EPISODE 1: ANG BINATANG NAGTITINDA NG PARES
Sa gilid ng mataong kalsada, habang pauwi ang mga estudyante mula sa eskuwelahan, nakatayo si Jomar, nakasuot pa ng puting uniform na may bahid ng sabaw at pawis. Hawak niya ang sandok, habang isa-isang sinasalin ang mainit na pares sa plastik na lalagyan.
“Pares po kayo diyan! Mainit-init pa po!”
Biglang huminto ang tatlo niyang kaklase—sina Bryan, Mika, at Carlo. Pagkakita nila kay Jomar, sabay silang natawa.
“Uy, si honor student, naging pares boy!” tukso ni Bryan.
“Jomar, may extra sabaw ka ba? Baka libre naman sa kaklase mo!” dagdag ni Carlo habang nagtatawanan.
Napayuko si Jomar. Pinilit niyang ngumiti, pero halatang nangingilid ang luha niya. “Bibili ba kayo?” mahinang tanong niya.
“Hindi, pinapanood lang namin kung paano bumagsak ang pangarap mo,” sabi ni Bryan.
Tumawa sila nang tumawa habang may ibang estudyante pang nakatingin. May ilang kumuha ng cellphone. May isa pang nagsabing, “I-post natin, para sikat siya.”
Namula ang mukha ni Jomar sa hiya. Pero hindi siya sumagot. Patuloy lang siyang nagsandok ng sabaw, nag-abot ng sukli, at nagpunas ng pawis sa noo.
Sa loob niya, gustong-gusto niyang magsabi ng totoo. Gusto niyang sabihin na hindi siya nagtitinda dahil wala siyang pangarap. Nagtitinda siya dahil may taong naghihintay sa kanya sa bahay—isang taong hindi niya kayang pabayaan.
Ngunit pinili niyang manahimik.
Nang magsara na ang maliit na paresan, nakita nina Bryan at Mika na nagmadaling nag-impake si Jomar. Bitbit ang maliit na kita, ilang tirang ulam, at lumang bag, naglakad siya papunta sa madilim na eskinita.
“Naku, saan kaya pupunta ’yan?” sabi ni Mika.
“Sunod tayo,” bulong ni Bryan. “Baka may mas nakakatawa pa tayong makita.”
Hindi nila alam, ang susundan nila ay hindi katatawanan—
Kundi isang sakripisyong magpapaluha sa kanila.
EPISODE 2: ANG LIHIM SA LIKOD NG SANDOK AT UNIFORM
Habang sinusundan ng mga kaklase si Jomar, hindi nila napansin kung gaano kabigat ang bawat hakbang niya. Pagod na siya mula umaga. Pumasok siya sa klase nang walang almusal, sumagot sa quiz, naglinis ng classroom, at pagkatapos ng dismissal ay diretso agad sa paresan.
Hindi kanya ang puwesto. Pinapagamit lang iyon sa kanya ni Mang Temyong, ang matandang tindero na dating kaibigan ng kanyang lolo. Kapalit nito, si Jomar ang naghahanda, naghuhugas ng kaldero, at nagbebenta hanggang gabi. Sa maliit na kinikita niya, doon niya kinukuha ang pambili ng gamot, diaper, at pagkain ng kanyang lola.
Ang lola niyang si Lola Nena ang nagpalaki sa kanya mula nang iwan siya ng mga magulang niya. Noong bata pa siya, si Lola Nena ang naglalakad sa ulan para ihatid siya sa school. Si Lola Nena ang naglalaba ng uniform niya, nagbabaon ng kanin at asin, at nagsasabing, “Mag-aral kang mabuti, apo. Balang araw, ikaw naman ang aangat.”
Ngunit isang taon na ang nakalipas, na-stroke si Lola Nena. Hindi na ito makalakad nang maayos at kailangan na ng wheelchair.
Simula noon, nagbago ang buhay ni Jomar. Wala siyang ibang kasama sa bahay. Wala siyang kapatid. Wala ring kamag-anak na regular tumutulong. Kaya kahit bata pa siya, natuto siyang magluto, maglinis, magbenta, at mag-alaga.
Sa school, hindi niya sinasabi iyon. Ayaw niyang kaawaan siya. Ayaw niyang isipin ng mga tao na kawawa siya. Kaya sa bawat tuksong naririnig niya, nilulunok niya na lang.
“Pares boy.”
“Amoy sabaw.”
“Mahirap.”
“Walang future.”
Lahat iyon, tiniis niya.
Habang naglalakad siya pauwi, palihim siyang pinapanood nina Bryan, Mika, at Carlo mula sa malayo. Nagtatawanan pa rin sila noong una. Ngunit nang pumasok si Jomar sa isang makipot at madilim na eskinita, unti-unti silang natahimik.
Dahil sa dulo ng eskinita, nakita nila ang isang maliit na barung-barong.
At sa labas nito, may isang matandang babae sa wheelchair na naghihintay.
EPISODE 3: ANG NATUKLASAN NG MGA KAKLASE SA ESKINITA
“Lo, nandito na po ako,” malambing na sabi ni Jomar habang lumuluhod sa tabi ni Lola Nena.
Nakatago sina Bryan, Mika, at Carlo sa gilid ng pader. Hindi na sila tumatawa. Tahimik nilang pinapanood si Jomar habang maingat nitong inaayos ang kumot sa tuhod ng matanda.
“Apo, kumain ka na ba?” mahinang tanong ni Lola Nena.
Ngumiti si Jomar kahit halatang pagod. “Opo, Lo. Busog na po ako.”
Pero nakita nina Mika ang totoo. Binuksan ni Jomar ang plastik ng tirang pares at inuna niyang subuan ang lola. Dahan-dahan niyang hinipan ang sabaw bago isubo. Pagkatapos ay inilabas niya ang maliit na supot ng gamot mula sa bulsa.
“Lo, nabili ko na po ’yung gamot ninyo. Bukas, bibili naman po ako ng gatas.”
“Jomar,” nangingilid ang luha ng matanda, “sana huwag ka nang magpagod. Bata ka pa.”
Umiling si Jomar. “Kayo nga po, hindi napagod sa akin noon. Ako naman po ngayon.”
Parang may humampas sa dibdib nina Bryan at Mika. Ang batang tinawanan nila kanina, siya pala ang bumubuhay sa kanyang lola.
Pagkatapos pakainin ang matanda, kinuha ni Jomar ang palanggana. Nilinis niya ang paa ni Lola Nena, pinalitan ang damit nito, at inayos ang wheelchair. Sa bawat kilos niya, halata ang pagmamahal. Walang reklamo. Walang inis. Walang galit sa buhay.
Biglang napaiyak si Mika. “Bryan… mali tayo.”
Hindi makasagot si Bryan. Naalala niya ang sarili niya kanina—nakangiti habang pinapahiya ang taong pagod na pagod na pala sa buhay.
Sa loob ng bahay, narinig nila si Lola Nena na nagsabi, “Apo, balang araw magiging matagumpay ka. Hindi dahil nagtitinda ka ng pares, kundi dahil mabuti ang puso mo.”
Tumulo ang luha ni Jomar. “Lo, kahit hindi po ako yumaman, basta hindi ko kayo pababayaan.”
Doon tuluyang napayuko ang mga kaklase niya.
Dahil ang akala nilang kahinaan ni Jomar ay siya palang pinakamatibay na bahagi ng pagkatao nito.
EPISODE 4: ANG PAGHINGI NG TAWAD SA HARAP NG BARUNG-BARONG
Kinabukasan sa klase, hindi na matawa sina Bryan, Mika, at Carlo. Tahimik silang nakatingin kay Jomar na nakaupo sa likod, nagsusulat sa notebook habang pinipilit manatiling gising. Halata ang pagod sa mukha niya, pero nakikinig pa rin siya sa teacher.
Nang recess, gaya ng dati, may ilang kaklase na naman ang nagsimulang mang-asar.
“O, Jomar, may sabaw ka ba diyan?”
“Baka homework niya, resibo ng pares!”
May ilang natawa. Pero bago pa makayuko si Jomar, biglang tumayo si Bryan.
“Tama na,” malakas niyang sabi.
Nagulat ang lahat.
Lumapit si Bryan kay Jomar, nanginginig ang kamay. “Jomar… patawad.”
Napatingin si Jomar, halatang hindi makapaniwala. “Ha?”
Sumunod si Mika, umiiyak na. “Sinundan ka namin kagabi. Nakita namin ang lola mo. Nakita namin lahat.”
Biglang natahimik ang classroom.
Namutla si Jomar. “Bakit ninyo ako sinundan?”
“Akala namin may pagtatawanan pa kami,” basag ang boses ni Carlo. “Pero kami pala ang dapat pagtawanan sa sobrang sama ng ugali namin.”
Hindi na napigilan ni Jomar ang luha. Ilang buwan niyang itinago ang sitwasyon niya. Ayaw niyang malaman ng iba. Ayaw niyang kaawaan. Ngunit ngayon, nakatayo siya sa gitna ng classroom, lantad ang kanyang kahirapan.
Pumasok ang adviser nilang si Ma’am Liza at nakita ang eksena. Nang malaman niya ang kuwento, napaupo siya sa tabi ni Jomar.
“Anak,” malambing niyang sabi, “hindi kahihiyan ang pagtatrabaho nang marangal. Ang kahihiyan ay ang manlait ng taong lumalaban nang patas.”
Mula noon, nagbago ang tingin ng buong klase kay Jomar. Hindi na siya “pares boy.” Siya si Jomar—ang kaklaseng masipag, mapagmahal, at matapang.
Nagdesisyon ang klase na tulungan siya. Hindi sa paraang makakababa ng kanyang dignidad, kundi sa paraang mararamdaman niyang may kasama siya. May maghahatid ng notes kapag pagod siya. May tutulong sa assignments. May magdo-donate ng gamot at pagkain para kay Lola Nena.
At unang nag-abot ng tulong si Bryan.
Hindi pera ang inabot niya.
Kundi respeto.
EPISODE 5: ANG PARES NA MAY HALONG PAGMAMAHAL
Isang Sabado, laking gulat ni Jomar nang dumating sa paresan ang halos buong klase. Akala niya noong una, pagtatawanan na naman siya. Ngunit iba ang nangyari. May dalang tarpaulin si Bryan, may mga disposable bowl si Mika, at si Carlo naman ay tumulong maglinis ng mesa.
“Anong ginagawa ninyo rito?” tanong ni Jomar, naguguluhan.
Ngumiti si Mika. “Tutulong kami. Hindi para maawa sa’yo. Kundi dahil kaibigan ka namin.”
Napatingin si Jomar sa kanila, hindi alam kung iiyak o tatawa. Sa unang pagkakataon, hindi niya naramdaman na nag-iisa siya.
Naging mas marami ang bumili nang araw na iyon. May mga estudyante, guro, kapitbahay, at magulang na dumayo matapos kumalat ang kuwento. Ngunit hindi iyon tsismis ng kahihiyan. Kuwento iyon ng respeto.
Sa hapon, dinala ng klase si Lola Nena sa paresan gamit ang wheelchair. Nang makita niya si Jomar na napapalibutan ng mga kaklaseng tumutulong, napaiyak siya.
“Apo,” sabi ng matanda, “may pamilya ka na rin sa school.”
Hindi na napigilan ni Jomar ang luha. Lumuhod siya sa harap ng lola at hinawakan ang kamay nito. “Lo, akala ko po kailangan kong itago ang hirap natin para hindi ako pagtawanan. Pero ngayon po, nalaman kong hindi pala nakakahiya ang lumaban.”
Lumapit si Bryan at yumuko kay Lola Nena. “Lola, patawarin n’yo po kami. Pinagtawanan po namin si Jomar.”
Ngumiti nang mahina ang matanda. “Ang mahalaga, natuto kayo. Huwag ninyong ulitin sa kahit kanino.”
Mula noon, naging proyekto ng klase ang paresan ni Jomar. Tinulungan nila siyang gumawa ng maliit na savings fund para sa gamot ni Lola Nena at pag-aaral niya. Si Jomar naman, patuloy pa ring nag-aral at nagbenta—hindi na nakayuko, kundi may dangal.
At tuwing may bagong customer na nagtatanong kung bakit espesyal ang pares niya, ngumingiti siya at sinasabing:
“May sabaw po ito, may laman, at may konting pangarap.”
MGA ARAL SA BUHAY:
- Huwag pagtawanan ang taong nagtatrabaho nang marangal, dahil hindi mo alam kung sino ang ipinaglalaban niya.
- Ang kahirapan ay hindi kahihiyan; ang panlalait sa mahirap ang tunay na nakakahiya.
- Ang pagmamahal sa pamilya ay nagbibigay ng lakas kahit sa murang edad.
- Ang tunay na kaibigan ay hindi nanghuhusga, kundi tumutulong at nirerespeto ka.
- Minsan, ang taong pinagtatawanan natin ang siya palang may pinakamabigat na sakripisyo at pinakamalinis na puso.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, huwag kalimutang mag-LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA comment section sa facebook page post!
