Episode 1: ang sigaw sa parking lot
Mainit ang hapon sa labas ng mall at punong-puno ang parking lot. Si daniel, isang delivery dispatcher na kakalabas lang sa shift, ay nagmamadaling maglakad papunta sa lumang sedan niya. Bitbit niya ang maliit na paper bag ng pagkain at isang envelope na may resibo ng bayad sa ospital ng nanay niya.
Pagbukas pa lang niya ng pinto, may malakas na boses na tumama sa tenga niya. “Hoy, ikaw!” sigaw ng pulis na naka-uniform, si sgt. roxas, na mabilis lumapit at halos idikit ang mukha sa kanya. “Ikaw ang nakita kong umiikot dito kanina.”
Napahinto si daniel at napatingin sa paligid. Maraming tao, may ilang nagpapark, may mga guard na nakatingin pero hindi kumikibo. “Ser, ano pong problema?” maingat niyang tanong.
“Wag kang magpaka-inosente.” sabi ni roxas, sabay turo sa kotse ni daniel. “May nawawalang cellphone dito. At ikaw ang kahina-hinala.”
Nanginig ang kamay ni daniel sa hiya at kaba. “Ser, wala po akong kinuha.” sagot niya. “Kakauwi ko lang po galing trabaho.”
Lumapit si roxas nang mas dikit, halatang gusto niyang manlumo si daniel. “Buksan mo bag mo.” utos niya. “At kung ayaw mo, sa presinto tayo.”
Gusto sanang magsalita ni daniel pero biglang bumigat ang dibdib niya. Naalala niya ang nanay niyang nasa ward, mahina ang boses, at paulit-ulit na humihingi ng lakas ng loob sa kanya. Naalala niya rin ang pangakong uuwi siya nang maaga para maghatid ng gamot.
“Ser, pwede po nating gawin ito nang maayos.” pakiusap niya. “Wala po akong itinatago.”
Pero si roxas ay biglang humawak sa braso niya at siniksik siya sa gilid ng kotse. “Wag kang sumagot.” sabi niya, malalim at may banta. “Baka hindi ka na makauwi.”
May isang lalaki sa malayo ang naglabas ng cellphone at nag-video. May isa pang guard na kunwaring nag-aayos ng cone pero halatang nakikinig. Si daniel, pilit humihinga, pilit hindi umiyak sa harap ng lahat.
“Ser, ginagawa niyo po akong kriminal.” nanginginig niyang sabi. “May nanay po akong naghihintay.”
Saglit na tumigil si roxas, tapos ngumisi. “Mas lalo mong pinapahirapan sarili mo.” sabi niya. “Minsan, ang mabilis na solusyon, magbigay ka na lang.”
Doon na naintindihan ni daniel ang totoo. Hindi ito paghahanap ng cellphone. Pangingikil ito. At habang nakatingin siya sa mga mata ni roxas, naramdaman niyang parang may gumuguho sa loob niya, hindi dahil sa takot lang, kundi dahil sa pakiramdam na wala siyang kakampi.
Episode 2: ang presyong hinihingi kapalit ng katahimikan
Hindi na umiimik si daniel habang binubuksan ang bag niya. Pinakita niya ang pagkain, resibo, at envelope. Wala namang cellphone. Pero imbes na tumigil, lalo pang uminit ang pulis.
“Ang galing mo magtago.” sabi ni roxas, sabay dukot sa bulsa ni daniel na parang naghahanap ng ebidensya. “Baka nilipat mo na.”
“Ser, wag po.” sabi ni daniel habang umatras. “Karapatan ko po yan.”
Nagtaas ng kilay si roxas at tumingin sa mga nanonood. “Naririnig niyo?” sabi niya. “Mayabang pa.”
May isang babaeng napadaan at napatigil, hawak ang susi ng sasakyan. “Ano po nangyayari?” tanong niya sa guard. Umiling lang ang guard, parang ayaw madamay.
Ibinaba ni roxas ang boses, pero mas nakakatakot ang tono. “Makinig ka.” bulong niya. “Kung gusto mong matapos agad, magbigay ka ng pang-meryenda. Kung hindi, dadalhin kita sa presinto at isasama kita sa blotter. Alam mo naman, pag may blotter ka, mahirap magtrabaho.”
Alam ni daniel na totoo iyon. Isang mali lang, tanggal siya sa trabaho. Isang pahina lang ng record, at mas lalo nang walang pambili ng gamot ang nanay niya. Umikot ang mundo niya sa pagitan ng dignidad at survival.
“Ser, wala po akong extra.” sagot niya, halos pabulong. “Yung pera ko pang-ospital.”
Doon biglang sumigaw si roxas ulit. “Ayaw mo ha.” sabi niya, sabay hatak sa braso ni daniel papunta sa maliit na guardhouse sa gilid. “Tara, usap tayo sa loob.”
Sa loob ng guardhouse, may maliit na monitor at isang lumang desk. Nasa pader ang isang karatula tungkol sa “security and safety.” Pero ang nararamdaman ni daniel ay kabaligtaran. Parang kulungan ang hangin.
“Ser, hindi niyo po ako pwedeng ikulong dito.” sabi ni daniel.
“Pwede.” sagot ni roxas. “Kasi ako ang pulis.”
Sa sulok, narinig ni daniel ang mahinang beep ng cctv monitor. Naalala niya bigla ang mga camera sa parking lot. Naalala niya ang mga post ng mall na “smile, you’re on camera.” At doon siya kumapit sa isang ideya na parang huling sinulid.
“Ser, kung may nawawalang cellphone, tingnan natin ang cctv.” sabi ni daniel. “Para matapos na.”
Saglit na nanahimik si roxas. Nag-iba ang mata niya, parang may tinamaan sa sikmura. “Hindi na kailangan.” mabilis niyang sagot. “Mas mabilis kung sumunod ka na lang.”
Pero may isang bagay sa reaksyon niya ang hindi na maitago. At habang naririnig ni daniel ang tunog ng monitor, doon niya naramdaman na baka may katotohanang naghihintay sa loob ng mga footage. Baka hindi siya ang hinahanap. Baka iba ang totoong magnanakaw.
At sa unang pagkakataon mula kanina, hindi takot ang nangingibabaw sa dibdib ni daniel. Kundi pag-asa na may ebidensyang mas malakas kaysa sigaw.
Episode 3: ang replay na nagbukas ng katotohanan
Sa labas ng guardhouse, dumaan ang assistant supervisor ng parking, si ma’am karen, na may hawak na clipboard. Nakita niya ang kumpol ng tao at ang pag-iyak-iyak na boses ni daniel sa loob. Lumapit siya at kumatok.
“Ser, okay lang po ba?” tanong niya kay roxas.
“Routine check lang.” sagot ni roxas, mabilis at pilit ang ngiti.
Pero si ma’am karen ay sanay sa gulo sa parking. Nakita niya ang takot sa mata ni daniel at ang tensyon sa balikat ng pulis. “Kung may nawawalang gamit, kailangan natin i-document.” sabi niya. “At protocol po ng mall, icc tv natin.”
“Wag na.” sagot ni roxas. “Ako na bahala.”
“Hindi po pwede.” mahinahon pero matigas na sabi ni karen. “Nandito ang cameras para sa lahat, pati sa inyo.”
Napatingin si daniel sa kanya na parang nakakita ng liwanag. “Ma’am, wala po akong kinuha.” sabi niya. “Pakiusap po, cctv na lang.”
Suminghal si roxas at kinuha ang susi ng drawer, pero halatang naiinis. Binuksan ni karen ang maliit na monitor at tinawag ang technical staff sa radyo. Ilang minuto lang, lumabas sa screen ang view ng parking row kung saan nangyari ang gulo.
“Time stamp natin, mga 4:10.” sabi ni karen.
“Opo.” sagot ni daniel. “Doon po ako dumating.”
Nag-play ang footage. Kita si daniel na dumating, diretso sa kotse, hawak ang paper bag. Kita rin ang isang babae sa kabilang sasakyan na may hawak na phone at tila nagmamadali. Maya-maya, may lalaking dumaan sa likod, naka-cap, mabilis ang kilos.
Biglang napahinto si karen. “Wait.” sabi niya, sabay rewind.
Sa replay, kitang-kita ang lalaking naka-cap na lumapit sa sasakyan ng babae, dumukot sa bukas na bintana, at mabilis na ipasok ang phone sa bulsa.
Napasinghap ang mga taong nakasilip sa pintuan. “Ayun!” may bulong sa labas.
Pero ang mas nakagulat ay ang sumunod na frame. Pag-alis ng lalaki, tinanggal niya ang cap saglit at tumingin sa paligid. Sa sandaling iyon, malinaw ang mukha niya sa camera.
Si sgt. roxas.
Parang may sumabog na katahimikan sa loob ng guardhouse. Nanigas si roxas, namutla, at biglang hinablot ang mouse na parang gustong patayin ang screen. “Tama na yan!” sigaw niya.
Tinakpan ni karen ang kamay niya. “Ser, wag.” sabi niya, nanginginig. “Naka-record na yan.”
Si daniel, hindi makapaniwala. Kanina, siya ang pinapahiya. Ngayon, ang pulis ang nahuli ng ebidensya. Pero imbes na guminhawa agad, naramdaman ni daniel ang kirot sa dibdib. Kasi naisip niya, ilang tao pa kaya ang ginanto nito, na walang ma’am karen, walang camera na malinaw, at walang lakas para lumaban?
Tumulo ang luha sa mata ni daniel, hindi dahil sa takot, kundi dahil sa biglang bigat ng katotohanan. “Ma’am, nanay ko po…” bulong niya. “Akala ko hindi na ako makakauwi.”
At sa likod niya, si roxas ay dahan-dahang umatras, parang hayop na na-corner. Pero sa pagkakataong ito, hindi na sigaw ang malakas. Ang footage ang nagsalita.
Episode 4: ang pagtakbo ng may kasalanan, ang pagtindig ng napahiya
Paglabas ni roxas ng guardhouse, tumulak siya sa mga tao at sinubukang lumayo. “Move!” sigaw niya, pero wala na yung dating. Ang mga nanonood kanina na tahimik lang, ngayon ay may lakas na tumutok ng camera.
“Ser, nakita po namin.” may nagsabi.
“Wag niyo akong videohan!” sigaw niya, sabay takip ng mukha.
Tinawag ni ma’am karen ang mall security head at ang duty officer sa police outpost. Mabilis dumating ang dalawang guard at isang pulis na mas mataas ang ranggo, si lt. villanueva. Pagtingin pa lang ni lt. villanueva sa footage, dumilim ang mukha niya.
“Nasaan si roxas?” tanong niya.
“Nandun po, papalabas.” sagot ng guard.
Habang hinahabol nila, nakaupo si daniel sa gilid ng desk, nanginginig ang tuhod. Parang ngayon lang siya napagod nang todo. Parang ngayon lang lumabas lahat ng takot na kinain niya kanina.
Lumapit si karen sa kanya at inabot ang tubig. “Huminga ka.” sabi niya. “Safe ka na.”
Umiling si daniel. “Hindi pa po.” sagot niya. “Baka balikan niya ako. Baka sabihin niya kasinungalingan.”
Tumango si karen. “Kaya natin idodokumento nang maayos.” sabi niya. “At may kopya ang system.”
Ilang minuto pa, bumalik si lt. villanueva kasama ang dalawang security. Hawak nila si roxas sa magkabilang braso. Si roxas, pawis na pawis, nagmumura, at pilit pa ring lumalaban sa salita.
“Set up yan!” sigaw ni roxas. “Edited yan!”
“Hindi yan edited.” malamig na sagot ni lt. villanueva. “Cctv yan ng mall. At may chain of custody.”
Tumingin si roxas kay daniel, mata sa mata. Kanina, siya ang nanlilisik at nananakot. Ngayon, si daniel ang nanginginig, pero hindi na sa hiya. Sa galit at lungkot na pinipigilan niyang sumabog.
“Sir…” sabi ni daniel kay lt. villanueva. “Pwede po ba akong umuwi. Nasa ospital po ang nanay ko. Kailangan niya po ako.”
Biglang nag-iba ang mukha ni lt. villanueva. “Anong ospital?” tanong niya.
“Sa san miguel district, sir.” sagot ni daniel. “May dala po akong bayad at gamot.”
Tumango si lt. villanueva. “Uuwi ka.” sabi niya. “At magbibigay kami ng assistance. Pero kailangan din naming kunin ang statement mo.”
Doon napaluhod si daniel sa upuan, parang bumigay ang bigat sa likod niya. Hindi niya inaasahan na may makikinig. Hindi niya inaasahan na may magsasabing, “uuwi ka.”
Sa labas, umiyak ang babaeng nawalan ng phone nang makita ang pulis na siyang kumuha. Humagulgol siya hindi lang dahil sa phone, kundi dahil sa takot na matagal niyang kinimkim. Lumapit si daniel at tahimik na nagsabi, “Pasensya na po, hindi ko po alam na ganito.”
Sumagot ang babae, “Hindi ikaw ang dapat mag-sorry.”
At doon, habang pinipirmahan ang incident report, naramdaman ni daniel na ang dignidad pala, pwedeng mabawi. Pero may marka ang takot. May sugat ang hiya. At ang tanging lunas, ay katotohanang hindi na kayang itago kahit ng uniform.
Episode 5: ang huling pag-iyak at ang pag-uwi na may hustisya
Gabi na nang makarating si daniel sa ospital. Pagod ang katawan niya, pero mas pagod ang puso niya. Pagpasok niya sa ward, nakita niya ang nanay niyang si aling rosa, nakahiga, manipis ang braso, at may ngiting pilit.
“Nak…” mahina ang tawag ni aling rosa. “Akala ko hindi ka na darating.”
Lumapit si daniel at hinawakan ang kamay niya. “Andito na ako, nay.” sabi niya. “Sorry po. Na-delay ako.”
Tinapik ni aling rosa ang pisngi niya, parang sinusukat kung totoo ba siya. “Bakit basa mata mo?” tanong niya.
Hindi agad nakasagot si daniel. Umupo siya sa gilid ng kama at doon na bumuhos ang luha. Hindi yung luha ng bata, kundi luha ng taong matagal nagtiis. “Nay, pinagbintangan po ako.” sabi niya. “Tinakot po ako. Akala ko makukulong ako. Akala ko hindi ko na kayo maaabutan.”
Nanlaki ang mata ni aling rosa. Pilit siyang bumangon pero mahina. “Sino?” tanong niya.
“Pulis po.” sagot ni daniel. “Pero nay, lumabas po ang cctv. Siya pala ang kumuha. Siya ang nahuli.”
Saglit na nanahimik ang nanay niya. Tapos dahan-dahang tumulo ang luha sa gilid ng mata niya. “Salamat sa diyos.” bulong niya. “Kasi kung ikaw ang nawala, sino pa ang kakapit sa atin.”
Kinabukasan, bumalik si lt. villanueva sa ospital kasama ang isang social worker at ang complainant na babae. May dala silang dokumento at ang cellphone na nabawi. Nandoon din si ma’am karen, tahimik pero matatag, parang bantay ng katotohanan.
“Mr. daniel.” sabi ni lt. villanueva. “Inaresto na si roxas. May reklamo na ang biktima. At may internal investigation na rin dahil sa pangingikil.”
Hindi makapagsalita si daniel. Umiling lang siya habang nanginginig ang labi. “Sir, salamat po.” bulong niya. “Hindi ko po alam kung paano.”
Lumapit ang babaeng nawalan ng phone at hinawakan ang kamay ni daniel. “Kung hindi ka tumindig, hindi ko malalaman na may karapatan akong lumaban.” sabi niya. “Salamat.”
Tumayo si daniel at tumingin sa nanay niya. Si aling rosa, umiiyak din, pero may kapayapaan sa mukha. “Nak, proud ako sayo.” sabi niya. “Hindi ka sumuko.”
Doon tuluyang bumigay si daniel. Yumakap siya sa nanay niya nang mahigpit, parang gusto niyang ibalik ang lahat ng oras na muntik niyang mawala. “Nay, ayoko na pong matakot.” sabi niya. “Pagod na po ako.”
Hinaplos ni aling rosa ang likod niya. “Hindi mawawala ang takot.” mahina niyang sagot. “Pero kapag may katotohanan, may pag-asa.”
Paglabas ng mga bisita, nanatili si daniel sa tabi ng kama. Pinakinggan niya ang hininga ng nanay niya, mabagal pero tuloy-tuloy. Sa isip niya, hindi lang cellphone ang nabawi. Hindi lang pangalan niya ang nalinis. Parang may parte ng pagkatao niyang naibalik, yung paniniwalang may hustisya pa rin kahit minsan late dumating.
At habang tinatanaw niya ang ilaw sa hallway, pinangako niya sa sarili na hindi na siya tatahimik kapag may inaapi. Kasi minsan, ang cctv ay hindi lang camera. Ito ang mata ng katotohanan na kayang pumatay sa takot, at maghatid ng pag-uwi na matagal nang ipinagdasal.
