“Kuya… bakit ka umiiyak?”
Hindi ko agad nasagot ang bata.
Nakatayo ako sa gitna ng bangketa, habang ang mga sasakyan ay nagmamadaling dumaan sa aking harapan. Nanginginig ang mga kamay ko. Nanlalabo ang paningin ko. At sa unang pagkakataon matapos ang sampung taon, may isang kantang hindi ko na kayang pakinggan nang hindi bumabalik ang lahat ng sakit na pilit kong tinakasan.
Ang batang pulubi sa harapan ko ay patuloy na umaawit.
Hindi niya alam kung bakit ako nakatitig sa kaniya.
Hindi niya alam kung bakit biglang namutla ang mukha ko.
At lalong hindi niya alam na ang kantang iyon ang huling kantang narinig ko mula sa babaeng minahal ko bago siya tuluyang mawala.
“Kanino mo natutunan ang kantang iyan?” mahina kong tanong.
Tumigil ang bata.
Napatingin siya sa akin.
“Sa nanay ko po.”
Parang may humigpit sa dibdib ko.
“Nasaan ang nanay mo?”
Hindi siya agad sumagot.
Sa halip, yumuko siya at hinawakan ang lumang mikroponong hawak niya.
“Wala na po siya.”
Nang marinig ko iyon, hindi ko na napigilan ang mga luha ko.
Sampung taon na ang nakalipas mula nang mawala ang asawa kong si Elena.
Walang nakitang bangkay.
Walang nakitang sasakyan.
Walang nakitang malinaw na bakas.
Isang gabi lamang, matapos siyang umalis para bumili ng gamot para sa kaniyang ina, hindi na siya nakauwi.
Nahanap ang kaniyang sasakyan kinabukasan sa isang lugar na malayo sa amin.
Bukas ang pinto.
Nandoon ang kaniyang bag.
Nandoon ang cellphone.
Pero wala siya.
Dahil mayaman ako, maraming tao ang tumulong sa paghahanap.
Nagkaroon ng mga imbestigador.
Nagkaroon ng mga anunsiyo.
Nag-alok pa ako ng malaking pabuya sa sinumang makapagbibigay ng impormasyon.
Lumipas ang isang taon.
Dalawa.
Tatlo.
Hanggang sa sampu.
Unti-unti, sinabihan ako ng lahat na tanggapin ko na raw na maaaring patay na siya.
Pero hindi ko nagawa.
Dahil may isang bagay na hindi ko matanggap.
Wala akong pagkakataong makapagpaalam.
At ngayon, isang batang pulubi ang umaawit ng kantang siya mismo ang sumulat.
Ang kantang minsang narinig ko sa aming bahay.
“Bakit mo alam ang kantang iyan?” tanong ko.
Tumingin sa akin ang bata.
“Tinuruan po ako ni Mama.”
“Anong pangalan ng mama mo?”
“Lena po.”
Parang may kidlat na dumaan sa katawan ko.
“Lena?”
Tumango siya.
“Pero minsan po, Elena ang tawag sa kaniya ng ibang tao.”
Hindi na ako nakagalaw.
Elena.
Iyon ang buong pangalan ng asawa ko.
Napahawak ako sa dibdib ko.
“Anak… ilang taon ka na?”
“Ten po.”
Sampung taon.
Eksaktong sampung taon.
Napatingin ako sa kaniyang mukha.
May maliit siyang peklat sa kaliwang kilay.
May mga mata siyang pamilyar.
Masyadong pamilyar.
“Anong pangalan mo?”
“Marco.”
Marco.
Iyon ang pangalang sinabi sa akin noon ni Elena.
Noong buntis siya.
“Kung lalaki,” sabi niya noon, “gusto kong Marco.”
Tumawa ako noon.
“Bakit Marco?”
“Dahil gusto kong may pangalan siyang matapang.”
Napatakip ako sa bibig ko.
Hindi maaaring nagkataon lamang ang lahat.
“Nasaan ang bahay ninyo?” tanong ko.
“Malapit lang po.”
Sumunod ako sa kaniya.
Hindi ko pinansin ang mga taong nakatingin sa akin.
Hindi ko pinansin ang mamahaling sapatos ko na nadudumihan sa putikan.
Hindi ko pinansin ang driver kong paulit-ulit na tumatawag.
Ang nasa isip ko lamang ay isang tanong.
Kung tunay na anak ko ang batang ito…
Nasaan si Elena?
Dinala ako ni Marco sa isang maliit na lumang bahay sa likod ng isang palengke.
Pagpasok namin, bumungad sa akin ang isang maliit na mesa.
May lumang electric fan.
May ilang gamot.
At sa ibabaw ng aparador, may isang lumang litrato.
Huminto ako.
Iyon si Elena.
Mas bata.
Mas payat.
Pero siya.
Hinawakan ko ang litrato.
“Si Mama po iyan.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Bago siya mamatay, lagi niya akong tinuturuan ng kanta.”
“Mamatay?”
Tumango si Marco.
“May sakit po siya.”
Nang marinig ko iyon, halos hindi ako makahinga.
“Kailan?”
“Tatlong taon na po.”
Napaupo ako.
Tatlong taon.
Tatlong taon na pala siyang patay habang ako ay patuloy na umaasang buhay pa siya.
“May sinabi ba siya tungkol sa akin?”
Tahimik si Marco.
Pagkatapos ay pumunta siya sa isang lumang kahon.
Kumuha siya ng isang sobre.
“Sinabi niya, huwag ko raw itong ibigay kahit kanino.”
“Hanggang kailan?”
“Kapag dumating daw ang isang lalaking makikilala ko sa kantang ito.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Binuksan ni Marco ang sobre.
May isang sulat.
Hindi ko pa man nababasa ang unang linya, nakilala ko na ang sulat-kamay.
Sulit na sulit.
Dahil iyon ang sulat-kamay na minsang nag-iiwan ng mga mensahe sa refrigerator namin.
“Para kay Victor.”
Iyon ang unang salita.
Napapikit ako.
“Kung hawak mo na ang sulat na ito, ibig sabihin, natagpuan mo na si Marco.”
Tumulo ang luha ko.
“Anak natin siya.”
Napahawak ako sa mesa.
“Hindi ko siya itinago dahil ayaw kitang makita niya,” patuloy ng sulat. “Itinago ko siya dahil alam kong may mga taong gustong gamitin siya para makuha ang pera at negosyo mo.”
Napahinto ako.
May mga taong gustong gamitin ang anak namin?
Nagpatuloy ako sa pagbabasa.
“Pagkatapos ng aksidente, nalaman kong sinusundan ako ng mga taong may kaugnayan sa kompanya mo. Natakot ako. Kaya pinili kong mawala.”
Nanlamig ang mga kamay ko.
Hindi pala simpleng aksidente ang nangyari.
May dahilan kung bakit nawala si Elena.
“Sinubukan kong makipag-ugnayan sa iyo, pero natakot akong baka madamay ka. Nang ipanganak si Marco, hindi ko na kayang bumalik. Lumaki siyang malayo sa buhay mo. Hindi siya mayaman, pero minahal ko siya sa abot ng makakaya ko.”
Napaluha ako.
“Patawarin mo ako.”
Iyon ang huling linya.
“Hindi ko siya itinuro na hanapin ka. Pero alam kong balang araw, maririnig mo ang kantang ito at malalaman mong anak mo siya.”
Hindi ko na natapos ang pagbabasa nang maayos.
Umiyak ako.
Hindi bilang isang bilyonaryo.
Hindi bilang CEO.
Kundi bilang isang ama na sampung taon nawala sa buhay ng sariling anak.
Lumapit si Marco.
“Kuya…”
Tumingin ako sa kaniya.
“Pwede ko po ba kayong tawaging Papa?”
Parang gumuho ang lahat ng pader na itinayo ko sa loob ng sampung taon.
Lumuhod ako sa harapan niya.
“Hindi mo kailangang tanungin iyan.”
Niyakap ko siya.
Mahigpit.
Matagal.
At sa unang pagkakataon, naramdaman kong may bahagi ng buhay kong matagal nang nawawala ang unti-unting bumabalik.
Mula noon, hindi ko na pinabayaan si Marco.
Ipinagamot ko ang mga sakit niya.
Pinag-aral ko siya.
Pero higit sa lahat, hindi ko sinubukang bilhin ang pagmamahal niya.
Hindi ko sinabi na kailangan niyang maging katulad ko.
Hindi ko siya pinilit maging mayaman.
Ang gusto ko lamang ay maging ama niya.
Isang araw, bumalik kami sa lugar kung saan ko siya unang nakita.
Dala niya ang lumang mikropono.
Tumingin siya sa akin.
“Papa, kakantahan kita.”
Ngumiti ako kahit may luha sa mga mata ko.
At nang simulan niyang awitin ang kantang minsang naging alaala ng isang babaeng nawala sa akin, hindi na ako nasaktan.
Sa pagkakataong iyon, nakinig ako hanggang sa huling nota.
Dahil naintindihan ko na ang kanta ay hindi pala tungkol sa pagkawala.
Ito pala ang paraan ni Elena para ihatid sa akin ang pinakamahalagang bagay na iniwan niya.
Ang anak namin.
At minsan, ang mga taong akala nating tuluyan nang nawala ay nag-iiwan pala ng isang munting bakas para matagpuan natin sila—isang kanta, isang alaala, isang pangalan.
Kailangan lamang nating magkaroon ng lakas ng loob na sundan iyon.
Kung nagustuhan ninyo ang kuwentong ito, ibahagi ninyo ito sa inyong mga kaibigan at mahal sa buhay para mabasa rin nila ang kagandahan at aral ng kuwentong ito.
