Pagmulat ni Carlo, hindi niya agad nakilala ang lugar.
Wala na ang mga matataas na gusali na araw-araw niyang nakikita mula sa opisina. Wala rin ang mga ilaw ng mga tindahan, busina ng mga sasakyan, at ingay ng siyudad.
Ang tanging naririnig niya ay tilaok ng manok, kaluskos ng mga dahon, at malakas na ulan na tumatama sa bubong ng isang lumang bahay.
Napabangon siya.
“Saan ako?”
“Anak, huwag kang biglang tatayo. Baka mahilo ka.”
Napalingon si Carlo.
Sa harap niya ay isang matandang babae na may puting buhok, payak na damit, at mukha ng isang taong maraming pinagdaanan sa buhay.
“Sino po kayo?”
“Rosa. Rosa Villanueva.”
Napahawak si Carlo sa kaniyang ulo.
Huling naaalala niya ay sumakay siya sa jeep matapos ang kaniyang night shift bilang call center agent.
Labing-isang oras siyang nagtrabaho.
Pagod na pagod siya.
Nakasakay siya sa jeep pauwi, at dahil sa puyat, nakatulog siya.
Hindi niya namalayan na nakarating na pala ang jeep sa dulong ruta.
“Baka ikaw yung binatang nakatulog sa jeep kagabi,” sabi ni Aling Rosa. “Iniwan ka raw ng driver sa waiting shed dahil hindi ka niya magising.”
“Gaano po ako katagal dito?”
“Magdamag.”
Nanlaki ang mata ni Carlo.
“Patay! Baka hinahanap na ako sa bahay!”
Agad niyang hinanap ang cellphone sa bulsa.
Wala.
“Nasaan po ang cellphone ko?”
“Baka naiwan mo sa jeep.”
Napabuntong-hininga si Carlo.
Hindi niya alam kung maiinis siya o matatawa sa nangyari.
“Aling Rosa, maraming salamat po sa pagpapatuloy sa akin. Kailangan ko na pong bumalik.”
Tumayo siya at lumabas ng bahay.
Ngunit nang makita niya ang daan, natigilan siya.
Putik.
Malalim na putik.
Walang masasakyang jeep.
At ang pinakamalapit na bayan ay halos dalawang oras na lakad.
“Hindi ka makakaalis ngayon,” sabi ng matanda.
“Bakit po?”
“Gumuho ang isang bahagi ng kalsada kagabi.”
Napatingin si Carlo sa bundok.
Doon niya unang naramdaman ang kakaibang katahimikan ng lugar.
“Bukas pa raw maaayos,” dagdag ni Aling Rosa.
Wala siyang magawa.
Kaya nanatili muna siya.
Pinakain siya ng matanda ng lugaw at pritong itlog.
Simple lamang ang pagkain, ngunit hindi niya makalimutan ang lasa nito.
Matagal na niyang hindi naranasang may naghahanda ng pagkain para sa kaniya.
Mag-isa siyang nakatira sa inuupahang maliit na kwarto sa lungsod.
Ang kaniyang ina ay nasa ibang probinsya.
Ang kaniyang ama ay matagal nang wala.
“May anak po ba kayo?” tanong ni Carlo.
Biglang natahimik ang matanda.
“Mayroon.”
“Nasaan po siya?”
Tumingin si Aling Rosa sa lumang larawan na nakasabit sa dingding.
Isang batang lalaki.
Mga walong taong gulang.
Nakangiti.
“Matagal nang wala.”
“Pumanaw po?”
Umiling siya.
“Hindi ko alam.”
Napansin ni Carlo ang lungkot sa mukha nito.
“Hindi ninyo po hinanap?”
“Hinahanap ko siya araw-araw.”
Hindi na nagtanong si Carlo.
Nang gabing iyon, pinatulog siya ni Aling Rosa sa maliit na kuwarto.
Bago siya pumikit, napansin niya ang isang lumang pulang backpack sa tabi ng aparador.
May nakasulat na pangalan.
“Carlo.”
Napabangon siya.
“Aling Rosa!”
Pumasok ang matanda.
“Ano po ’to?”
Namutla ang babae.
“Bakit po may pangalan ko?”
Hindi agad nakasagot si Aling Rosa.
Lumapit ito sa backpack at dahan-dahang hinawakan.
“Iyan ang gamit ng anak ko.”
“Anong pangalan niya?”
Matagal bago sumagot ang matanda.
“Carlo.”
Parang huminto ang mundo ng binata.
“Hindi po maaari.”
“Anak…”
“Hindi po ako anak ninyo.”
Alam ni Carlo ang kaniyang pinagmulan.
Lumaki siya kasama ang isang pamilyang umampon sa kaniya.
Ang alam niya, iniwan siya ng tunay niyang ina sa isang ospital noong sanggol pa siya.
Wala siyang ibang impormasyon.
Wala ring larawan.
Wala siyang pangalan ng tunay na magulang.
“Paano ninyo nakuha ang backpack na ’yan?”
Nanginginig ang mga kamay ni Aling Rosa.
“Dito umalis ang anak ko dalawampu’t limang taon na ang nakalipas.”
“Pareho ba kami ng pangalan?”
Umiyak ang matanda.
“Hindi.”
Kinuha niya ang isang lumang birth certificate.
Iniabot niya iyon kay Carlo.
Nakasulat doon ang pangalan ng isang sanggol.
Carlo Villanueva.
Nanginginig ang mga kamay ng binata habang binabasa iyon.
“Hindi…”
“Hindi ko siya iniwan,” hikbi ni Aling Rosa. “Kinuha siya sa akin.”
Napaupo si Carlo.
Ikinuwento ng matanda ang nangyari.
Dalawampu’t limang taon na ang nakalipas, nagtatrabaho siya bilang kasambahay sa lungsod.
Mahirap ang buhay.
Isang araw, nagkasakit ang kaniyang anak.
Dinala niya ito sa ospital.
Ngunit nang magising siya matapos mawalan ng malay dahil sa matinding pagod at gutom, wala na ang bata.
Sinabihan siyang nailipat daw sa ibang ospital.
Hindi na niya nakita.
Naghanap siya.
Nagtanong.
Nagpunta sa iba’t ibang lugar.
Ngunit walang tumulong sa isang mahirap na babaeng tulad niya.
“Bakit po hindi ninyo sinabi sa akin agad?”
“Dahil hindi ako sigurado.”
“Tapos bakit ninyo ako pinatuloy?”
Napatingin sa kaniya si Aling Rosa.
“Dahil nang makita kita kagabi sa waiting shed, nakita ko ang mukha ng anak ko.”
Nangingilid ang luha ni Carlo.
“Paano ninyo nalaman ang pangalan ko?”
“Sinabi mo habang natutulog ka.”
Natahimik siya.
Kinabukasan, dumating ang isang jeep mula sa bayan.
Handa nang umalis si Carlo.
Ngunit bago siya sumakay, hinawakan ni Aling Rosa ang kaniyang kamay.
“May hihilingin ako.”
“Ano po?”
“Bumalik ka.”
“Babalik po ako.”
“Hindi.”
Naguguluhan siyang tumingin.
“Bumalik ka kahit isang beses lang.”
“Bakit po?”
Ngumiti ang matanda habang pinipigilan ang luha.
“Gusto ko lang maranasan kahit isang araw na may anak akong umuuwi.”
Niyakap siya ni Carlo.
“Babalik po ako.”
Sumakay siya sa jeep.
Habang papalayo ang sasakyan, nakita niyang kumakaway si Aling Rosa sa gilid ng kalsada.
Iyon ang huling pagkakataong nakita niya itong nakatayo.
Makalipas ang tatlong araw, bumalik si Carlo.
Bitbit niya ang pagkain, gamot, at bagong cellphone para sa matanda.
Ngunit wala na si Aling Rosa.
Isang kapitbahay ang sumalubong sa kaniya.
“Hinahanap mo si Aling Rosa?”
“Opo.”
Napayuko ang babae.
“Pumanaw siya kagabi.”
Parang nawalan ng lakas ang katawan ni Carlo.
“Hindi…”
“Kanina ka pa niya hinihintay.”
Iniabot ng kapitbahay ang isang sobre.
Para kay Carlo.
Binuksan niya iyon.
May lumang litrato sa loob.
Larawan ng isang batang lalaki.
Sa likod nito ay may sulat.
“Anak, kung ikaw nga si Carlo, patawarin mo ang nanay mo dahil hindi ka niya nahanap agad.”
“Pero kung hindi ikaw ang anak ko, salamat pa rin dahil sa isang gabi, pinaramdam mong hindi ako nag-iisa.”
Tuluyang napaiyak si Carlo.
Ngunit may isa pang papel sa loob ng sobre.
Isang resulta ng DNA test.
Positibo.
Siya nga ang anak ni Aling Rosa.
Napahawak si Carlo sa dibdib.
Nahanap niya ang kaniyang tunay na ina.
Ngunit huli na.
Sa unang pagkakataon sa buhay niya, alam na niya kung sino ang tunay na nagmamahal sa kaniya.
At sa unang pagkakataon din, wala na siyang pagkakataong tawagin itong “Nanay.”
Ilang buwan ang lumipas.
Hindi ipinagbili ni Carlo ang lumang bahay.
Inayos niya iyon.
Sa harap nito ay naglagay siya ng maliit na karatula:
“Bahay ni Nanay Rosa.”
Tuwing day off niya, bumabalik siya roon.
Nagluluto ng lugaw.
Naghahanda ng dalawang mangkok.
At kahit alam niyang wala nang uupo sa kabilang bahagi ng mesa, hindi niya iyon inaalis.
Dahil sa loob ng dalawampu’t limang taon, hinintay ni Aling Rosa ang anak niyang hindi niya alam kung babalik.
At nang sa wakas ay dumating ito, isang gabi lamang ang ipinagkaloob sa kaniya.
Minsan, hindi pala pinakamalaking trahedya ang hindi mo makita ang taong mahal mo.
Ang pinakamalaking sakit ay ang matagpuan mo siya…
pero huli na para sabihin mong “Nanay, umuwi na ako.”
