Kung madalas kang nananakit ang hinlalaki sa paa, tuhod, sakong, o biglang namamaga ang kasukasuan na parang “sinusundot,” posible itong may kinalaman sa mataas na uric acid at gout (isang uri ng arthritis na dulot ng pagbuo ng uric acid crystals sa joints). Mas nakakainis dito: maraming tao ang napapansin na mas sumasakit o mas “umaapoy” ang pakiramdam sa gabi—kapag gusto mo na sana magpahinga, saka pa lalala.
Paalala: Ang post na ito ay gabay lang. Iba-iba ang katawan at gamot ng bawat senior (lalo na kung may bato, diabetes, o high blood). Kung may madalas na flare, magpatingin pa rin sa doktor para sa tamang labs at gamutan.
Bakit “lalo na sa gabi” mas madaling lumala?
May ilang praktikal na dahilan kung bakit mas “trigger-prone” ang gabi:
- Mas kaunti ang tubig na iniinom habang papalapit ang tulog (o sinasadya mong bawasan para hindi pabalik-balik sa CR). Kapag mas concentrated ang ihi, mas hirap maglabas ng uric acid ang katawan.
- Mas mabigat ang hapunan (tapos may pulutan pa). Kapag sabay-sabay ang purine + alak + alat + puyat, mas mataas ang tsansang umatake.
- Mas tahimik ang katawan kaya mas ramdam ang kirot. Kapag nakahiga ka, mas napapansin mo ang pamamaga at init ng kasukasuan.
- Mas malamig ang paligid sa gabi (aircon o electric fan), at may teorya na mas madaling mag-crystallize ang uric acid sa mas malamig na parte ng katawan, kaya madalas sa paa/toes ang tama.
Quick refresher: Ano ang purines at bakit ito issue?
Ang uric acid ay byproduct kapag binabasag ng katawan ang purines (natural na compounds na nasa katawan at nasa maraming pagkain). Kapag sobra ang uric acid o mahina ang paglabas nito sa ihi, puwedeng maipon at maging crystals na kumakapit sa kasukasuan—dito nagsisimula ang gout flare. (MedlinePlus)
Hindi ibig sabihin na “kasalanan mo” agad kapag nagka-gout—may genes, kidney function, timbang, gamot, at iba pang factors. Pero totoo rin na may pagkain at inumin na puwedeng magpalala, kaya malaking tulong ang tamang pagpili. (Harvard Health)
7 Pagkaing (at Inumin) na Puwedeng Magpalala ng Uric Acid — Lalo na sa Gabi
1) Lamang-loob at “internal organs” (atay, balun-balunan, bituka, isaw, tripe, utak)
Ito ang isa sa pinaka-classic na triggers. Mataas ang purines sa organ meats, kaya mas malaki ang tsansang tumaas ang uric acid at mag-flare. Madalas pa itong nasa masasarap na ulam sa hapunan (dinuguan, kare-kare na may tuwalya, bopis, sisig na may atay, atbp.). (Mayo Clinic)
Mas okay na swap (lalo na sa gabi): tokwa, itlog (kung okay sa’yo), isda na hindi “high-purine” at hindi tinapa/dried, gulay-based ulam.
2) Pulang karne at matatabang karne (baboy/ baka/ kambing) — lalo na kapag “unli” at late dinner
Hindi lahat ng karne ay bawal forever, pero kung madalas at marami, puwedeng tumaas ang risk ng flare. Mas delikado kapag:
- Malaki ang serving (doble ulam, samgyup-style, buffet),
- Mataba at prito (crispy pata, lechon kawali),
- Late na kinain (tapos tulog agad). (American College of Rheumatology)
Tip: Kung kakain ng karne, gawing mas maliit ang portion, at iwasan ang sabaw/ gravy (next item) at alak.
3) Sabaw, gravy, at “pinakuluang purine” dishes (bulalo, bone broth, pares, batchoy, lomi, mami, nilagang may maraming laman)
Ito ang madalas hindi napapansin. Kahit sabihin mong “sabaw lang ako,” tandaan: kapag pinakuluan ang karne at buto, lumalabas sa sabaw ang maraming compounds—kaya ang ilang soups at gravies ay kabilang sa mga pinapa-iwas o pinapa-limit sa gout. (American College of Rheumatology)
Bakit risky sa gabi? Madalas ito ang comfort food pag malamig ang panahon—tapos sabay kanin at minsan may softdrinks pa.
Swap: sabaw ng gulay (hal. miswa with patola, tinolang mas gulay at konting manok), o clear soup na hindi heavy sa karne at hindi “thick gravy.”
4) Ilang seafood na high-purine (dilis/anchovies, sardinas, tahong/mussels, scallops) at ilang shellfish
Hindi lahat ng isda pare-pareho. Pero may mga seafood na kilalang mas mataas sa purines at madalas inuugnay sa mas frequent gout attacks—lalo na ang anchovies/dilis, sardines, mussels (tahong), scallops, at ilang shellfish. (Mayo Clinic)
PH reality check: Ang sardinas, dilis (tuyo/dried), at tahong ay common at mura—kaya madalas sa hapunan. Kung gout-prone ka, mas safe na:
- limitahan ang dalas,
- piliin ang alternatibong ulam (tokwa, gulay, lean chicken),
- at huwag sabayan ng alak at matatamis na inumin.
5) Alak — lalo na beer at “pulutan nights”
Kung may isa kang gustong tandaan: alcohol is a common trigger. At madalas na binabanggit na mas risky ang beer, at in general pinapayo ang pag-limit o pag-iwas lalo na kapag may flare. (Mayo Clinic)
Bakit? Puwedeng:
- magpataas ng uric acid,
- at magpabagal ng paglabas nito sa kidneys,
- plus dehydrating pa—double whammy sa gabi.
Kung sanay ka sa “tagay” tuwing gabi, subukan ang gradual na bawas, at palitan ng tubig o unsweetened drink.
6) Softdrinks, powdered juices, milk tea, at iba pang sugar-sweetened beverages (lalo na may high-fructose corn syrup)
Ito ang modern-day trigger na minsan mas malala pa kaysa sa ulam. Ang matatamis na inumin—lalo na yung may high-fructose corn syrup—ay inirerekomendang iwasan o limitahan sa gout/uric acid dahil may kinalaman ito sa pagtaas ng uric acid at gout risk. (Mayo Clinic)
Gabi danger: Milk tea + fried food + puyat = maraming seniors ang nagigising na may “biglang sakit” kinabukasan.
Swap: tubig, warm water, unsweetened tea (kung ok sa sikmura at presyon), o tubig na may hiwa ng pipino/lemon (hindi asukal).
7) “Healthy kuno” pero concentrated at matamis: fruit juice, bottled smoothies, concentrated juice, sweetened coffee drinks
Minsan ang iniinom natin sa gabi ay akala “safe” kasi fruit-based—pero kapag concentrated juice o bottled juice/smoothie na mataas ang sugar/fructose (at kulang sa fiber), puwede itong mag-contribute sa pagtaas ng uric acid. May mga gabay na nagsasabing iwasan ang drinks high in sugar or fructose gaya ng sodas at concentrated juices. (American College of Rheumatology)
Mas okay: Kainin ang prutas nang buo (mas may fiber), at huwag gawing “panghimagas gabi-gabi” ang matatamis na inumin.
Bonus: 6 Gawi sa Gabi para Mas Kontrol ang Uric Acid (Senior-friendly)
- Tubig, pero tama ang timing.
Kung ayaw mong pabalik-balik sa CR, subukan ang technique na: mas maraming tubig sa umaga/hapon, tapos moderate na lang sa 2–3 oras bago matulog (huwag zero). - Iwas “heavy dinner.”
Mas okay ang mas magaang hapunan, mas maaga (2–3 oras bago humiga). - Piliin ang “low-trigger plate.”
Half plate gulay, 1/4 carbs (konti), 1/4 lean protein. - Bantayan ang pulutan habits.
Kahit “konti lang,” kung araw-araw, nag-iipon ang epekto. - I-check ang gamot (kasama ang doktor).
May ilang meds (hal. ilang diuretics) na puwedeng makaapekto sa uric acid sa ibang tao—huwag basta titigil, pero magandang pag-usapan sa doktor. (MedlinePlus) - Kapag may flare:
Iwas alcohol, iwas high-purine, iwas sweet drinks—at magpatingin kung matindi o paulit-ulit. (Mayo Clinic)
Sample “Gabi Menu” na Mas Gentle sa Uric Acid
Option A (simple):
- Ginisang gulay (sayote/upo/ampalaya)
- Tokwa o kaunting manok (skinless kung kaya)
- Maliit na kanin (o kalahati ng usual)
- Tubig
Option B (sabaw pero safer):
- Clear veggie soup (miswa + patola / upo)
- Itlog o tokwa
- Prutas (buo, hindi juice) kung gusto
Option C (pang-merienda sa gabi kung gutom pa):
- Oatmeal na hindi matamis
- Plain yogurt/low-fat dairy kung bagay sa’yo
- Saging o mansanas (buo)
Kailan dapat magpatingin agad?
Magpatingin kung:
- Unang beses mong naranasan ang sobrang sakit at pamamaga ng joint,
- May lagnat o sobrang init/pula (para ma-rule out infection),
- Paulit-ulit ang flare,
- May history ng kidney disease o kidney stones,
- Hindi na kaya ng home measures at pangkaraniwang pain control.
Panghuling paalala
Hindi mo kailangan maging “perfect” overnight. Ang goal ay bawasan ang triggers, lalo na sa gabi—dahil doon kadalas lumalabas ang problema. Magsimula sa pinaka-madaling i-adjust: softdrinks/ matatamis na inumin, alak, at lamang-loob. Kapag kontrolado ang mga ito, malaking bawas na sa risk ng biglaang flare.
