“Kuya, dito na lang po kayo kumain.”
Napatingin ako sa lalaking nakatayo sa harap ko.
Hindi ko inaasahan ang sinabi niya.
Sa totoo lang, dalawang oras na akong naglalakad sa loob ng sarili kong mall na nakasuot ng maruming damit, lumang pantalon, kupas na jacket, at butas na sapatos. Pinilit kong guluhin ang buhok ko at pahiran ng kaunting alikabok ang mukha ko para magmukhang isang homeless na naghahanap lamang ng matutuluyan.
At sa dami ng taong dumaan sa harap ko, isang security guard lang ang huminto.
Hindi ko alam noon na ang simpleng pag-anyaya niya sa akin sa staff canteen ang magiging dahilan para mabago ko ang buong sistema ng mall na ilang taon kong itinayo.
Ako si Gabriel Santos, may-ari ng isa sa pinakamalaking shopping malls sa lungsod.
Sa harap ng publiko, kilala akong isang matagumpay na negosyante.
Pero sa loob ng mall ko, may isang bagay akong matagal nang kinukuwestiyon.
“Maayos naman ang customer service natin.”
“Walang malaking reklamo.”
“Professional lahat ng empleyado.”
Iyon ang palaging sinasabi ng mga manager sa akin.
Pero ilang buwan na ang nakalipas, nakatanggap ako ng anonymous na sulat.
“Sir, hindi po ninyo alam kung paano tratuhin ng ibang empleyado ang mga taong walang pera.”
Kasama ng sulat ang ilang litrato.
May matandang lalaking pinagbawalan umupo sa isang bench dahil mukhang pulubi.
May isang babae na pinaalis sa food court dahil hindi raw siya mukhang customer.
At may isang lalaking nakatayo sa labas ng mall habang hinihingi lamang ang basong tubig sa isang staff.
Hindi ko iyon makalimutan.
Kaya isang umaga, nagdesisyon akong gumawa ng isang bagay na hindi ko pa nagagawa.
Magpapanggap akong homeless.
Walang driver.
Walang bodyguard.
Walang mamahaling relo.
Walang makakakilala sa akin.
Gusto kong makita kung paano talaga tinatrato ang isang taong walang pera sa sarili kong mall.
Pagpasok ko pa lamang sa main entrance, agad akong pinara ng isang security guard.
“Sir, bawal po dito ang namamalimos.”
“Hindi po ako namamalimos,” sagot ko.
“Baka manggulo kayo sa mga customer.”
“Pwede po ba akong umupo kahit sandali?”
Umiling siya.
“Bawal.”
Tumango ako at umalis.
Sa food court naman, sinubukan kong lumapit sa isang table.
“Ma’am, pwede po bang makahingi ng pagkain?”
Tiningnan ako ng babae na parang isa akong istorbo.
“Kuya, may security guard dito. Lumabas ka na lang.”
Sa isang restaurant, halos hindi man lang ako pinansin.
Sa isa naman, pinagalitan ako ng staff.
“Sir, huwag kayong tatambay dito.”
Tahimik akong umalis.
Masakit.
Hindi dahil mayaman ako at nasaktan ang pride ko.
Masakit dahil naisip ko kung ilang totoong mahihirap ang nakaranas ng ganoon.
Bandang tanghali, halos manghina na ako sa gutom.
Umupo ako malapit sa service hallway.
Doon ko nakita ang isang security guard.
Mukhang nasa edad singkuwenta.
Simple lang ang suot niyang uniporme. Pawis ang noo at may hawak siyang maliit na lunchbox.
Napansin niya ako.
Lumapit siya.
“Kuya, kumain na po ba kayo?”
Umiling ako.
“Wala po akong pera.”
Hindi siya nagsalita agad.
Binuksan niya ang lunchbox niya.
May kanin.
May isang pirasong manok.
At kaunting gulay.
Hinati niya ang pagkain.
“Halika.”
“Baka kailangan ninyo iyan.”
Ngumiti siya.
“May kakainin pa ako mamaya.”
Alam kong hindi iyon totoo.
Iyon na marahil ang huling pagkain niya para sa tanghalian.
Pero ibinigay niya sa akin ang kalahati.
“Dito po kayo kumain. Staff canteen. Baka pagalitan kayo sa labas.”
Nagulat ako.
“Pwede ba ako doon?”
“Hindi ko alam,” sabi niya. “Pero kung ako ang tatanungin, mas mabuting may makain kayo kaysa magutom.”
Sinundan ko siya.
Habang naglalakad kami, tinanong ko siya kung bakit niya ako tinulungan.
“Hindi ba kayo natatakot na mawalan ng trabaho?”
Napangiti siya.
“Mas natatakot akong makita ang isang taong gutom tapos wala akong ginawa.”
Hindi ko na nakayanan.
“Anong pangalan mo?”
“Ramon po.”
“Matagal ka na rito?”
“Labing-isang taon.”
“Masaya ka ba sa trabaho mo?”
Saglit siyang natahimik.
“Hindi palagi.”
“Bakit?”
“May mga tao pong mababait. May mga tao ring nakakalimot na tao rin kami.”
Napayuko ako.
Dahil alam kong hindi niya alam kung sino ang kausap niya.
At lalo akong nahiya.
Pagkatapos naming kumain, biglang dumating ang isang supervisor.
“Ano ginagawa ng lalaking iyan dito?”
Lumapit siya kay Ramon.
“Sir, gutom po siya. Pinakain ko lang.”
“Hindi ito charity center!”
Tumayo ako.
“Pasensya na po.”
Pero bago ako makaalis, biglang nagsalita si Ramon.
“Sir, ako na po ang may kasalanan.”
Tiningnan siya ng supervisor.
“Ulitin mo pa iyan at isusumbong kita sa manager.”
Tahimik si Ramon.
Pero nakita ko sa mga mata niya ang takot.
At doon ako nagdesisyong tapusin na ang pagpapanggap ko.
“Ramon.”
Napatingin siya sa akin.
“Pwede ba nating pag-usapan sa office?”
Nagulat siya.
“Anong office po?”
Ngumiti ako.
“Sa opisina ng may-ari.”
Biglang natahimik ang paligid.
Nang makarating kami sa executive office, binuksan ko ang pinto.
Nandoon ang general manager at ilang department heads.
Nang makita nila ako, halos sabay-sabay silang tumayo.
“Good afternoon, Sir Gabriel!”
Nanlaki ang mga mata ni Ramon.
Unti-unti niyang tiningnan ang maruming damit ko.
Pagkatapos, ako.
“Sir… kayo po?”
Tumango ako.
“Ako.”
Namula ang mukha niya.
“Pasensya na po. Hindi ko po alam…”
“Wala kang kailangang ikahiya.”
Lumapit ako sa kaniya.
“Sa totoo lang, ikaw ang dahilan kung bakit hindi ako nahihiyang tawaging sarili kong may-ari ng mall na ito.”
Napatingin ang lahat.
“Dalawang oras akong naglakad sa mall na ito na walang nakakaalam kung sino ako. Maraming tao ang tumingin sa akin na parang wala akong halaga.”
Ipinakita ko sa management ang mga litrato at video na nakuha ko.
“Pero isang security guard lang ang nagbigay sa akin ng pagkain.”
Tahimik ang buong opisina.
“Hindi niya alam na ako ang may-ari. Hindi niya alam na sinusubukan ko ang mga empleyado. Hindi niya alam na puwedeng mabago ng isang maliit na kabutihan ang tingin ko sa buong kumpanya.”
Tumingin ako sa general manager.
“Gusto kong malaman kung bakit may mga taong natatakot tumulong sa nangangailangan.”
Walang sumagot.
Mula noon, nagsimula akong magpatupad ng pagbabago.
Hindi ko pinalitan ang lahat ng empleyado.
Sa halip, inayos ko ang training.
Tinuruan ang staff na maging magalang hindi lamang sa mga customer na may kakayahang bumili, kundi sa bawat taong pumapasok sa mall.
Nagkaroon din ng libreng tubig station at designated assistance area para sa mga nangangailangan.
At si Ramon?
Hindi ko siya agad ginawa manager.
Alam kong ayaw niya ng mataas na posisyon.
Kaya binigyan ko siya ng mas malaking responsibilidad bilang head ng security training para maituro niya sa mga bagong guard ang prinsipyong matagal na niyang isinasabuhay.
Nang araw na iyon, bago siya umalis, tinanong niya ako.
“Sir, bakit ninyo ako pinili?”
Ngumiti ako.
“Hindi kita pinili, Ramon.”
“Pinili mo ang gumawa ng tama kahit walang nakakakita.”
Napangiti siya.
At bago siya tuluyang lumabas ng pinto, sinabi niya:
“Sir, kahit mayaman po kayo, mabuti pa rin sigurong magpanggap kayong mahirap minsan.”
Napatawa ako.
“Bakit?”
“Para maalala ninyo kung paano tratuhin ang mga taong walang pera.”
Hindi ako nakasagot.
Dahil tama siya.
Mula noon, tuwing may pumapasok sa mall na mukhang mahirap, hindi ko na tinatanong kung magkano ang kaya niyang gastusin.
Ang una kong iniisip ay:
“Paano natin siya matutulungan?”
Dahil natutunan ko na ang tunay na yaman ay hindi nasusukat sa dami ng pera sa bangko.
Nasusukat ito sa dami ng kabutihang kaya mong ibigay kahit walang makakakita.
At minsan, ang taong pinakamababa ang posisyon sa isang kumpanya ang siyang makapagtuturo sa pinakamataas na pinuno kung paano maging tunay na tao.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag husgahan ang tao base sa kaniyang itsura o damit. Hindi natin alam ang pinagdadaanan ng isang tao.
2. Ang tunay na kabutihan ay ginagawa kahit walang nakakakita. Mas mahalaga ang pagtulong nang walang hinihintay na kapalit.
3. Hindi nasusukat ang halaga ng isang empleyado sa kaniyang posisyon. Ang isang security guard ay maaaring magkaroon ng mas malaking puso kaysa sa isang taong nasa mataas na katungkulan.
4. Ang kayamanan ay walang saysay kung wala itong malasakit. Ang pera ay maaaring bumili ng maraming bagay, pero hindi nito awtomatikong nabibili ang kabutihan.
5. Maging mabuti sa lahat, lalo na sa mga taong wala namang maibibigay sa iyo. Doon tunay na nasusukat ang pagkatao.
Kung nagustuhan ninyo ang kuwentong ito, i-share ninyo ito para mabasa rin ng iba ang kagandahan at aral ng kuwentong ito.
