EPISODE 1: ANG “TRAINING ALLOWANCE” AT ANG PALENGKENG MAY SAKIT
Paglapag ni Erwin sa Pilipinas, hindi siya dumiretso sa bahay. May balak siyang sorpresa—gusto niyang makita agad ang anak niyang si Kiko, ang “varsity scholar” na ipinagmamalaki ng asawa niyang si Marites sa buong barangay. Ilang taon siyang OFW sa Kuwait, at buwan-buwan, may nakahiwalay na padala: “TRAINING ALLOWANCE NI KIKO”—para raw sa uniforms, vitamins, coaching, tournaments, at baon.
Kaya habang papunta siya sa eskwelahan, dala niya ang maleta at dalawang karton ng pasalubong, pakiramdam niya ay sulit ang lahat ng pagod. Sa isip niya, baka abutin niya si Kiko sa gym—nakasuot ng jersey, pawis na pawis, pero masaya.
Pero nagkamali siya ng liko. Napasok siya sa palengke—masikip, basa ang sahig, may amoy ng isda at basura. “Dito ang shortcut,” sabi ng tricycle driver. Kaya napababa si Erwin, naglakad, nag-iingat sa putik.
Doon niya nakita ang batang nakayuko sa gilid ng mga tindahan, may hawak na sako, nagbubuklat ng bote at plastic. Marumi ang damit, may gasgas ang tuhod, at ang tsinelas—halos mapunit. Nagtutulak siya ng kariton na puno ng kalat.
Napatigil si Erwin.
Parang may kumalabog sa dibdib niya. Lumingon ang bata sa kanya—mga matang pamilyar, pero puno ng pagod.
Hindi agad niya naipagsabi ang pangalan. Dahil sa isang segundo, ayaw niyang maniwala.
“K… Kiko?” paos niyang tawag.
Nanlaki ang mata ng bata. Namutla. Parang nakakita ng multo. “T-Tatay…?”
At doon, natumba si Erwin—hindi dahil sa putik, kundi dahil sa bigat ng katotohanan. Nabitawan niya ang hawak na maleta. May mga tao sa palengke ang napalingon.
“Kuya! Okay ka lang?” sigaw ng isang tinderang babae.
Pero ang tanging narinig ni Erwin ay ang sariling tibok ng puso—parang pinupunit.
“Anak…” nanginginig niyang sabi habang pinipilit tumayo. “Bakit… bakit nandito ka? Akala ko varsity scholar ka… akala ko may training ka!”
Yumuko si Kiko, hawak ang sako na parang shield. “Tay… wala na po akong training… matagal na.”
“E yung allowance?” halos pumutok ang boses ni Erwin. “Buwan-buwan akong nagpapadala!”
Namasa ang mata ni Kiko. “Tay… hindi ko po alam. Basta po… kapag humihingi ako ng pambili ng pagkain, sinasabi ni Mama… wala daw.”
Parang may humila sa sikmura ni Erwin. Ang bawat overtime niya, ang bawat pagkakautang, ang bawat pagtitiis—lahat ba’y nauwi sa ganito?
Sa likod ng batang nagbabasa sa palengke, unti-unting lumitaw ang tanong na mas masakit: Saan napunta ang pera?
EPISODE 2: ANG PAG-AMIN SA GILID NG ISDA AT PUTIK
Umupo si Erwin sa basang semento, nanginginig pa rin. Si Kiko, hindi makatingin, nakaluhod sa harap niya, hawak pa ang sako ng basura na para bang iyon ang tanging “trabaho” na meron siya ngayon.
“Anak,” mahinang sabi ni Erwin, pinipigilan ang luha, “kailan ka pa nagbabasa dito?”
Nag-atubili si Kiko. “Simula po nung… tinanggal ako sa team.”
“Tinanggal?” ulit ni Erwin. “Bakit ka tinanggal? Eh varsity scholar ka—”
Huminga si Kiko nang malalim, parang pinipilit maging matapang. “Hindi na po ako nakabayad ng requirements. Hindi po ako nakabili ng sapatos. Nung tournament po… wala akong pamasahe. Nahihiya na po ako sa coach.”
Napapikit si Erwin. Parang may bumagsak na pader sa loob niya. “Pero… Marites said… okay ka. Laging may training. Laging may allowance.”
Umiiyak na si Kiko ngayon. “Tay, sinasabi ni Mama… huwag daw po akong magsasabi sa’yo. Kasi baka tumigil ka raw magpadala. Kapag nagreklamo ako… sinisigawan niya ako. Minsan… pinapalo.”
Tumalim ang tingin ni Erwin. “Pinapalo ka?”
Tumango si Kiko, nanginginig. “Sinasabi niya po… ‘Wala kang silbi. Pabigat ka.’ Kaya naghanap po ako ng paraan… para may makain si bunso.”
“Bunso?” gulat ni Erwin.
“Opo,” sabi ni Kiko, pinupunas ang luha. “Si Aya po… nagkakasakit. Minsan wala pong gatas. Kaya nagbabasa po ako. Para may pambili kahit tinapay.”
Parang pinitpit ang puso ni Erwin. Niyakap niya si Kiko nang mahigpit, walang pakialam sa mga taong nakatingin. “Anak… patawad,” umiiyak niyang bulong. “Hindi ko alam. Akala ko… pinapaaral kita. Akala ko… tinutupad ko ang pangako ko.”
“Hindi ko po kayo sinisisi, Tay,” mahina si Kiko. “Alam ko pong nahihirapan kayo. Pero… sana po umuwi na kayo.”
Napatingin si Erwin sa paligid—mga tindera, mga mamimili, may ilang nakiki-usyoso, may ilang nakiki-awa. Sa malayo, may babaeng nagtitinda ng gulay na pabulong: “Ayun pala yung anak ni Marites… kawawa.”
Doon tumayo si Erwin. Pinulot niya ang maleta. “Kiko,” mariin niyang sabi, “uuwi tayo. At ngayon, malalaman natin ang totoo.”
Pero bago sila umalis, may biglang lumapit—isang lalaking naka-apron, tindero ng isda. “Kuya,” sabi niya, “matagal na ‘yang bata dito. Mabait ‘yan. Kung di lang namin siya kilala, baka wala na siyang makain.”
Napayuko si Erwin. “Salamat,” pabulong niya. “Salamat sa pagtulong.”
At sa unang pagkakataon, naramdaman niya ang hiya—hindi dahil sa kahirapan, kundi dahil sa pagkabulag niya sa sariling pamilya.
EPISODE 3: ANG BAHAY NA MAY LIHIM SA LOOB NG DRAWER
Pagdating nila sa bahay, tahimik ang paligid. Pero ramdam ni Erwin ang bagyong papasok. Binuksan niya ang pinto. Sa sala, may bagong TV. Sa mesa, may mga resibo ng online shopping. Sa sulok, may kahon ng bagong cellphone. Hindi tugma sa batang nagbabasa ng basura.
Lumabas si Marites, naka-ayos ang buhok, may pabango, hawak ang phone. Nang makita niya si Erwin, nanlaki ang mata niya. “E-Erwin?! Bakit bigla?!” Pilit pa siyang ngumiti. “Bakit hindi ka nagtext?”
Hindi sumagot si Erwin. Tinuro niya si Kiko—nakayuko, marumi pa ang damit, hawak ang sako.
“Bakit nagbabasa ng basura ang anak natin?” mabigat ang boses ni Erwin.
Napatigil si Marites. “Ha? Ano ‘yang pinagsasabi mo?”
“Wag mo akong lokohin,” sagot ni Erwin, nanginginig ang panga. “Nakita ko siya sa palengke. Butas ang tsinelas. Payat. Umiiyak. Sabi mo varsity scholar—pero bakit siya doon?”
Biglang nagtaas ng boses si Marites. “Eh kasi tamad ‘yan! Ayaw mag-aral! Nagpapakaawa!”
Napatingin si Kiko, luhaang mata. “Ma… hindi po totoo—”
“Tumahimik ka!” sigaw ni Marites.
Doon napasuntok si Erwin sa lamesa. “IKAW ANG TUMAHIMIK!” sigaw niya pabalik, unang beses niyang tumaas ang boses sa asawa. “Ilang taon akong nagpadala! Saan napunta ang training allowance?”
Namumula si Marites. “Sa bahay! Sa pagkain! Sa bills!”
Tinuro ni Erwin ang TV at mga kahon. “Ito ba yung pagkain? Ito ba yung bills? Habang anak natin kumakalkal ng bote, ikaw may bago kang cellphone?!”
Nagsimulang manginig si Marites. Nilingon niya ang kwarto, parang may itinatago. Doon napansin ni Erwin ang isang drawer na bahagyang nakabukas. Lumapit siya, hinila, at bumungad ang mga papeles: loan contracts, online lending apps, at mga resibo ng padala niyang nakapangalan—pero may katabi: “payment to J,” “payment to C,” “payment to R.”
“Sino sila?” paos na tanong ni Erwin.
Nanlambot si Marites. Umupo siya sa sahig, umiiyak. “Nangutang ako… Erwin. Nagsimula sa maliit… tapos lumaki. Tinapalan ko ng padala mo. Tapos para hindi ako mapahiya… bumili ako ng gamit. Para magmukhang okay tayo.”
“Para magmukhang okay?” ulit ni Erwin, luha na rin. “Kaya anak natin… hindi okay.”
Tahimik si Kiko, nanginginig. “Tay… si bunso po…”
Napatayo si Erwin. “Nasaan si Aya?”
Tumuro si Kiko sa kwarto. Pagbukas ni Erwin, nakita niya ang bunso nilang bata—mahina, may lagnat, nakahiga sa manipis na kumot. Walang gatas sa tabi. Walang gamot.
Doon tuluyang bumigay si Erwin. Lumuhod siya sa tabi ng anak, hinawakan ang noo. “Anak… patawad,” bulong niya.
Sa likod, umiiyak si Marites, pero hindi na nakakaawa ang luha—kasi sa harap ni Erwin, ang luha ni Kiko ang mas mabigat. Luha ng batang pinilit maging matanda dahil ang mga adulto… pumalya.
EPISODE 4: ANG PAGBAYAD SA TOTOO, HINDI SA PALUSOT
Kinabukasan, dinala ni Erwin si Aya sa health center. Bumili siya ng gamot, gatas, at pagkain—unang una, bago kahit anong usapan. Si Kiko, sumunod, tahimik lang, parang sanay nang hindi mauna.
Sa barangay hall, humarap sila sa counselor. Dinala ni Erwin ang mga papeles ng utang. Ipinaliwanag niya na gusto niyang ayusin—pero hindi niya hahayaang muling magutom ang mga bata.
“Marites,” mahina ngunit matigas na sabi ni Erwin, “pipili ka ngayon: luho o anak.”
Umiiyak si Marites. “Anak… syempre anak…”
“Hindi sapat ang salita,” sagot ni Erwin. “Ibebenta natin ang mga gamit. Babayaran ang utang nang maayos. At lahat ng padala—transparent na. May resibo, may budget, may plano.”
Tahimik si Marites. Tumango. Wala na siyang lakas para magmatapang.
Sa gabi, kinausap ni Erwin si Kiko. “Anak,” sabi niya, “babalik ka sa school. Hindi mo na kailangang magbasa.”
Ngumiti si Kiko nang kaunti, pero may takot. “Tay… baka po wala ulit…”
Hinawakan ni Erwin ang balikat niya. “Ako ang bahala. At kung aalis man ako ulit sa abroad, sisiguraduhin kong hindi pera lang ang padala ko—kundi presensya, check, at pag-alam sa totoong nangyayari.”
Sa loob ng ilang linggo, nakita ng kapitbahay ang pagbabago: si Erwin mismo ang namamalengke, si Marites ang naglilinis at nagtatrabaho nang marangal, at si Kiko… unti-unting nagkakaroon ng laman ang pisngi. Bumalik siya sa training, pero hindi na “allowance” ang usapan—kundi tunay na suporta.
Isang hapon, dumaan sila sa palengke. Tumingin si Kiko sa mga basurahan, sa sako, sa lugar na dati niyang mundo. Napahinga siya nang malalim.
“Tay,” sabi niya, “hindi ko na po babalikan ‘yun, no?”
Ngumiti si Erwin, nangingilid ang luha. “Hindi na, anak. Hindi na.”
At doon, naintindihan ni Erwin: may mga bagay na hindi kayang bayaran ng pera. Kahit gaano kalaki ang padala, kung wala kang alam sa katotohanan, puwedeng mabili ang luho—pero mawawala ang anak.
EPISODE 5: ANG TUNAY NA SCHOLAR
Dumating ang araw ng awarding sa school. Nasa entablado si Kiko, suot ang lumang uniform pero malinis at plantsado. Hindi man siya varsity scholar na gaya ng dati nilang pinapangarap, may mas mahalaga siyang natutunan: ang tumayo kahit nadapa.
Tinawag ang pangalan niya: “Most Improved Student and Perseverance Award.”
Napaluha si Erwin sa likod. Hindi niya mapigilan. Naalala niya ang anak niyang nakayuko sa palengke, butas ang tsinelas, hawak ang sako. Ngayon, hawak nito ang certificate, nanginginig ang kamay—pero sa pagkakataong ito, nanginginig sa saya.
Pag-uwi, kumain silang pamilya sa simpleng hapag. Si Aya, masigla na, may gatas sa baso. Si Marites, tahimik pero may bagong tingin—hindi na palusot, kundi pagsusumikap.
Lumapit si Kiko kay Erwin, may hawak na maliit na papel. “Tay… para po sa inyo.” Drawing iyon: tatay, kuya, bunso, at mama—magkakahawak kamay. Sa ibaba, nakasulat: “SALAMAT PO SA PAG-UWI.”
Doon bumigay si Erwin. Humagulgol siya. “Anak… ako dapat magpasalamat. Kasi kahit iniwan kita sa maling tao… lumaban ka.”
Yumakap si Kiko. “Tay… wag niyo na po kaming iwan sa dilim.”
Hinaplos ni Erwin ang ulo ng anak. “Hindi na. Pangako. Kung aalis man ako, hindi na ako aalis na bulag.”
MORAL LESSON: Ang padala ng OFW ay hindi garantiya ng magandang buhay kung walang katapatan at pananagutan sa loob ng tahanan. Huwag hayaang ang luho at hiya ang maghari habang anak ang nagdurusa. Ang tunay na tagumpay ay hindi titulo o scholarship—kundi pamilyang pinipiling magbago, magtuwid, at mag-alaga sa isa’t isa.
👉 KUNG NAGUSTUHAN MO ANG KWENTO, I-LIKE, COMMENT, AT I-SHARE ANG STORY SA COMMENT SECTION SA FACEBOOK PAGE POST!
WATCH TRENDING STORY TODAY
