EPISODE 1: ANG ANINO SA LIKOD NG SCREEN
Hindi makatulog si Mara kahit alas-onse na ng gabi sa inuupahan niyang maliit na kwarto sa Maynila. Basa pa ang buhok niya, suot ang pulang pajama, at hawak-hawak ang cellphone na parang ito na lang ang tanging tulay pauwi.
“Lia, sagot na… please,” bulong niya habang umiilaw ang screen: VIDEO CALLING…
Sa wakas, sumagot si Lia, ang bunso niyang kapatid. Nasa kwarto ito sa probinsya—mahina ang ilaw, asul ang kumot, may berdeng kurtina sa bintana. Halatang pagod si Lia pero pilit ngumiti.
“Ate Mara!” masaya nitong bati. “Sorry late. Nakatulog ako.”
“Okay lang. Kumain ka ba? Kumusta si Papa?” mabilis na tanong ni Mara, parang hinahabol ang oras. Ilang buwan na siyang nagpapadala ng panggastos, panggamot, pangkuryente—pero laging kapos, laging may bagong dahilan.
“Okay naman, Ate…” sagot ni Lia, pero iwas ang tingin. “Natutulog na si Papa.”
Napasandal si Mara. “Lia, huwag mo kong lokohin. Naririnig ko sa boses mo, may mali.”
“Wala po—” biglang naputol ang salita ni Lia.
Napakunot-noo si Mara. Sa likod ni Lia, sa may bintana, may dumaan na anino. Hindi simpleng anino ng dumaraang motor o puno. Parang tao—matangkad, nakatayo sa mismong likod ni Lia.
“Lia… sino ‘yun sa likod mo?” nanginginig ang boses ni Mara.
“Ano? Wala, Ate.” Tinignan ni Lia ang paligid, pero parang mas lalo nitong iniiwasan tingnan ang bintana. “Baka… pusa lang.”
Pero nakita ni Mara nang malinaw: may mukhang sumilip sa likod ng berdeng kurtina—maputla, malabo, parang nakatitig sa kanya. Napahawak siya sa dibdib, tumayo sa kama.
“LIA! LUMAYO KA SA BINTANA!” sigaw niya.
“ATE, WAG KA NA—” biglang pumalya ang signal. Nag-freeze ang mukha ni Lia, tapos nag-black ang screen.
CALL ENDED.
Nanlamig ang mga daliri ni Mara. Tinry niyang tawagan ulit—walang sagot. Messenger—seen lang, tapos nawala. Tinawagan niya ang kapitbahay nila sa probinsya—walang sumasagot. Tinawagan niya si Papa—ring lang.
At sa unang pagkakataon, naramdaman ni Mara ang takot na hindi kayang tabunan ng padala at bayad sa bills:
ang takot na baka may nangyari na, at wala siya doon.
EPISODE 2: ANG KATOK SA MADILIM NA GABI
Halos hindi huminga si Mara habang paulit-ulit na nagda-dial. Nanginginig ang kamay niya. Sa labas, umuulan. Sa loob ng kwarto, tanging ilaw ng phone ang gumuguhit sa mukha niyang namumutla.
“Please, Lia… please…” paulit-ulit niyang bulong.
Biglang may tunog ng notification—isang voice message mula sa unknown number. Binuksan niya agad.
Mahina ang boses ni Lia, parang nagtatago habang nagsasalita.
“Ate… kung marinig mo ‘to… wag ka matakot… pero… wag ka na munang tumawag… kasi… may nagbabantay sa labas. Hindi ko alam kung sino. Si Papa… hindi na tumatayo. Hindi ko na alam gagawin ko…”
Bago pa matapos, naputol ang audio. Parang sinadyang pigilan.
Naupo si Mara sa sahig, napaiyak. Hindi na tumatayo? Naalala niya ang huling usap nila ni Papa—ubo lang daw, okay lang daw. Lahat “okay” sa chat. Lahat “kaya pa.” Pero bakit ganito?
Tinawagan niya ang barangay—walang sumagot. Tinawagan niya ang pinsan nilang si Joy sa kabilang sitio—busy tone. Parang sarado ang buong mundo.
Maya-maya, may kumalabog sa pinto ng kwarto niya. Isang katok. Tapos dalawa. Parang may nagmamadali.
Napatalon si Mara. “Sino ‘yan?” nanginginig niyang tanong.
Walang sagot. Muli, katok—mas malakas. Parang may umiiyak sa labas.
Sumilip siya sa maliit na peephole. May dalawang anino. Isang matanda… at isang bata. Basa sila sa ulan, nakatayo lang sa hallway.
Binuksan ni Mara nang bahagya ang pinto, naka-chain pa. “Hello?”
Ang matandang lalaki ay payat, gusgusin, nangingitim ang damit. Sa tabi niya, may batang lalaki na halos pitong taong gulang, hawak ang maliit na plastic bag.
“Ma’am…” mahinang sabi ng matanda. “Pasensya na. Ako po si Berto… pulubi lang po sa terminal. Pero… kailangan po kayong makita. Tungkol po kay Lia.”
Nanlaki ang mata ni Mara. “Paano niyo kilala kapatid ko?”
Inangat ng bata ang plastic bag. Sa loob, may cellphone na basag ang screen—cellphone ni Lia. May nakatape pang sticker na “ATE MARA” sa likod.
“Si Ate Lia po nagbigay,” sabi ng bata. “Sabi niya, ‘Hanapin niyo si Ate Mara. Sabihin niyo, wag na siyang magpadala… umuwi na siya.’”
Parang binagsakan ng bato ang dibdib ni Mara. “Nasaan si Lia? Nasaan si Papa?”
Nagkatinginan ang pulubi at bata. Kita sa mata nilang pareho ang bigat ng sasabihin.
“Ma’am…” nanginginig si Tatang Berto. “May mga taong… ayaw po kayong makaalam. Pero kami… hindi namin kaya manahimik.”
At sa gabing iyon, sa harap ng pinto ni Mara, nagsimulang mabuo ang katotohanan—hindi sa loob ng screen, kundi sa luha ng dalawang estrangherong nagdala ng balita.
EPISODE 3: ANG LIHIM SA LIKOD NG “OKAY LANG”
Pinapasok ni Mara sina Tatang Berto at ang bata—si Junjun—sa maliit niyang sala. Binigyan niya ng tuwalya, tubig, at tinapay. Nanginginig si Junjun sa lamig, pero mas nanginginig si Mara sa takot.
“Sabihin niyo na… please,” pakiusap ni Mara, halos hindi na makabuo ng salita.
Huminga nang malalim si Tatang Berto. “Ma’am, dati po akong construction worker. Naaksidente po ako, kaya napunta sa kalsada. Yung Tatay niyo… si Mang Ruben… siya po tumulong sa ‘kin noon. Siya po nag-abot ng pagkain sa terminal kapag wala na ‘kong lakas.”
Napapikit si Mara. Kilala niya si Papa—kahit kapos, hindi maramot. Pero bakit hindi siya nagsasabi?
“Tatlong linggo na po,” pagpapatuloy ni Tatang Berto, “may lalaking pumupunta sa bahay niyo. Naka-motor. Madalas gabi. Pinapagalitan si Lia. Sinasabi, ‘Sabihin mo sa Ate mo okay lang, para tuloy ang padala.’”
Nanlamig ang batok ni Mara. “Sino ‘yon?”
“Yung… live-in ng nanay niyo dati.” Bumaba ang boses ni Tatang Berto. “Si Romy. ‘Yung umalis noon tapos bumalik bigla.”
Parang sumabog ang alaala sa utak ni Mara—si Romy, ang lalaking dahilan kung bakit nagkawatak-watak sila noon. Akala niya, matagal nang nawala.
“Ma’am,” singit ni Junjun, “narinig ko po siya sa labas ng bahay. Sabi niya, ‘Pag naubos ang padala, wala tayong pang-inom. Kaya bantayan mo ‘yang bata.’”
Nanginig ang kamay ni Mara. “Ibig sabihin… ginagamit nila ‘yung pera ko?”
Tumango si Tatang Berto. “Opo. At si Tatay niyo… tinatago niya sa inyo. Kasi ayaw niyang ma-guilty kayo. Ayaw niyang tumigil kayo sa trabaho. Kahit siya na ang nauubos.”
Napahagulgol si Mara. “Pero bakit si Lia? Bakit niya hinahayaan?”
“Hindi po niya hinahayaan,” sagot ni Tatang Berto. “Lumaban po si Lia. Kaso bata lang siya. Kaya nag-message siya sa inyo. At nung video call niyo po… yung nakita niyong ‘tao’ sa likod…”
Napatigil si Mara. “Nakakita talaga ako.”
“Ma’am, ako po ‘yun,” mahina niyang amin. “Nandun ako sa bintana, kasi narinig ko si Lia umiiyak. Sinamahan ko siya sa loob. Pero natakot siyang makita ako sa call… baka magalit si Romy kapag nalaman niyang may tumutulong.”
Napasapo si Mara sa mukha. Hindi multo… tao pala. Pero bakit ganun ang itsura sa screen?
“May isa pa, Ma’am,” bulong ni Tatang Berto. “Hindi na po tumatayo si Mang Ruben. Nanghihina na. Sabi ng kapitbahay, ilang araw na siyang nilalagnat… pero ayaw nila dalhin sa ospital. Kasi… kapag nagpakita si Tatay niyo, malalaman ng tao na may mali.”
Parang pinigtal ang huling pisi sa dibdib ni Mara. Tumayo siya, nanginginig pero matatag.
“Uuwi ako,” sabi niya. “Kahit anong mangyari.”
At sa gabing iyon, hindi na screen ang hahabulin niya—
kundi ang pamilya niyang pilit niyang binubuhay mula sa malayo, pero unti-unti palang nilulunod ng kasinungalingan.
EPISODE 4: ANG PAG-UWI NA PARANG PAGLUNOK NG APOY
Kinabukasan, sumakay si Mara sa unang biyahe pauwi. Hindi niya iniisip ang trabaho, ang boss, ang penalties. Ang nasa isip niya lang ay ang boses ni Lia sa voice message: “Umuwi ka na…”
Pagdating niya sa barangay nila, gabi na. Basa ang kalsada. Humahampas ang hangin sa mga lumang yero. Sa ilalim ng poste ng ilaw, nakita niyang naghihintay sina Tatang Berto at Junjun—parang mga gabay sa madilim na daan.
“Dito po,” sabi ni Tatang Berto, sabay turo sa bahay nila.
Paglapit ni Mara, nakita niya ang bintana na may berdeng kurtina—parehong kurtina sa video call. Nakasara ang pinto. Tahimik, pero may bigat ang katahimikan, parang may kinukubli.
Kumatok siya. “Lia! Ako ‘to! Ate Mara!”
Walang sagot. Kumatok ulit siya—mas malakas. Sa loob, may kaluskos, parang may nagtatago.
Biglang bumukas ang pinto nang bahagya. Si Lia, payat, maputla, may luha sa mata. Naka-tsinelas lang, nanginginig ang labi.
“Ate…” mahina niyang sabi, tapos biglang humagulgol.
Niyakap agad ni Mara ang kapatid. “Anong ginawa nila sa’yo? Nasaan si Papa?!”
Tinuro ni Lia ang loob. “Nandun… sa sala. Hindi na siya makabangon.”
Pagpasok ni Mara, umalingasaw ang amoy ng gamot at lumang pawis. Sa sahig, si Mang Ruben nakahiga sa manipis na banig, kumot na halos butas. Nakadilat ang mata, pero parang pagod na pagod. Sa gilid, may basyo ng alak at yosi.
At doon, sa sulok, nakita ni Mara ang lalaking ayaw na niyang makita—Romy—nakaupo, parang siya pa ang may-ari ng bahay.
“Oh, umuwi ka pala,” ngisi ni Romy. “Buti naman. Para may mag-aalaga.”
Hindi nakapagsalita si Mara sa galit. “Ikaw ang gumagamit ng pera ko?”
Tumayo si Romy, lumapit, matapang. “Eh kung hindi ka nagpadala, paano kami mabubuhay? Anak mo ba ‘yang Lia? Hindi! Kapatid mo lang! Pero kami ang kasama dito!”
Lumapit si Lia, nanginginig. “Ate… siya ang nagbabanta. Sabi niya, pag nagsabi ako, sasaktan niya si Papa.”
Napatitig si Mara kay Mang Ruben—at doon niya nakita ang katotohanan: may pasa sa braso, may sugat sa gilid ng ulo. Hindi lang sakit. May pananakit.
Biglang may tunog sa labas—may mga yabag. May mga boses ng kapitbahay. May ilaw ng flashlight.
Si Tatang Berto pala, hindi na naghintay. Tinawag niya ang barangay tanod at ilang kapitbahay. Kasama si Junjun, hawak ang maliit na bag ng ebidensya—mga resibo, mga text screenshot ni Lia, at voice recording.
Nanlaki ang mata ni Romy. “Ano ‘to?!”
At sa gitna ng takot at gulo, si Mang Ruben, pilit na umangat ang ulo. Tumulo ang luha niya.
“Anak…” paos niyang sabi kay Mara. “Pasensya ka na… ayokong… mabigatan ka…”
Doon bumigay si Mara. Lumuhod siya sa tabi ng ama, hawak ang kamay nito.
“Ako ang humihingi ng tawad, Pa,” hagulgol niya. “Akala ko… sapat na ang pera. Hindi ko nakita… kayo pala ang nauubos.”
EPISODE 5: ANG PINAKAMAHIRAP NA KATOTOHANAN, AT ANG PINAKAMALAMBOT NA PAGPAPATAWAD
Dinala si Mang Ruben sa ospital kinagabihan. Si Mara, si Lia, pati sina Tatang Berto at Junjun sumama. Sa ER, habang nilalagyan ng dextrose ang ama, hawak ni Mara ang kamay nito na parang ayaw na niyang pakawalan kahit kailan.
“Pa… bakit hindi ka nagsabi?” nanginginig niyang tanong.
Ngumiti si Mang Ruben nang mahina, luha sa mata. “Kasi… kapag sinabi ko, titigil ka. Uuwi ka. Mawawala pangarap mo. Eh ikaw… ikaw ang ipinangako kong iaahon sa hirap.”
Napapikit si Mara. “Pero Pa… kayo ang lumubog.”
Doon siya humagulgol—yung iyak na matagal nang nakaipon sa dibdib. Iyak ng anak na naniwalang sapat na ang padala, pero hindi pala kayang bayaran ng pera ang presence, kaligtasan, at pag-aaruga.
Sa gilid, si Lia hawak ang green jacket ni Mara. “Ate… natakot ako. Akala ko kasalanan ko.”
“Hinding-hindi,” sagot ni Mara, yakap ang kapatid. “Hindi mo kasalanan. Ikaw ang matapang. Ikaw ang nagligtas kay Papa.”
Sa labas ng ospital, nakita ni Mara sina Tatang Berto at Junjun—nakaupo sa bangko, basang-basa, pero hindi umaalis.
“Bakit di kayo umuwi?” tanong ni Mara.
Ngumiti si Tatang Berto. “Wala po kaming uuwian, Ma’am. Pero… si Mang Ruben… may utang sa puso namin. At ngayon, kami naman ang nagbayad kahit kaunti.”
Kinabukasan, naisampa ang reklamo laban kay Romy. Umuwi si Mara hindi para magtago—kundi para mag-ayos. Hindi niya pinili ang galit lang. Pinili niya ang pagbawi: sa ama, sa kapatid, at pati sa sarili.
Bago siya bumalik sa Maynila para ayusin ang trabaho, kinausap niya si Tatang Berto. “Tatang, sumama po kayo sa amin. May maliit kaming pwesto sa palengke, tutulungan ko kayong magsimula ulit. At si Junjun… pag-aaralin ko.”
Umiyak si Junjun. “Totoo po?”
Tumango si Mara. “Totoo. Dahil kung hindi dahil sa inyo… baka wala na akong naabutan.”
Sa gabing iyon, habang mahimbing na natutulog si Lia sa tabi ng kama ni Mang Ruben, tahimik na nagdasal si Mara. Na-realize niya ang pinakamabigat na aral:
MORAL LESSON
Hindi lahat ng problema kayang solusyonan ng pera. Ang pamilya, hindi dapat minamahal sa malayo lang—dapat pinoprotektahan, pinapakinggan, at pinanindigan. At minsan, ang mga taong inaakala nating “walang-wala” ang nagiging dahilan para mailigtas ang lahat.
Kung naantig kayo sa kwentong ito, LIKE, COMMENT, AT I-SHARE ANG STORY SA comment section sa Facebook page post—at ipasa sa pamilya at kaibigan na mahal ninyo.
