NAPATIGIL ANG PRESIDENTE NANG TANUNGIN SIYA NG BATANG NAMAMALIMOS, “KAANO-ANO KO PO KAYO?”—PERO ANG SUMUNOD NA TANONG ANG MAS NAGPAKABA SA KANIYA!

Para sa buong bansa, ako ang taong laging may sagot.

Ako ang pangulong inaasahang hindi natitinag sa harap ng problema, hindi umiiyak sa harap ng kamera, at lalong hindi nagpapakita ng takot.

Pero nang lapitan ako ng isang batang namamalimos sa gitna ng magulong kalsada at tanungin ako ng,

“Kaano-ano ko po kayo?”

bigla akong hindi nakasagot.

Hindi dahil hindi ko siya kilala.

Kundi dahil sa mukha niya, nakita ko ang isang taong matagal ko nang pilit kinakalimutan.

At nang sumunod niyang itanong ang isang bagay na hindi dapat niya kailanman nalaman, nanlamig ang buong katawan ko.

“Tatay… bakit hindi mo po ako hinanap?”

Ako si Adrian.

Pangulo ako ng bansa.

Pero bago ako naging pangulo, isa lang akong ordinaryong lalaking may pangarap na makaahon sa hirap.

At bago ako natutong humarap sa milyun-milyong tao, may isang babae akong minahal nang higit sa lahat.

Ang pangalan niya ay Elena.

Nakilala ko siya noong hindi pa ako mayaman, hindi pa ako kilala, at wala pa akong seguridad sa buhay.

Sa isang maliit na karinderya kami unang nagkita.

Siya ang nagtatrabaho roon.

Ako naman ay isang batang abogado na halos hindi sapat ang kinikita para bayaran ang renta at pagkain.

Hindi siya humanga sa mga pangarap ko.

Hindi niya ako minahal dahil sa posisyon.

Minahal niya ako dahil kahit wala akong pera, marunong akong mangarap.

At nang malaman naming magkakaroon kami ng anak, nangako ako sa kanya.

“Babalik ako.”

Kailangan kong umalis noon upang sumali sa isang malaking political campaign. Naniniwala akong iyon ang magiging simula ng pagbabago sa buhay namin.

Bago ako umalis, hawak ko ang kamay niya.

“Kapag nanalo ako, uuwi ako agad.”

Ngumiti siya kahit may luha sa mata.

“Hindi ko kailangan ng posisyon mo, Adrian. Kailangan ka namin ng anak mo.”

Iyon ang huling pagkakataong nakita ko siya.

Pagkatapos noon, sunod-sunod ang nangyari.

Nanalo ang kampanya.

Naging opisyal ako.

Naging mas mataas ang posisyon ko.

Lumawak ang mundo ko.

Pero sa gitna ng lahat ng iyon, nawala si Elena.

Hinahanap ko siya.

Pumunta ako sa dati niyang tirahan.

Wala na sila roon.

Sinabi sa akin ng isang kapitbahay na umalis daw sila nang biglaan.

Hindi ko na sila natagpuan.

Lumipas ang mga taon.

At dahil sa sunod-sunod na pangyayari sa politika, naging abala ako sa isang buhay na hindi ko na kayang kontrolin.

Hanggang sa isang araw, naging pangulo ako.

Akala ko, kapag nasa pinakamataas na posisyon na ako, kaya ko nang hanapin ang lahat ng nawawala sa buhay ko.

Nagkamali ako.

May mga bagay palang kahit gaano kalaki ang kapangyarihan mo, hindi mo kayang ibalik.

At isa roon ang nakaraan.

Noong araw na iyon, nag-iikot ako sa isang mataong bahagi ng lungsod.

Maraming tao.

Mga jeepney.

Mga bus.

Mga tindero.

Mga estudyante.

At mga batang namamalimos sa gilid ng kalsada.

Hindi ko inaasahang may isang batang lalapit sa akin.

Marumi ang damit niya.

Luma ang tsinelas.

Magulo ang buhok.

At may hawak siyang maliit na lata.

“Sir…”

Huminto ako.

“Bakit?”

“May maibibigay po ba kayo?”

Kumuha ako ng pera sa bulsa.

Pero bago ko maibigay, tumingin siya nang diretso sa aking mukha.

Hindi siya ngumiti.

Hindi rin siya humingi muli.

Sa halip, parang sinusuri niya ako.

“Bakit mo ako tinitingnan nang ganoon?”

Mahina siyang sumagot.

“Kaano-ano ko po kayo?”

Natigilan ako.

“Anong ibig mong sabihin?”

Hinawakan niya ang isang maliit na kuwintas na nakasabit sa leeg niya.

“Sinabi po ni Mama na kapag nakita ko ang lalaking may ganitong singsing…”

Tumingin siya sa kamay ko.

Nandoon ang lumang singsing na matagal ko nang suot.

Singsing na ibinigay sa akin ni Elena.

“…tatanungin ko raw kung kilala niya ako.”

Hindi ko na halos marinig ang ingay ng paligid.

“Anong pangalan ng mama mo?”

Tinitigan niya ako.

“Elena po.”

Parang may sumabog sa loob ng dibdib ko.

Hindi ako nakagalaw.

Hindi ako makapagsalita.

Lumapit ang mga security officer ko, pero pinigilan ko sila.

“Nasaan ang mama mo?”

Tumango siya sa isang maliit na gusali sa kabilang kalsada.

“Wala na po siya.”

“Patay na?”

Tumango siya.

“Matagal na.”

Naramdaman kong nanghina ang tuhod ko.

“Anong pangalan mo?”

“Lucas po.”

“Lucas…”

Paulit-ulit kong binanggit ang pangalan niya.

Parang may bahagi ng puso kong matagal nang natutulog na biglang nagising.

“May sinabi ba sa iyo ang mama mo tungkol sa akin?”

Tumango siya.

“Marami po.”

“Ano?”

Lumapit siya.

At sa harap ng mga taong nakapaligid sa amin, bumulong siya.

“Sinabi niyang huwag ko raw kayong sisihin.”

Napapikit ako.

“Bakit?”

“Dahil hindi raw ninyo alam na ipinanganak ako.”

Napatigil ako.

“Anong ibig mong sabihin?”

Umiling siya.

“May nagpadala raw sa kanya ng sulat.”

“Sino?”

“Hindi ko po alam.”

“Pero ano ang sinabi?”

Tumingin siya sa akin nang diretso.

“Sinabi raw na kapag nalaman ninyo na buhay ako, may mga taong gagawa ng masama sa akin.”

Doon ako tuluyang natakot.

Hindi bilang pangulo.

Hindi bilang opisyal.

Kundi bilang isang ama.

“Nasaan ang sulat?”

Inilabas niya ang isang lumang sobre mula sa kanyang bulsa.

Nanginginig ang kamay ko nang kunin iyon.

Nandoon ang pangalan ko.

At sa ibaba, nakasulat ang pangalan ni Elena.

Binuksan ko.

Maikli lamang ang sulat.

“Adrian, kung hawak mo na ito, ibig sabihin hindi ko na kayang sabihin sa iyo nang personal ang katotohanan. May anak tayo. Ang pangalan niya ay Lucas. Hindi ko siya inilayo sa iyo dahil ayaw kitang makita. Inilayo ko siya dahil may mga taong ayaw na malaman mong may anak kang maaaring maging sandata laban sa iyo.”

Hindi ko na napigilan ang luha ko.

May isa pang linya sa ibaba.

“Kung sakaling makita mo siya, huwag mo siyang tanungin kung bakit siya dumating sa buhay mo. Tanungin mo kung bakit mo siya hindi hinanap nang mas matagal.”

Napayuko ako.

Tama siya.

May kapangyarihan akong maghanap.

May mga tauhan akong puwedeng utusan.

May mga dokumentong puwedeng buksan.

Pero sa loob ng maraming taon, pinili kong paniwalaang wala na sila.

Dahil mas madaling mabuhay sa isang kasinungalingan kaysa harapin ang posibilidad na baka ako mismo ang nabigo sa kanila.

Lumuhod ako sa harap ni Lucas.

Hindi ko inisip ang mga kamera.

Hindi ko inisip ang mga taong nanonood.

Hindi ko inisip kung ano ang sasabihin ng buong bansa.

Tinitigan ko lang ang batang matagal kong hindi nakilala.

“Lucas…”

“Opo?”

“Hindi ko alam na nandito ka.”

Tahimik siya.

“Pero kasalanan ko pa rin na hindi kita natagpuan.”

Nangingilid ang luha niya.

“Galit po ba kayo sa akin?”

Umiling ako.

“Hindi.”

“Galit po ba kayo kay Mama?”

Mas lalo akong nasaktan.

“Hindi.”

“Bakit hindi po ninyo siya sinundan?”

Wala akong maisagot.

Dahil iyon ang tanong na buong buhay kong iiwasan.

Hinawakan ko ang kanyang kamay.

“Hindi ko alam kung paano ko mababawi ang labinglimang taon.”

Tahimik siyang nakatingin sa akin.

“Pero kung papayag ka…”

Huminto ako.

“Gusto kong simulan ngayon.”

Napaluha siya.

At sa unang pagkakataon, niyakap ko ang anak na hindi ko man lang nakitang lumaki.

Mahigpit.

Parang natatakot akong kapag binitawan ko siya, mawawala na naman siya.

Sa araw na iyon, hindi ako nakita ng mga tao bilang pangulo.

Hindi ako nakita bilang isang makapangyarihang lalaki.

Isa lang akong ama na huli nang nakilala ang sarili niyang anak.

At habang nakayakap sa akin si Lucas, may isang bagay akong napagtanto.

May mga pagkakataong ang pinakamabigat na parusa ay hindi ang mawalan ng kapangyarihan.

Kundi ang malaman na habang abala kang hinahabol ang mundo…

may isang taong buong buhay na naghihintay na tawagin kang Tatay.