Napansin mo na ba na may araw na okay ang ulo mo, pero sa ibang araw, parang may mahigpit na panyo na nakapulupot sa noo mo — kahit hindi ka naman pagod, hindi rin kulang sa tulog?
Tapos mapapaisip ka:
“Kape lang naman kinain ko ah…”
“Bakit tuwing may hotdog o ham sa almusal, sumasakit ulo ko sa hapon?”
“Normal ba na sumasakit ulo ko pagkakain ng ice cream?”
Maraming seniors na lampas 60 ang nakararanas ng ganito —
at madalas, hindi nila alam na may ilang pagkain pala na puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo sa iba, pero hindi sa lahat.
Ibig sabihin:
- Hindi porke kinain ni Kumare at wala siyang naramdaman,
eh safe na rin sa’yo. - Hindi rin ibig sabihin na “masama ang pagkain” para sa lahat —
pwedeng sensitive lang ang katawan mo.
Sa blog na ito, pag-uusapan natin ang 7 pagkaing puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo sa ilang seniors,
at paano mo malalaman kung isa ka sa sensitibo — o hindi.
Kasama rin ang tips kung:
- paano bantayan ang sarili mo,
- ano’ng gagawin kung sumasakit ulo mo pagkatapos kumain,
- at kailan na dapat magpatingin kaagad sa doktor.
Kilalanin muna si Mang Nestor, 68
Para mas malinaw, kilala natin si Mang Nestor, 68 years old.
Tuwing Linggo, routine niya:
- almusal: tinapay, ham at hotdog,
- merienda: matapang na 3-in-1 coffee,
- tanghali: pansit canton na may broth cube at maraming toyo,
- hapon: konting tsokolate,
- gabi: pagod, tapos sumasakit ang ulo.
Noong una, sabi niya:
“Siguro dahil mainit lang panahon, o dahil sa edad.”
Pero napansin ng anak niya:
- Tuwing “special breakfast” na may processed meat, coffee, at maalat na pansit —
mas madalas ang sakit ng ulo. - Kapag simpleng lugaw, isda at gulay,
halos wala.
Nung nag-food diary sila nang 2 linggo, mas naging malinaw:
may pattern sa pagitan ng kinakain at sakit ng ulo.
Baka ikaw din, meron nang pattern — hindi mo lang nababantayan.
Kaya isa-isahin natin.
1. Processed Meats (Hotdog, Ham, Bacon, Longganisa, Sausages)
Bakit puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo?
Maraming processed meats ang:
- may preservatives tulad ng nitrates/nitrites,
- may sobrang alat,
- madalas may seasonings at additives.
Sa ilang tao, lalo na sa may:
- mataas na BP,
- sensitibong ugat sa ulo,
- o may migraine,
puwedeng mag-react ang blood vessels sa ulo sa ganitong preservatives at sobrang alat —
resulta: throbbing o parang sumisikit na sakit ng ulo makalipas ang ilang oras.
Halimbawa:
Si Lola Precy, 70, napansin:
- Kapag prito-hotdog ang almusal,
bandang tanghali sumasakit ang ulo niya, - Pero kung tinapa + gulay lang, wala naman.
Hindi ito nangyayari sa lahat ng tao,
pero kung may high blood, history ng stroke, o migraine ka,
mas mataas ang tsansang ikaw ’yong sensitibo.
Puwede mong gawin:
- Limitahan ang hotdog/ham/bacon/longganisa sa 1–2 beses lang sa isang linggo, hindi araw-araw.
- Piliin ang mas konti ang alat kung meron.
- Damihan ang gulay at tubig kapag kakain nito.
- Kung mapapansin mong tuwing kumakain ka nito, sumasakit ang ulo mo after 2–6 hours,
baka ito ang isa sa personal na trigger mo — magandang iwasan o higpitan.
2. Aged Cheeses at Fermented na Pagkain na Mataas sa Tyramine
May ilang pagkain na:
- matagal kinahon,
- in-ferment,
- pinatanda para sumarap.
Kadalasan, mataas ito sa tyramine, isang natural substance na sa ilang tao ay puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo.
Kasama dito ang:
- ilang imported na keso (cheddar, blue cheese, parmesan),
- sobrang tagal na tuyo o daing,
- ilang fermented products (depende sa paraan ng pagkakagawa).
Hindi naman ibig sabihing bawal sa lahat.
Pero sa seniors na may migraine o vascular sensitivity, puwedeng:
- sumikip ang ugat sa ulo,
- magbago ang daloy ng dugo,
- mag-trigger ng matinding sakit ng ulo.
Si Mang Arturo, 66, mahilig sa keso sa tinapay.
Noong una okay lang,
pero nang tumanda at tumaas ang BP,
napansin niyang:
- Kapag sobrang dami ng keso sa umaga,
mahapdi at masakit ang ulo niya bandang hapon.
Ano ang pwede mong gawin:
- Kung napapansin mong sumasakit ulo mo pag maraming keso o fermented food,
- bawasan ang dami,
- o iwasan muna nang 2 linggo at obserbahan kung luluwag ang ulo.
- Piliin ang mas “mild” na keso at huwag sobrang dami sa isang kain.
3. Tsokolate (Lalo na Kung Sobra o Kasabay ng Pagod at Kulang sa Tulog)
Maraming lolo’t lola ang mahilig sa tsokolate — lalo na kung bigay ng apo.
Sa tsokolate, may:
- kaunting caffeine,
- kaunting theobromine (stimulant din),
- minsan may sugar spike kung sobrang tamis.
Sa ilang seniors na may migraine,
puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo ang kombinasyon ng:
- pagod,
- kulang sa tulog,
- tapos tsokolate.
Si Lola Mina, 69, napansin na:
- Kung gabi na siya kumakain ng tsokolate habang nanonood ng TV,
kinabukasan masakit ang ulo niya at parang groggy.
Pero ’pag isa o dalawang tipak lang sa hapon, okay naman.
Ibig sabihin:
Sa iba, kaya ng katawan.
Sa iba, trigger.
Puwede mong gawin:
- Kung may migraine ka, limitahan sa maliit na piraso lang.
- Iwasang kumain ng tsokolate kapag:
- puyat ka,
- pagod na pagod,
- o gutom na gutom.
- Huwag sa oras na malapit nang matulog.
4. Kape at Matatapang na Tsaa (Lalo na Kung Sobrang Dami — o Biglang Walang Ininom)
Ito medyo tricky.
Ang caffeine (kape, tsaa, softdrinks, energy drinks) ay:
- sa iba, puwedeng makabawas ng sakit ng ulo (lalo na kung sanay uminom tapos nagka-“caffeine-withdrawal headache”),
- sa iba naman, puwedeng mag-trigger ng sakit ng ulo, lalo na kung sobrang dami o iniinom na walang laman ang tiyan.
Sa seniors:
- Kung sanay ka sa 2 tasa ng kape araw-araw tapos bigla kang hindi uminom,
puwede kang magkaroon ng withdrawal headache. - Kung naman bigla kang sumobra (3–4 cups, o instant plus brewed),
puwede ring:- sumakit ang ulo,
- kumabog dibdib,
- tumaas BP,
- sumikip batok.
Si Tatay Buddy, 73, dating walang araw na walang kape:
- Kapag hindi siya nakainom sa umaga,
sumasakit ulo niya bandang tanghali. - Nang hininaan at unti-unting binawasan (½ tasa na lang, tapos herbal tea),
mas bihira na rin ang sakit ng ulo.
Puwede mong gawin:
- Limitahan sa 1 tasa ng mahina o medium na kape sa maghapon,
lalo na kung may high blood o GERD ka. - Huwag biglang zero kung sanay ka araw-araw — dahan-dahan ang pagbawas.
- Huwag uminom ng malakas na kape na walang laman ang tiyan.
- Huwag uminom ng kape malapit sa oras ng tulog — kulang sa tulog = trigger din ng headache.
5. Matatamis at Mataas sa Asukal (Softdrinks, Milktea, Cake, Meryendang Puro Sugar)
Kapag lampas 60 ka na, mas sensitive na ang katawan mo sa:
- biglang taas-baba ng sugar.
Kapag:
- uminom ka ng milktea / softdrinks,
- kumain ng donut, cake, puto’t kutsinta na puro matamis,
- lalo na kung wala pang normal na pagkain sa tiyan,
puwedeng mangyari:
- biglang taas ng blood sugar,
- susundan ng biglang bagsak,
- kasama nito: hilo, panghihina, sakit ng ulo.
Si Lola Ester, 65, napansin:
- Tuwing may handaan at puro dessert ang atake niya,
pag-uwi sa bahay, ang bigat-bigat ng ulo. - Nung tinantanan ang softdrinks at matamis na juice,
mas bihira ang headache niya.
Puwede mong gawin:
- Kung gusto ng meryenda,
- piliin ang saging na saba, prutas, mani (kung okay sa’yo), o
- kakanin na hindi sobrang tamis.
- Huwag gawing pang-alis-gutom ang softdrinks o matatamis na inumin.
- Piliin ang tubig at prutas kaysa bottled drinks.
6. Pagkaing May Maraming MSG o Artificial Flavoring (Instant Noodles, Chips, Fast Food)
Sa totoo lang, hindi lahat ng tao sensitive sa MSG.
Pero may ilang tao — at kasama dito ang ilang seniors — na:
- kapag kumain ng pagkaing mataas sa MSG,
- tulad ng:
- ilang instant noodles,
- chips,
- chichiria,
- ilang fastfood items,
nakakaramdam ng:
- paninikip ng ulo,
- init sa batok,
- pamumula ng mukha,
- at minsan, sakit ng ulo.
Si Mang Rody, 69, napansin:
- Kapag panay “instant” ang ulam at meryenda niya ng isang araw,
tiyak na masakit ang ulo niya kinagabihan. - Nung binawasan ang instant noodles at chips,
mas konti na ang araw na may headache.
Hindi ito ibig sabihing “lason” ang MSG para sa lahat,
pero kung napapansin mong may pattern sa’yo,
mahalagang pakinggan ang sarili mong katawan.
Puwede mong gawin:
- Limitahan ang instant at chichiria — lalo na kung may high BP ka rin.
- Mas piliin ang lutong-bahay na may sibuyas, bawang, luya, paminta para sa lasa.
- Kung may araw kang matindi ang sakit ng ulo, balikan ang kinain mo:
baka puro processed at flavored ang laman.
7. Ice Cream, Yelo, at Sobrasobrang Malalamig na Inumin
Kilala mo ba ’yong “brain freeze”?
Yung:
- subo ka ng malaking kagat ng ice cream,
- o isang higop ng sobrang lamig na halo-halo/softdrinks,
- tapos biglang sumakit ang ulo mo sa gitna o noo?
Sa ilang seniors — lalo na sa may migraine —
ang sobrang lamig na pagkain/inumin ay puwedeng:
- magpasikip ng ugat,
- mag-trigger ng sakit ng ulo,
- lalo na kung mabilis at sunod-sunod ang subo.
Si Lola Baby, 72, mahilig sa halo-halo.
Pero kapag sobrang lamig at dire-diretso ang kain,
sumasakit ang ulo niya sa may kilay.
Puwede mong gawin:
- Kung gusto mo pa rin ng ice cream o malamig na inumin:
- dahan-dahan lang ang kain,
- huwag lunukin agad — patagalin ng kaunti sa bibig para hindi bigla ang lamig.
- Pwede ring hindi sobrang yelo ang tubig — malamig nang kaunti, pero hindi nagyeyelo.
- Obserbahan: kung tuwing malamig na pagkain ay sumasakit ulo mo,
isa na ’yang clue na dapat hinay-hinay o limitahan.
Paano Mo Malalaman Kung Trigger sa’yo ang Isang Pagkain?
Hindi pare-pareho ang katawan ng bawat senior.
May kakilala ka na:
- kumakain ng chicharon, hotdog, tsokolate, 3-in-1 coffee, ice cream —
pero hindi sumasakit ang ulo.
Ikaw, konti lang noon,
nahihilo ka na’t sakit na ng ulo.
Ibig sabihin:
Personal ang triggers.
Pwede mong subukan ang “Headache + Food Diary”:
- Sa loob ng 2–3 linggo, magdala ng maliit na notebook.
- Isulat:
- oras ng kain,
- kinain (lalo na kung kasama ang 7 na nabanggit natin),
- oras kung kailan sumakit ang ulo, gaano kasakit.
- Pagkalipas ng ilang araw, tingnan kung may pattern:
- “Tuwing may hotdog + kape, sumasakit.”
- “Tuwing milktea + kulang tulog, masakit.”
- “Tuwing ice cream, may panandaliang sakit sa noo.”
Doon mo makikita kung alin sa mga pagkaing ito ang trigger mo talaga.
Kailan Dapat Mag-alala at Magpatingin?
Importanteng tandaan:
Hindi lahat ng sakit ng ulo ay dahil sa pagkain.
MAGPATINGIN AGAD sa doktor o ER kung:
- biglaan, pinakamalakas na sakit ng ulo sa buong buhay mo,
- may kasamang:
- panlalabo ng paningin,
- pamamanhid ng kalahati ng katawan,
- hirap magsalita,
- pagsuka na hindi matigil,
- matinding hirap sa paglakad,
- paninigas ng batok.
Diyan, huwag ka nang mag-isip kung galing ba ’yan sa tsokolate o kape lang —
kailangan na iyong masuri kaagad.
Para naman sa mga “paulit-ulit na sakit ng ulo”:
- lalo na kung laging pareho ang lugar ng sakit,
- tumatagal ng ilang oras o araw,
- at may pattern sa pagkain, puyat o stress,
magandang magpakonsulta para:
- malaman kung migraine ba, tension headache, o iba pa,
- ma-check ang BP, mata, leeg at ugat,
- matanong ka nang maayos tungkol sa history ng kain mo at lifestyle.
Huling Mensahe para sa’yo
Kung lampas 60 ka na,
hindi ka na puwedeng basta-basta kumain na parang teenager.
Pero hindi rin ibig sabihin na:
- bawal nang lahat,
- puro lugaw at tubig ka na lang habang buhay.
Ang mahalaga:
- Matutunan mong kilalanin ang sarili mong katawan.
- May ilang pagkain na:
- okay sa iba,
- pero trigger sa’yo.
At kapag nakita mo na kung alin,
hindi ka na magugulat sa tuwing sasakit ang ulo mo.
Alam mo na kung bakit —
at alam mo na ring paano umiwas.
Gaya ni Mang Nestor:
- Binawasan ang processed meats,
- hininaan ang kape,
- inayos ang tulog,
- at pinili ang lutong-bahay na gulay, isda at prutas.
Pagkalipas ng ilang linggo:
- mas bihira na ang araw na masakit ang ulo,
- mas madalas ang araw na magaan ang pakiramdam,
- mas nagagamit niya ang panahon para maglaro sa apo,
hindi para magkulong sa kwarto dahil inaantok sa sakit ng ulo.
Tandaan:
Hindi mo kontrolado ang edad mo,
pero kontrolado mo kung ano ang paulit-ulit mong kinakain.
At kung 60+ ka na,
bawat desisyong ginagawa mo sa plato mo ngayon
ay ambag sa gaan ng ulo, ginhawa ng katawan, at haba ng lakad mo bukas.
