Ang Biglaang huli sa gitna ng trapiko
Hapon na at siksikan ang kalsada. Kumakapit ang init sa aspalto, humahalo sa usok ng tambutso at ingay ng busina. Sa may gilid ng highway, may checkpoint na may cone at karatulang luma na halatang araw-araw ginagamit. May mga pulis na nakapila, may ilan nakasandal sa patrol, at may mga motorista na halatang nagmamadali.
Sa gitna ng pila, dahan-dahang huminto ang isang itim na motor. Si nico ang sakay, isang ordinaryong lalaki na naka-helmet at may backpack sa likod. Hindi siya pasaway magmaneho. Kumpleto siya sa helmet, may side mirror, at hindi rin siya naka-open pipe. Ang gusto lang niya ay makauwi bago dumilim.
“Boss, tabi.” sabi ng pulis, sabay turo sa gilid.
“Okay po, sir.” sagot ni nico, kalmado, ibinaba ang paa at pinatay ang makina.
Lumapit ang isang pulis na mukhang mainit ang ulo. Tiningnan niya ang motor, tiningnan niya si nico, tapos biglang tumigil ang tingin niya sa plate number. Parang may nakita siyang oportunidad.
“Kanino ‘tong motor?” tanong ng pulis.
“Sa akin po.” sagot ni nico. “nasa compartment po yung or/cr.”
“Sa’yo?” ngumisi ang pulis. “Sigurado ka? kasi kahawig ‘to ng report na nakaw.”
Nanlaki ang mata ni nico. “Ha? hindi po, sir. complete po papeles. last year ko pa po ‘to ginagamit.”
Hindi pa man nabubuksan ni nico ang compartment, biglang humakbang palapit yung pulis at hinawakan ang braso niya. Hindi basta hawak. Yung hawak na may puwersa, yung hawak na pang-sindak.
“Bumaba ka. huwag ka gagalaw.” utos ng pulis.
Napalingon ang mga tao. May mga rider na tumigil at nanood. May ilang naglabas ng cellphone, may iba naman umiwas ng tingin, ayaw madamay.
“Sir, bakit po?” tanong ni nico, nanginginig ang boses. “pwede ko po ipakita yung papeles.”
“Tumahimik ka.” singhal ng pulis. “Kung malinis ka, wala kang dapat ikatakot.”
At sa isang iglap, bago pa man maipaliwanag ni nico ang sarili niya, may isa pang pulis na lumapit, kinuha ang susi ng motor, at sinimulang tignan ang chassis number na parang may hinahanap na mali.
Ang Pagpapahiya na parang siguradong-sigurado
Hindi nagtagal, may dumating na isa pang pulis, mas matanda, mas maangas, at halatang sanay mang-pressure. Siya yung tipo na hindi nagtatanong para malaman ang totoo, kundi para marinig ng lahat ang gusto niyang palabasin.
“Ano ‘to?” tanong niya sa kasama. “Suspected carnapped?”
“Opo, sir.” sagot nung unang pulis. “kahawig ng report. saka parang peke yung plate.”
Peke. Isang salita lang, pero sapat para mabalot si nico ng hiya. Yung mga taong nakatingin, biglang nagbubulungan. Yung iba, nagkukunwaring concerned pero halatang nag-eenjoy sa eksena.
“Sir, hindi po peke.” mabilis na sabi ni nico. “please, tingnan niyo po yung or/cr. may deed of sale pa po ako sa bag.”
“May deed of sale pa.” tumawa yung matandang pulis. “Ayos ah. prepared si kuya.”
Hinawakan niya ang kamay ni nico at iniikot para ipwesto sa likod. Hindi pa man posas, pero yung galaw, parang gusto niyang iparamdam sa lahat na hulí na hulí si nico.
“Sir, huwag po.” pakiusap ni nico. “may trabaho po ako. hindi po ako kriminal.”
“Edi ipaliwanag mo sa presinto.” sagot ng matandang pulis. “Doon ka mag-iyak.”
May isang babae sa gilid ang napailing. May isang lalaking nakasakay sa motor ang nagbulong, “kawawa naman.” Pero walang lumalapit. Kasi pag pulis ang kausap, maraming tao ang pinipiling manahimik.
At doon, habang nakataas ang kamay ni nico, lumapit yung unang pulis at bumulong, mahina pero sapat para marinig ni nico.
“Alam mo na ‘yan.” sabi niya. “para hindi na tayo humaba.”
Natigilan si nico. Ito na naman yung pahiwatig. Yung “para hindi humaba.” Yung ibig sabihin, magbigay ka, para matapos. Pero paano siya magbibigay, kung ang pera niya pang-uwi at pang-kain lang?
“Sir, wala po akong gano’n.” sagot ni nico, nanginginig.
Umismid yung pulis. “Edi presinto.”
Ang Isang maling pindot na nagbukas ng katotohanan
Habang pinagkakaguluhan si nico, may isang batang traffic enforcer na nakapwesto malapit sa checkpoint ang nakatingin. Tahimik lang siya kanina, pero parang may napansin. Yung plate number, hindi siya kumbinsido na peke. Parang may pattern siyang nakita.
Lumapit siya sa may computer desk ng checkpoint, yung maliit na mesa kung saan may logbook at may radio. May isa roong pulis na naka-assign sa record, medyo tahimik at halatang pagod. Siya yung tipo na sumusunod lang, pero marunong mag-observe.
“Sir.” sabi ng enforcer, maingat. “Pwede po i-run yung plate? para sure.”
“Na-run na.” singhal nung unang pulis, pero halatang hindi pa. “Huwag ka makialam.”
Pero yung pulis sa mesa, tumingin sa plate, tapos sa mukha ni nico. May nakita siyang desperasyon na hindi pang kriminal. Kaya kahit hindi siya nagsasalita, dahan-dahan niyang tinype yung plate number sa system.
Isang segundo. Dalawa. Tatlo.
Biglang nagbago ang kulay ng mukha niya.
Hindi “stolen vehicle” ang lumabas.
Ang lumabas: “active alarm / flagged plate / related to case number…”
At sa ilalim, may pangalan.
Hindi pangalan ni nico.
Pangalan ng pulis.
Yung pulis na unang sumigaw at nagbintang.
Nanlaki ang mata ng pulis sa mesa. Tinignan niya ulit ang screen, parang umaasang nagkamali. Pero malinaw. May hit. At hindi si nico ang may problema.
Lumapit siya sa matandang pulis, maingat. “Sir… may lumabas po sa system.”
“Ano?” tanong ng matandang pulis.
“Sir, yung plate… connected po sa case. pero hindi po siya ang suspect.” bulong niya.
Sumimangot yung matandang pulis. “Ano sinasabi mo?”
Hindi na nakatiis yung pulis sa mesa. Tumayo siya at nagsalita, mas malinaw, para marinig ng mga nakapaligid.
“Sir, may hit po yung plate. pero ang naka-flag… si officer—” napatingin siya sa nameplate ng unang pulis. “Si officer mendoza.”
Nanahimik ang checkpoint. Parang may pumutok na lobo. Yung mga taong kanina nagbubulungan tungkol kay nico, biglang tumigil.
“Anong pinagsasabi mo?” sigaw ni officer mendoza, nanginginig ang boses.
“Sir, hindi po ako nag-iimbento.” sagot nung pulis sa mesa, nanginginig din. “Nandito po sa system. active alarm. connected sa extortion complaint… at illegal impound.”
Biglang lumamig ang mukha ni officer mendoza. Parang nawala ang tapang niya. Parang biglang bumalik sa kanya yung bigat ng salitang “may kaso.”
Ang Pagbaliktad ng kwento sa harap ng lahat
Lumapit ang matandang pulis kay officer mendoza. Hindi na siya maangas ngayon. Ang tono niya, biglang naging seryoso.
“Mendoza.” sabi niya. “Ibigay mo ang service firearm mo. ngayon.”
“Sir, hindi po—” pilit ni mendoza.
“Ngayon.” ulit ng matandang pulis, mas matalim.
Dahan-dahan, iniabot ni mendoza ang baril niya. Kita sa mukha niya ang takot. Hindi yung takot na may malasakit. Takot yung nahuli.
Samantala, si nico, nakatayo pa rin, nanginginig ang kamay sa likod. Unti-unting lumapit yung pulis sa mesa at tinanggal ang hawak sa kanya.
“Pasensya ka na.” sabi nito, mahina. “May mali dito.”
“Sir…” halos hindi makapagsalita si nico. “Pwede na po ba ako umuwi?”
Tumango yung matandang pulis. “Oo. At bibigyan ka namin ng report. pwede kang magreklamo kung gusto mo. dahil mali ang ginawa sa’yo.”
Pero bago pa makalakad si nico, sumingit yung traffic enforcer na unang nagtanong. “Sir, may video po.” sabi niya. “yung panghihingi.”
May ilang tao ang nagtaas ng cellphone. “Meron din po kami.” sabi ng isang rider. “Narinig namin.”
Doon tuluyang bumagsak si officer mendoza. Hindi literal na bumagsak, pero yung yabang niya, yung tapang niya, yung lakas ng boses niya—wala na. Napalitan ng katahimikang walang depensa.
Kinuha ng matandang pulis ang radio at nag-utos. “I-secure si mendoza. i-notify ang internal affairs. at i-document lahat ng video.”
Sa gitna ng trapiko, sa gitna ng usok at init, isang katotohanan ang lumabas: hindi lahat ng may uniform ay tama. At hindi lahat ng inakusahan ay may kasalanan.
Moral lesson
Huwag kang basta maniniwala sa unang bintang, lalo na kung ang kapangyarihan ang nagsasalita. Ang hustisya ay hindi dapat nakabase sa lakas ng boses, kundi sa ebidensya at tamang proseso. At para sa may awtoridad, ang uniform ay hindi proteksyon para gumawa ng mali, kundi paalala na mas mataas ang pananagutan mo sa bawat kilos mo.
Kung nakaantig sa’yo ang kwentong ito, i-share mo ito sa pamamagitan ng pag-click ng share button para makarating sa mas maraming tao na kailangan ng paalala at tapang.
