EPISODE 2: ANG KATOTOHANANG MATAGAL NANG ITINAGO NG ISANG INA
Hindi agad nakapagsalita si Jenny habang nakatitig sa nanginginig na matandang babae. Nang makumpirma niyang si Jun na kanilang security supervisor ang anak nito, maingat niyang tinanong kung bakit hindi nito personal na ibinibigay ang mga sulat.
“Anak, ilang beses ko na siyang nakita rito. Pero natatakot akong lapitan siya. Baka hanggang ngayon, galit pa rin siya sa akin,” mahinang sagot ni Lola Adela.
Nang hilingin ng matanda na tulungan siyang basahin ang mga sulat, doon nalaman ng mga empleyado ang masakit na katotohanang matagal nitong dinadala.
Dalawampu’t pitong taon na ang nakalilipas, nakita mismo ni Adela ang kanyang asawang si Mang Ernesto na kumukuha ng pera mula sa kanilang kahon ng ipon. Ginamit pala nito ang pera upang bayaran ang kanyang pagkakautang sa pagsusugal.
Ngunit nang matuklasang nawawala ang pera, si Jun ang pinagbintangan nito.
Alam ni Adela ang katotohanan, ngunit dahil sa takot sa marahas na ugali ng asawa, pinili niyang manahimik.
Inakala niyang babalik lamang ang anak matapos lumamig ang ulo ng ama.
Ngunit hindi na bumalik si Jun.
Lumipas ang mga taon. Namatay si Ernesto, at tuluyang naiwan si Adela sa lumang bahay. Sinubukan niyang hanapin ang anak, ngunit wala siyang makuhang impormasyon tungkol dito.
Hanggang sa isang kamag-anak ang nagsabing nagtatrabaho na ito sa isang malaking mall sa Quezon City.
Dahil sa kanyang kapansanan matapos ma-stroke, hindi na madaling maglakbay si Adela. Tuwing hapon, inihahatid lamang siya ng pamangkin sa mall bago ito pumasok sa trabaho sa kalapit na ospital.
At sa bawat pagdalaw, bumibili siya ng isang pahina upang isulat ang mga salitang hindi niya nasabi sa anak.
“Jenny, maaari bang basahin mo sa akin ang huling sulat? Nanginginig na kasi ang mga mata at kamay ko,” pakiusap niya.
Maingat na binuksan ng dalaga ang pinakahuling papel.
“Anak kong Jun, hindi ko hinihiling na patawarin mo agad ako. Alam kong hindi sapat ang salitang patawad para sa dalawampu’t pitong taong nawala sa atin. Pero gusto kong malaman mong hindi ka kailanman naging magnanakaw. Ako ang naging duwag. Ako ang inang nabigong ipagtanggol ang sarili niyang anak.”
Napahinto si Jenny habang bumibigat ang kanyang dibdib.
“Kung sakaling makita mo ang mga sulat na ito, sana malaman mong araw-araw kitang hinihintay. Kahit isang beses mo lang akong tawaging Mama bago ako mawala, sapat na iyon.”
Hindi napansin ng lahat na may isang lalaking nakatayo sa likuran nila.
Si Jun.
Narinig niya ang huling bahagi ng sulat habang papalapit upang alamin kung bakit nagkakagulo ang mga empleyado.
Nang makita niya ang matandang nakaupo sa wheelchair, bigla siyang natigilan.
“Ma?”
Dahan-dahang lumingon si Lola Adela.
“Jun… anak?”
Matagal silang nagtitigan.
Ang dating batang lalaking pinalayas ay isa nang limampung taong gulang na ama ng dalawang anak. Ang dating inang kinatatakutan niyang kausapin ay isa nang matandang halos hindi makatayo.
“Bakit ngayon lang, Ma?” nanginginig na tanong ni Jun.
“Anak, patawarin mo ako. Natakot ako noon. Pero mas malaking kasalanan ang hinayaan kitang umalis nang hindi kita ipinagtanggol.”
Napaupo si Jun sa harap ng wheelchair.
“Ma, alam mo bang ilang gabi akong natulog sa terminal? Ilang beses akong nagutom dahil wala akong mapuntahan?”
Tahimik na tumango si Adela habang dumadaloy ang luha sa kanyang pisngi.
“Alam kong wala akong karapatang humingi ng kahit ano sa iyo.”
Matagal na hindi nakapagsalita si Jun.
Pagkatapos, maingat niyang kinuha ang mga sulat mula sa kandungan ng ina.
“Hindi ko alam kung paano ko kakalimutan ang nangyari, Ma. Pero pagod na rin akong maghintay ng paliwanag.”
Dahan-dahan niyang hinawakan ang kamay nito.
“May mga apo ka na. Gusto kong makilala mo sila.”
Doon tuluyang napayakap si Lola Adela sa kanyang anak.
Makalipas ang ilang linggo, hindi na nag-iisang pumupunta sa mall ang matanda. Tuwing Linggo, kasama na niya si Jun at ang dalawang apo nito upang kumain sa food court.
Isang hapon, muling dumaan sila sa tindahan ni Jenny.
“Lola, bibili na naman po ba kayo ng isang pahina?” nakangiting tanong ng dalaga.
Ngumiti si Adela habang tinitingnan ang anak na abala sa pagbili ng pagkain.
“Hindi na, anak. May buong notebook na akong dala.”
Binuksan niya ang bagong kuwaderno.
Sa unang pahina ay nakadikit ang litrato nilang mag-ina, kasama ang dalawang apo.
At sa ilalim nito ay may maikling pangungusap na isinulat ni Jun.
“MA, HINDI NATIN MAIBABALIK ANG MGA TAONG NAWALA, PERO HINDI PA HULI PARA GUMAWA NG MGA BAGONG ALAALA.”
Mahigpit na niyakap ni Lola Adela ang kuwaderno. Sa unang pagkakataon matapos ang dalawampu’t pitong taon, hindi na niya kailangang sumulat ng mga salitang natatakot siyang sabihin.
Dahil ang anak na matagal niyang hinihintay ay naroon na, hawak ang kanyang wheelchair habang sabay silang pauwi.


