Mainit ang tanghali sa highway, yung init na parang dumidikit sa balat at nagpapabigat ng paghinga. Mabagal ang usad ng mga sasakyan dahil may checkpoint sa unahan, at halata sa mga driver ang pagkainip. May ilang nagbubusina, may ilang nakikisuyo, at may ilang tahimik na lang dahil ayaw na nilang madagdagan pa ang problema.
Sa gitna ng pila, naroon si marco. Naka-plain shirt lang siya at mukhang ordinaryong tao na galing trabaho, pawis na pawis at halatang puyat. Wala siyang angas, wala siyang bodyguard, at wala siyang kasamang barkada. Tahimik lang siyang nakaupo sa driver seat, nakatutok sa kalsada, at pinipigil ang inis dahil alam niyang hindi naman kasalanan ng iba ang init.
Ngunit pagdating niya sa harap ng checkpoint, isang pulis ang biglang kumaway na parang may hinahanap na mapagbubuntungan. Mabigat ang kilos ng pulis, at halatang sanay siyang mag-utos nang walang paliwanag.
“Tabi.” sabi ng pulis. “Baba ka.”
Sumunod si marco. Tahimik siyang bumaba at tumayo sa gilid ng sasakyan. Umiihip ang mainit na hangin, at ang araw ay diretsong tumatama sa ulo niya.
“Anong problema, sir?” tanong ni marco.
“Wag kang tanong nang tanong.” sagot ng pulis. “Tayo ka d’yan.”
May ilang motorista ang napalingon. May ilan na nagbukas ng bintana. May ilan na naglabas ng cellphone, dahil kapag may pulis at may pinatigil, parang laging may kasunod na gulo.
Tumango lang si marco. Pinipili niyang maging kalmado, kahit ramdam niyang nangangalay na ang batok niya sa init.
Sa checkpoint na parang palengke ang boses
Lumapit ang pulis sa sasakyan at nagkunwaring masinsinang tumitingin, pero halatang naghahanap lang ng butas. Sumilip siya sa loob, tiningnan ang dashboard, tapos kumatok sa pinto na parang may gustong ipakita sa lahat na siya ang may kontrol.
“License.” utos ng pulis.
Iniabot ni marco ang lisensya at mga papeles. Maayos ang tono niya, at maingat ang galaw niya, kasi alam niyang minsan kahit simpleng kilos ay puwedeng gawing dahilan para pag-initan ka.
Tinitigan ng pulis ang lisensya, tapos biglang ngumisi.
“Marco del rosario.” basa niya, mabagal, parang nananadya. “Ano trabaho mo?”
“Driver po.” sagot ni marco. “May pupuntahan lang po akong opisina.”
Tumawa ang pulis, yung tawa na hindi masaya, kundi mapanlait.
“Driver daw.” sabi ng pulis. “Mukha kang ‘driver’ na may tinatago.”
May tumingin sa kanila. May bulungan sa gilid. May isang lalaki sa kabilang lane ang napailing, pero hindi nakialam.
“Sir, kung may kailangan po kayong i-check, sabihin n’yo lang po.” sabi ni marco. “Gusto ko lang po matapos nang maayos.”
Biglang uminit ang boses ng pulis.
“Maayos?” sigaw niya. “Eh ikaw, hindi ka pa nga maayos pumila. Ang bagal mo. Tapos magaling ka pa sumagot.”
Hindi sumagot si marco. Tumayo lang siya sa ilalim ng araw, habang ang pulis ay paikot-ikot na parang naniningil ng takot.
Maya-maya, lumapit ulit ang pulis at bumaba ang boses, pero mas nakakatakot ang tono.
“Alam mo naman siguro kung paano ‘to.” sabi ng pulis. “Para hindi tayo magtagal.”
Naintindihan ni marco ang ibig sabihin, at doon siya napatingin sa mata ng pulis. Hindi siya nakipagtalo, pero hindi rin siya yumuko.
“Sir, wala po akong ibibigay.” sagot niya. “Kung may violation po, isulat n’yo po.”
Biglang nagbago ang mukha ng pulis. Parang napahiya siya sa harap ng mga nakikinood.
“Ah ganon?” sabi ng pulis. “Sige. Patagalin natin.”
Sinenyasan siya ng pulis na tumayo pa sa mas open na parte ng kalsada, kung saan mas direktang tumatama ang araw. Pinatagal siya roon, habang ang pulis ay naglalakad-lakad na parang nanonood kung kailan siya bibigay.
Lumipas ang ilang minuto. Pawis na pawis na si marco. Nanlalabo na ang paningin niya dahil sa init at stress. Pero nanatili siyang tahimik, kasi alam niyang kapag nagtaas siya ng boses, lalong lalala.
“Buksan mo trunk.” utos ng pulis.
Tumango si marco at lumapit sa likod ng sasakyan. Kinuha niya ang susi, at binuksan ang trunk nang dahan-dahan.
Pagbukas ng trunk na nagpaiba ng ihip ng hangin
Pag-angat pa lang ng trunk, nagbago ang mukha ng pulis. Nawala ang ngisi niya. Nawala ang yabang niya. Parang biglang naubos ang laway niya sa lalamunan.
Sa loob ng trunk, maayos ang pagkakaayos ng mga gamit. May mga envelope at folder na naka-stack, may dokumentong naka-clip, at may bag na may malaking marking. May nakalagay na “official business,” at may malinaw na “pnp” sa isang tactical bag. May mga kagamitan na hindi pangkaraniwan sa ordinaryong driver, at halatang pang-operasyon.
Napaatras nang kaunti ang pulis. Napatingin siya kay marco, tapos sa trunk, tapos kay marco ulit.
“Ano ‘to?” tanong ng pulis, mas mahina na ang boses.
“Sir, official business po.” sagot ni marco. “Naka-deploy po ako sa k9 unit. Handler po ako.”
Tumaas ang kilay ng pulis, halatang naguguluhan at natatakot. Parang may pumasok sa isip niya na hindi niya gusto.
“K9?” ulit ng pulis.
“Opo.” sagot ni marco. “May dog po ako sa holding area. May schedule po kami sa inspection at documentation sa kabilang camp.”
May ilang tao ang lumapit nang konti. Mas dumami ang phones na nakatapat sa kanila. May bulungan na, “k9 handler pala.”
Sinubukan ng pulis na bumalik ang tapang niya, pero halatang pilit.
“Eh bakit plain ka?” tanong niya.
“Kasi hindi po kailangan ipangalandakan.” sagot ni marco. “At hindi po lahat ng trabaho ay naka-uniform sa kalsada.”
Tahimik ang paligid. Kahit yung mga nakabukas ang bintana, parang biglang nag-ingat huminga. Yung init, nandiyan pa rin, pero ibang klase na ang bigat.
Maya-maya, may dumating na isa pang sasakyan sa gilid ng checkpoint. May bumaba na opisyal na mas mataas ang ranggo, kasama ang dalawang tauhan. Diretso silang lumapit, at halatang hindi sila naparito para makiusap.
“Anong nangyayari dito?” tanong ng opisyal.
Nanigas ang pulis. Biglang naging tuwid ang tindig niya, pero nanginginig ang panga niya.
“Sir, routine check lang po.” sagot ng pulis, pilit ang ngiti.
Lumapit ang opisyal sa trunk, tiningnan ang markings, at tumango.
“Si del rosario ‘to?” tanong ng opisyal.
“Opo, sir.” sagot ni marco.
Tumingin ang opisyal sa pulis na nagpapatigil.
“Bakit pinatayo mo sa init?” tanong ng opisyal, diretso.
Hindi agad nakasagot ang pulis. Naghanap siya ng salita, pero wala siyang maipagtahi na tunog na magiging kapani-paniwala.
“Sir, iniimbestigahan ko lang po—” simula niya.
“Ang imbestigasyon, may proseso.” putol ng opisyal. “Hindi kasama sa proseso ang pamamahiya at pagpapainit ng tao para mapilitan.”
Lalong dumami ang nakikinig. Lalong dumami ang nagrerecord. Yung pulis na kanina ay malakas ang boses, ngayon ay parang nauubusan ng hangin.
Ang balik ng respeto na may kasamang pananagutan
Lumapit ang opisyal kay marco at tiningnan ang kondisyon niya.
“Okay ka lang?” tanong ng opisyal.
“Okay lang po, sir.” sagot ni marco. “Pero matagal po akong pinatayo.”
Tumango ang opisyal, tapos humarap ulit sa pulis.
“Officer, pangalan mo.” utos niya.
Sumagot ang pulis, mahina, halos hindi marinig.
“Sasabihin mo nang malinaw.” sabi ng opisyal.
Mas malinaw na binanggit ng pulis ang pangalan niya. Kita sa mukha niya ang pagsisisi, pero halatang hindi dahil naawa siya kay marco, kundi dahil nahuli siya sa maling ugali.
“May nagvideo?” tanong ng opisyal sa mga tao.
May ilang tumango. May isang babae ang nagsabi, “meron po.”
Tumango ang opisyal.
“Good.” sabi niya. “Dahil mas madali ang documentation kapag may totoong pangyayari.”
Humarap ang opisyal kay marco.
“Pwede ka nang umalis.” sabi niya. “Ako na ang bahala dito.”
Huminga nang malalim si marco, pero bago siya sumakay, tumingin siya sa pulis.
“Sir, hindi ako galit.” sabi ni marco. “Pero sana next time, kahit sino pa ang nakatayo sa init, tao pa rin ‘yon.”
Hindi makatingin ang pulis. Tumango na lang siya.
Bumalik si marco sa sasakyan at isinara ang trunk. Sa pag-upo niya sa driver seat, ramdam niya ang panghihina, pero may kakaibang gaan. Hindi dahil nanalo siya, kundi dahil pinili niyang huwag gumanti ng sigaw. Pinili niyang ipaglaban ang tama nang hindi ginagawang palabas ang sarili.
Habang umaandar siya palayo, may ilang motorista ang pumalakpak. May ilan ang nagtaas ng kamay na parang nagbibigay respeto. At sa likod, naiwan ang pulis na dati’y malakas ang boses, ngayon ay tahimik na nakatayo sa ilalim ng araw na siya rin ang gumamit para manakit.
Hindi lahat ng twist sa buhay ay tungkol sa ranggo. Minsan, tungkol ito sa simpleng katotohanan na hindi mo alam ang kwento ng taong nasa harap mo.
Moral lesson
Ang tunay na kapangyarihan ay hindi yung kaya mong magpahiya, kundi yung kaya mong magpakumbaba at sumunod sa tamang proseso. Ang respeto ay hindi dapat hinihingi dahil sa ID, kundi ibinibigay dahil tao ang kaharap mo.
Kung may kakilala kang kailangang makabasa nito, i-share mo ito sa pamamagitan ng pag-click ng share button.
