kinagabihan, dinala ako ng mga awtoridad sa himpilan kung saan naroon siya.
Hindi ako agad makalapit.
Nasa harap ko ang isang dalagang payat, maputla, at halatang sawang-sawa na sa takot. Nang makita niya ako, matagal siyang nakatitig. Para bang may malayong alaalang gustong bumalik pero hirap na hirap.
“Mika…” bulong ko.
Hindi siya nagsalita. Nangingilid lang ang luha niya.
Inilabas ko mula sa wallet ko ang maliit na lumang litrato naming tatlo—ako, ang nanay niya, at siya noong birthday niya. Ipinakita ko iyon sa kanya.
Doon siya napahagulgol.
“Tatay…” mahinang-mahina niyang sabi.
Dahil sa dalawang magkaparehong serial number sa ticket, natagpuan ko ang anak kong labindalawang taon kong iniyakan.
Pero ang pinakamasakit kong natuklasan?
Nang yakapin niya ako, nanginginig niyang sinabi, “Tatay… buhay nga po ako… pero si Nanay… hinanap n’yo po ba talaga ako kasama siya?”
Doon ko tuluyang nadama ang bigat ng lahat.
Dahil ang nanay niya—ang asawa kong hindi sumuko sa paghahanap—ay namatay tatlong taon na ang nakalipas nang hindi na muling nayakap ang anak naming araw-araw niyang hinihintay sa pinto.
At sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon, natagpuan namin ang isa’t isa—
ngunit kulang na kami.
