SENIOR AWARENESS: 8 PAGKAKAMALI SA PAGBUBUHAT SA BAHAY NA PUWEDENG MAGPALALA NG LIKOD.

Sa totoo lang, hindi lang sa gym puwedeng ma-injure ang likod.
Sa bahay mismo, ang daming gawain na puwedeng makasama sa likod ng mga seniors:

  • pagbubuhat ng timba ng tubig,
  • pagkarga ng apo,
  • pagbubuhat ng bigas o kahon,
  • pag-ayos ng mga kahon sa itaas ng kabinet,
  • paglipat ng mesa, upuan, o aparador.

Kapag lampas 60 o 70, mas marupok na ang buto, mas manipis na ang disc sa gulugod, at mas mahina na ang kalamnan. Ibig sabihin, ang maling pagbubuhat na “kayang-kaya mo noong 30 ka pa” ay puwede nang magdulot ng:

  • paninikip ng likod,
  • sciatica (sakit mula balakang pababa sa hita/paa),
  • muscle strain,
  • at minsan, biglaang hindi makatungo o makatayo nang matagal.

Hindi ibig sabihin na bawal ka nang kumilos.
Pero mahalaga na alam mo ang mga MALI at DELIKADONG paraan ng pagbubuhat para maiwasan ang tuloy-tuloy na paglala ng sakit sa likod.

Sa blog post na ito, pag-uusapan natin ang 8 karaniwang pagkakamali sa pagbubuhat sa bahay na puwedeng magpalala ng likod ng seniors – at paano ito pwedeng baguhin sa mas ligtas na paraan.

Paalala: Kung matagal nang masakit ang likod, may pamamanhid sa paa, hirap kang umupo o tumayo, o may biglaang panghihina, magpatingin pa rin sa doktor o espesyalista. Ang blog na ito ay dagdag-gabay lamang.

1) Pagbubuhat na “Bewang Lang ang Gumagalaw” (Yuko Nang Yuko, Walang Tuhod)

Ito ang pinakakaraniwang maling paraan:

  • Yuyuko nang tuwid ang tuhod,
  • ang bewang ang unang bumibigay,
  • pipick up ang bagay mula sa sahig,
  • diretso tayo na lang ulit.

Noong bata ka pa, puwede pa yan. Pero pag lampas 60–70:

  • mas mahina na ang core muscles,
  • mas fragile na ang disc sa pagitan ng buto sa likod,
  • mas madali ang “naipit ang ugat” o “napuwersa ang likod.”

Bakit delikado?

Kapag bewang ang laging ginagamit sa pagyuko:

  • mas umiipit ang disc sa lower back,
  • mas madaling ma-strain ang muscles sa may baywang,
  • mas mataas ang tsansa ng “biglang sakit” sa gulugod.

Mas ligtas na paraan:

  • Baluktutin ang tuhod, hindi ang bewang.
    • Parang uupo ka sa mababang bangko.
    • I-lapit ang katawan sa binubuhat bago ito buhatin.
  • Kapag may babatakin sa sahig (hal. kahon, bote, grocery bags),
    • lumuhod nang kaunti,
    • gamitin ang tuhod at balakang, hindi puroyuko lang.

Isipin: “Tuhod muna, hindi bewang agad.”

2) Pagbubuhat ng Sobrang Bigat Dahil “Sanay Naman Ako Noong Bata Pa”

Ito ang madalas marinig sa mga senior:

  • “Dati buhat ko kaya ang isang sako ng bigas.”
  • “Ako ang tagabuhat ng galon ng tubig noon.”
  • “Hindi ako papayag na hindi ko mabuhat yan, nakakahiya sa mga bata.”

Ang problema: hindi na ngayon ang “noong araw.”
Nagbago na ang:

  • timbang,
  • lakas,
  • buto,
  • balance,
  • at minsan pati puso at baga.

Kapag pinilit pa rin ang old mindset na “kaya ko pa ‘to,” habang:

  • may arthritis,
  • may osteoporosis,
  • may disk problem,
  • o mahina ang tuhod,

puwedeng mauwi sa matinding back pain o pagkakahulog.

Mga bagay sa bahay na madalas sobrang bigat para sa senior:

  • Buong galon ng tubig o container na puno,
  • Isang sako o malaking bag ng bigas,
  • Malalaking kahon (books, gamit, bote),
  • Mabibigat na paso ng halaman,
  • Aparador, kama, mesa, ref – kahit “konting usog lang.”

Ano ang mas okay gawin?

  • Huwag mahiyang humingi ng tulong sa mas batang kasama sa bahay.
  • Kung magbubuhat, hatiin ang bigat:
    • sa halip na isang timba ng tubig, dalawang timba na kalahati,
    • sa halip na isang buo at sobrang bigat na box, ilipat ang laman paunti-unti.
  • Tanungin ang sarili:“Kung madudulas ako habang bitbit ito, kakayanin ba ng likod ko?”

Kung ang sagot ay hindi ka sigurado – huwag mo nang buhatin ng mag-isa.

3) Pagbubuhat Pagkagising o Kapag Pagod na Pagod ang Katawan

Maraming lolo’t lola ang pagkagising pa lang:

  • magwawalis, maglalaba, magdidilig, mag-aayos ng bodega – agad-agad.
    May iba naman, magbibitbit ng mabigat kahit pagod na sa maghapon.

Sa totoo lang, ang likod ay mas delikado sa injury kapag:

  • kakagising lang, hindi pa “warm-up” ang muscles,
  • o kapag overtime pagod na, pero pipilitin pang magbuhat.

Bakit?

  • Pagkagising, medyo mas stiff ang likod at joints – parang “kinakalawang pa.”
  • Kapag sobrang pagod na, mahina na ang koordinasyon, pwersa, at focus – mas madali kang madulas o magkamali ng hakbang.

Mas ligtas na habit:

  • Bago magbuhat, mag-“warm-up” ng konti:
    • ikilos ang balikat,
    • dahan-dahang ikambyo ang bewang pakaliwa’t pakanan (huwag bigla),
    • maglakad-lakad nang kaunti sa loob ng bahay.
  • Kung galing sa mahabang upo o pagkakahiga, huminto muna ng ilang minuto bago magbuhat ng kahit ano.
  • Huwag magbuhat ng mabigat kapag sobrang hingal, sobrang pagod, o masakit na ang likod – nagpapahiwatig yan ang katawan na “tama na muna.”

4) Pagbitbit sa Isang Balikat o Isang Kamay Lang (Hindi Balansi ang Bigat)

Isipin ang mga usual na ginagawa sa bahay:

  • pagbitbit ng dalawang plastic bag sa isang kamay,
  • pag-akay ng malaking supot ng gulay sa isang braso,
  • pagkakarga ng apo sa isang side lang,
  • pagsusuot ng shoulder bag na sobrang bigat sa isang balikat.

Kapag hindi pantay ang bigat, pilit nag-a-adjust ang gulugod at balakang para balansehin ang katawan. Sa seniors na:

  • may scoliosis,
  • may arthritic joints sa balakang,
  • may mahinang likod,

lalo itong nakakapagpalala ng pananakit.

Bakit masama sa likod?

  • Nagsi-shift ang timbang sa isang side, kaya naiipit at napupuwersa ang mga kalamnan at kasukasuan doon.
  • Kapag matagal na ganitong gawi, puwedeng lumala ang pananakit ng balikat, leeg, at likod.

Mas ligtas na paraan:

  • Kung may bibilhin na mabibigat, gamitin ang parehas na kamay kung kaya: tig-isa sa magkabilang kamay.
  • Gumamit ng pushcart o kariton kung meron, lalo na sa palengke o grocery.
  • Sa bahay, kung ipapasa ang kahon o galon, mas mabuting itulak gamit ang dalawang kamay kaysa isang balikat.
  • Iwasan ang sobrang bigat na bag sa isang balikat; kung kailangan, gumamit ng backpack (na may padding) at huwag nang punuin nang sobra.

5) Pag-hila o Pagtulak ng Mabibigat na Gamit sa Sahig (Mesa, Aparador, Ref, Kama)

“Konting usog lang.”
Iyan ang madalas na linya bago masaktan ang likod ng seniors.

Ang pagtulak o paghila ng mabibigat na gamit – lalo na:

  • aparador,
  • ref,
  • sofa,
  • kama,
  • book shelves,

ay malaking stress sa:

  • lower back,
  • balikat,
  • tuhod.

Bakit delikado?

  • Kapag hindi pantay ang sahig, biglang “kokontra” ang gamit – pero naka-lean forward ka na, at ang unang sasalo ng biglang pwersa ay likod at balakang.
  • Kapag naghila ka ng mabigat habang nakayuko, sabay pwersa, napakalaki ng pressure sa gulugod.
  • Madalas itong nagdudulot ng “na-strain ang likod” o “naipit ang ugat.”

Ano ang mas okay gawin?

  • Kung may kailangang ilipat na mabigat, magpatulong sa mas bata.
  • Kung talagang walang tutulong, huwag pilitin ang malaking gamit – mas ligtas na hintayin ang araw na may kasama ka.
  • Mas okay pang pakonti-konting ayos kaysa biglaang “lipat lahat ngayon.”

Tandaan: isang maling tulak lang, puwedeng linggo o buwan ang recovery ng likod.


6) Pag-abot sa Mataas na Parte (Overhead Lifting) Habang Nakatayo sa Di-Matatag na Pwesto

Karaniwan ito sa:

  • pag-akyat sa bangkito o monoblock para abutin ang kahon sa taas ng cabinet,
  • pag-abot ng bote o gamit sa matataas na istante,
  • pagsasabit ng kurtina o pag-aabot ng gamit sa kisame.

Kapag lampas 70, tatlong problema agad ang pinagsasama nito:

  1. Balanse – mas hirap nang panatilihin lalo na sa maliit na bangkito.
  2. Lakas ng balikat at likod – mas mahina na, mas madali mapuwersa.
  3. Kalambutan ng buto at kasukasuan – mas mataas ang risk ng pagkabali kapag bumagsak.

Bakit delikado?

  • Kapag nawala ang balanse sa bangkito, puwedeng diretsong bagsak sa likod, balakang, o ulo.
  • Ang pag-aabot nang matagal sa taas ay nakaka-stress sa neck, balikat, at upper back.
  • Kung may dala pang mabigat habang nakaangat ang kamay, doble ang puwersang dinadala ng gulugod.

Mas ligtas na diskarte:

  • Huwag nang umakyat sa mahina, maliit, o hindi matatag na bangko – lalo na kung mag-isa ka sa bahay.
  • Kung may aabutin sa mataas, humanap ng mas bata at mas malakas sa bahay para siya na ang umakyat.
  • Ilagay sa mas mababang istante ang mga gamit na madalas ginagamit ng senior – para hindi na kailangang umabot nang mataas.

7) Pagbubuhat Habang Maling Tsinelas o Sapatos ang Suot (Madulas, Pudpod, Maluwag)

Kahit tama na ang buhat mo, kung madulas ang tsinelas, puwede ka pa ring matumba – at ang unang tatama? Madalas, likod at balakang.

Kasama rito:

  • tsinelas na pudpod at makinis na ang ilalim,
  • tsinelas na sobrang luwag o madaling matanggal,
  • tsinelas na walang likod (madaling mahulog ang sakong),
  • sapatos na maluwag at madaling maalis sa paa.

Bakit delikado kapag may binubuhat?

  • Kapag nadulas, wala kang free hand para sumalo sa sarili mo – kasi parehong kamay abala sa binubuhat.
  • Mas malaki ang pwersa ng pagbagsak dahil may dagdag bigat sa kamay mo.
  • Puwede kang mapatong sa likod o balakang nang mas malakas ang impact.

Mas ligtas na gawain:

  • Kapag magbubuhat o maglilipat ng anumang medyo mabigat, siguraduhin muna ang suot sa paa.
  • Piliin ang tsinelas/sapatos na:
    • may kapit ang ilalim,
    • hindi dumudulas,
    • hindi madaling matanggal.
  • Mas mainam ang may strap sa likod para hindi umaalis ang sakong.

8) Pagwawalang-bahala sa Unang Sakit ng Likod (“Giginhawa Din ’Yan”) at Tuloy Pa Rin sa Mali ang Gawa

Maraming seniors ang ganito:

  • Una, mararamdaman: “Aray, sumakit likod ko nang buhatin ko ito.”
  • Kinabukasan, uulit-ulitin pa rin ang ganung gawain, gamit ang parehong maling postura, kasi “ok pa naman ako, ganyan na ako magbuhat dati pa.”

Ang nangyayari:

  • maliit na damage ngayon,
  • dagdag damage kinabukasan,
  • dagdag pa ulit sa susunod na linggo…

Hanggang sa bigla na lang hindi ka na makatayo nang tuwid o hindi ka na makayuko nang walang sakit.

Bakit kailangan seryosohin?

  • Ang likod ay parang haligi ng bahay – kung laging napupuwersa at hindi inaayos, mas lalong lumalala.
  • Mas mahirap na gamutin ang chronic low back pain kaysa sana ay inagapan sa umpisa pa lang.

Mas maingat na approach:

  • Kapag napansin mong sumasakit ang likod tuwing may partikular na gawain (hal. pagbubuhat ng timba, pagyuko sa mababang mesa, paglipat ng mabigat na paso),
    • isipin agad: “May mali ba sa paraan ko?”
    • pwede bang baguhin ang estilo?
    • pwede bang hatiin sa mas magagaan na buhat o humingi ng tulong?
  • Huwag balewalain ang paulit-ulit na sakit na pareho lang ang trigger.
  • Pahinga muna kapag sumasakit na. Ang “konting pahinga ngayon” ay mas mabuti kaysa ilang linggo o buwan na hirap sa likod.

Panghuling Mensahe

Habang tumatanda, hindi na sapat ang “kaya ko pa ’yan dati.”
Ang usapan dapat ay:

“Paano ko magagawa ang mga gawain sa bahay nang HINDI sinisira ang likod ko?”

Ang 8 pagkakamaling ito sa pagbubuhat:

  1. Bewang lang ang ginagamit sa pagyuko
  2. Pagbubuhat ng sobrang bigat dahil “sanay naman dati”
  3. Pagbubuhat pagkagising o sobrang pagod na
  4. Pagbitbit ng bigat sa isang side lang
  5. Pag-hila o pagtulak ng mabibigat na gamit
  6. Pag-abot sa mataas habang nasa delikadong pwesto
  7. Pagbubuhat gamit ang tsinelas/sapatos na madulas o maluwag
  8. Pagwawalang-bahala sa unang sakit ng likod

…ay puwedeng unti-unting magpalala ng kondisyon ng likod ng mga seniors – hanggang dumating sa punto na mahirap nang bumalik sa dati.

Minsan, simple lang ang solution: humingi ng tulong, bawasan ang bigat, baguhin ang estilo, at maging mas maingat sa unang galaw.

🧡 Kung may senior kang mahal sa buhay—magulang, lolo’t lola, tito, tita, o kapitbahay na madalas magbuhat at mag-ayos sa bahay—ishare mo ang blog post na ito sa kanila. Baka sa simpleng pag-iwas sa mga maling gawi na ito, matulungan mo silang makaiwas sa sakit sa likod at manatiling masigla sa loob ng sariling bahay.

Live Visitor Feed
LIVE
Loading recent visitors…
Updates automaticallyLive Visitor Trail