Isang Sampal Na Umalingawngaw Sa Buong Palengke
Maaga pa pero punong-puno na ang palengke nang biglang may malakas na PAAK!
Umalingawngaw ang sampal ni Jessa sa mukha ni Aling Mila, tindera ng isda na tahimik lang na nag-aayos ng paninda.
“Ano ‘tong panlilinlang mo, ha? Dinadaya mo asawa ko sa sukli!” sigaw ni Jessa, galit na galit habang hinihila ang damit ng matanda.
Napaatras si Aling Mila, sapo ang namumulang pisngi.
“Ma’am, kung may kulang po sa sukli, ibabalik ko—” nanginginig niyang sagot.
Pero hindi na siya pinakinggan. Isa pang sigaw, isa pang tulak.
Nagsilabasan ang mga kapit-tindera, may napasigaw, may natahimik, pero karamihan — naglabas ng cellphone at nag-video.
Pambabastos Sa Harap Ng Kamera
“Ayan, videohan n’yo! Para makita n’yo kung gaano ka mandaraya ‘tong matandang ‘to!” patuloy na sigaw ni Jessa.
“Hindi po ako nandadaya… tatlumpung taon na po ako rito nagtitinda,” umiiyak na paliwanag ni Aling Mila.
Pero lalo lang itong nagpagalit kay Jessa.
“Tatlong dekada ka nang nandrurugas, ibig mong sabihin!” sabay tulak sa matanda hanggang sumalpok ito sa mesa ng katabing tindera.
“Grabe siya…” bulong ng ilang mamimili.
“Dapat kina-kapitan ‘yan,” sabi ng iba.
Sa isang sulok, maririnig ang mahinang tinig ni Nico, anak ni Aling Mila, na kararating lang galing pagde-deliver ng isda.
“Ma, ano’ng nangyayari?” nanginginig na tanong niya.
Ngunit bago pa siya makalapit, may sumigaw:
“Oy, parating na ang tanod! May tumawag na sa barangay!”
Pagdating Ng Barangay At Pulis
Ilang minuto lang, dumating ang barangay tanod at si Kagawad Leo, kasunod ang dalawang pulis na naka-mobile patrol dahil may report daw ng “physical assault at trouble in public place.”
“Ano’ng nangyayari rito?” seryosong tanong ni Kagawad.
Mabilis na naupo si Jessa sa drama.
“Sir, ako ho ang biktima! Niloko ho ako ng tindera na ‘yan! Sinungitan ako, tapos siya pa ang galit! Kaya napikon lang ako.”
Tumingin si Kagawad Leo kay Aling Mila, na nanginginig at may bakas ng sampal sa pisngi.
“Aling Mila, totoo po bang sinaktan kayo?”
Bago pa makasagot ang matanda, sumabat si Nico.
“Sir, kita po ng lahat! Sinampal at tinulak niya si Mama kahit nagpapaliwanag lang. May mga nag-video po.”
Sabay-sabay na nagtaas ng cellphone ang ilang tindera at mamimili.
“Sir, sa akin may video.”
“Sa akin din, mula umpisa!”
Nagkatinginan ang mga pulis.
“Pwede naming makita,” mahinahong sabi ng isa.
Nang Mapanood Ang Video… Baligtad Ang Biktima
Pinapanood ng mga pulis ang video, malapit sa harap ng puwesto ni Aling Mila. Kita roon kung paanong pinagmumura, tinutulak, at sa huli’y malakas na sinampal ni Jessa ang matanda — habang paulit-ulit itong humihingi ng tawad at naghahandang ibalik ang sukli.
Tahimik ang paligid habang umiikot ang video.
Pagkatapos, nagsalita ang pulis.
“Ma’am Jessa, sa video malinaw na kayo ang unang nanakit. Hindi po naaayon sa batas ang ginawa n’yo. Senior citizen po si Aling Mila.”
Biglang namutla si Jessa.
“E-eh… nadala lang po ako sa galit, Sir. Sobrang stress lang. Hindi ko naman sinasadya…”
“Hindi dahilan ang stress para manakit,” sagot ng kagawad. “At sa dami ng testigo at video na ‘to, puwede na po ‘tong gawing ebidensya sa kaso.”
Narinig ni Jessa ang salitang “kaso” at doon siya nagsimulang manginig.
“Sir, huwag naman po. May maliit na anak ako, baka mawalan ako ng trabaho…”
Ngayon, siya na ang nagmamakaawa.
Public Apology At Kasunduan
“Ganito na lang,” mungkahi ni Kagawad Leo matapos ang mahabang usapan.
“Tatanungin natin si Aling Mila. Gusto niyo po ba ituloy ang reklamo, o papayag kayo sa kasunduang gagawin dito sa harap ng lahat?”
Lahat ng mata, nakatuon kay Aling Mila.
Napahawak siya sa pisngi, ramdam pa rin ang hapdi.
“Totoo po, Sir, masakit. Hindi lang pisngi ko, pati loob ko. Pero ayokong may makulong, may pamilya rin siya. Gusto ko lang… matuto siya at humingi ng tawad nang totoo.”
Huminga nang malalim si Kagawad.
“Ma’am Jessa, handa ba kayong humarap sa publiko at mag-sorry kay Aling Mila? Kasama ang written apology, bayad sa medical check-up niya, at pangakong hindi na mauulit — nakasaad sa blotter at pirma n’yo?”
Napayuko si Jessa, nangingilid ang luha.
“O-opo, Sir. Tita Mila, patawarin n’yo po ako… nadala po ako. Hindi ko na po uulitin, pangako ko po sa inyo, at sa mga taong nandito.”
Sa gitna ng palengke, sa harap ng mga ilaw at isdang nakahilera, lumuhod si Jessa at humalik sa kamay ng matanda.
Marami ang napabuntong-hininga.
Si Nico, lumapit kay Jessa.
“Hindi madaling kalimutan ‘yung ginawa mo sa nanay ko,” diretsong sabi niya, “pero sa ngayon, tatanggapin namin ang sorry mo — kasi ayaw din naming lumaki ang galit. Pero tandaan mo, Ate… may hangganan ang pagmamataas.”
Tuwid ang tingin ni Aling Mila habang hawak ang kamay ng anak.
Sa araw na ‘yon, hindi lang niya napatunayang hindi siya mandaraya — napatunayan din niyang may mga batas at taong handang tumayo para sa katulad niyang tahimik lang maghanap-buhay.
Mga Aral Mula Sa Kuwentong Ito
- Hindi pwedeng idaan sa sampal ang reklamo.
Kung may kulang na sukli o hindi pagkakaintindihan, usapan at tamang proseso sa barangay ang sagot, hindi pananakit. - Ang public humiliation ngayon, may kapalit na ebidensya bukas.
Sa panahon ng cellphone at video, bawat mura at sampal, pwedeng maging ebidensya laban sa’yo. - May espesyal na proteksyon ang matatanda.
Ang pananakit sa senior citizen ay hindi simpleng away lang — pwede itong mauwi sa seryosong kaso. - Humingi ng tawad bago pa kumilos ang batas.
Mas magaan ang pag-ayos habang maaga pa kaysa hintaying ang pulis at korte na ang gumalaw. - Respeto sa simpleng manggagawa.
Hindi nababase sa damit, amoy, o trabaho ang halaga ng tao. Lahat ng marangal na naghahanap-buhay, karapat-dapat igalang.
Kung may kakilala kang mabilis manghusga o manlait ng kapwa, ishare mo ang kuwentong ito sa kanila.
Baka ito na ang paalala na kailangan nila na:
“Mas malakas pa sa sampal ang hiya kapag lumabas ang totoo.”
