NANG MARINIG ANG PANGALAN NG HENERAL, BIGLANG NAGBAGO ANG KILOS NG LAHAT
Hindi agad nakapagsalita si Marvin.
Kanina lamang ay mataas ang boses niya at tila walang pakialam sa simpleng tindero.
Ngayon, nakatitig siya sa lumang ID na hawak niya.
“Gabriel Santos?” ulit niya.
Tumango si Rogelio.
“Opo.”
Lumapit ang isa sa mga kasamang sundalo.
“Marvin, ibigay mo na ang ID.”
Ngunit tila natigilan si Marvin.
“Ser… kapatid niya talaga ang Heneral?”
“Bakit? May problema ba?”
Umiling si Rogelio.
“Wala po. Hindi naman po kami nagkikita nang madalas.”
Napatingin ang mga sundalo sa isa’t isa.
Hindi nila maunawaan kung bakit napakasimple ng kilos ni Rogelio kung tunay ngang kapatid niya ang isa sa pinakamataas na opisyal ng hukbo.
Hindi naka-uniporme.
Walang bodyguard.
Walang mamahaling sasakyan.
Isang lumang kariton lamang ang kaniyang gamit.
“Bakit ka nagtitinda rito?” tanong ng opisyal.
“Para may pambayad sa gamot ng asawa ko.”
Tumahimik ang lahat.
“May sakit?”
Tumango si Rogelio.
“Matagal na po.”
Biglang nagsalita si Marvin.
“Pero kung kapatid mo ang Heneral, bakit hindi ka humingi ng tulong?”
Tumingin sa kaniya si Rogelio.
“Hindi po lahat ng problema kailangang ipasa sa kapatid.”
Simple lamang ang sagot.
Ngunit lalo itong nagpakomplikado sa sitwasyon.
Sa kabilang banda, habang nakatigil ang checkpoint, isang convoy ang papalapit mula sa pangunahing kalsada.
May tatlong sasakyan.
Huminto ang mga ito sa harap ng checkpoint.
Bumukas ang pintuan ng unang sasakyan.
Bumaba ang isang matandang lalaki na naka-unipormeng puno ng medalya.
Si Heneral Gabriel Santos.
Agad na nagbigay ng saludo ang lahat.
Ngunit hindi gumalaw si Rogelio.
Hindi siya yumuko.
Hindi rin siya lumapit.
Tumingin lamang siya sa kapatid.
“Bakit ka nandito?” tanong ni Gabriel.
“Dadaan lang sana ako.”
Napansin ni Gabriel ang kariton.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin na nagtatrabaho ka rito?”
Ngumiti nang mapait si Rogelio.
“Hindi naman mahalaga.”
Lumapit ang Heneral.
“Rogelio, kapatid kita.”
“Alam ko.”
“Bakit hindi ka humingi ng tulong?”
“Dahil noong kailangan kita, hindi kita mahanap.”
Biglang nanahimik ang paligid.
Napatingin ang mga sundalo kay Gabriel.
Maging si Marvin ay hindi na makatingin nang diretso.
“Anong ibig mong sabihin?”
Inilabas ni Rogelio ang isang gusot na sobre mula sa kaniyang bulsa.
“Ito.”
Kinuha iyon ni Gabriel.
Nanginginig ang kaniyang kamay habang binabasa.
Isang lumang sulat.
Pitong taon na ang nakalipas.
Nakasaad doon ang tungkol sa isang operasyon kung saan namatay ang kanilang nakababatang kapatid na si Daniel Santos.
At may isang pahayag na hindi kailanman sinabi kay Gabriel.
Hindi aksidente ang pagkamatay ni Daniel.
May utos umano mula sa isang mataas na opisyal upang itago ang tunay na nangyari.
At ang taong nagdala ng ebidensiya noon ay si Rogelio.
“Bakit ngayon mo lang ibinigay sa akin?”
“Dahil ngayon ko lang nalaman kung sino ang tunay na responsable.”
Tinitigan ni Gabriel ang kapatid.
“Sino?”
Hindi agad sumagot si Rogelio.
Itinuro niya ang isang lumang larawan sa loob ng sobre.
Larawan iyon ng isang operasyon.
Maraming sundalo ang nakatayo sa likuran.
At sa gitna nito ay isang batang opisyal.
Si Marvin.
Napaatras ang sundalo.
“Hindi…”
Tumingin sa kaniya ang lahat.
“Hindi ako kasama sa operasyon na iyon,” mabilis niyang sabi.
“Kasama ka,” sagot ni Rogelio.
“Labingwalong taong gulang ka noon. Isa ka sa mga messenger na nagdala ng utos.”
Namuti ang mukha ni Marvin.
Hindi niya inaasahang may makapagsisiwalat ng lihim na matagal na niyang itinago.
Lumapit si Gabriel.
“Marvin, sino ang nagbigay sa iyo ng utos?”
“Hindi ko alam.”
“Sabihin mo.”
“Hindi ko alam!”
Ngunit bago pa siya makapagsalita muli, tumunog ang telepono ni Gabriel.
Isang tawag mula sa punong himpilan.
May natagpuang lumang kahon sa isang abandonadong gusali.
At ayon sa ulat, may laman itong mga dokumentong may pangalan ng kanilang pamilya.
Sumakay agad si Gabriel.
“Rogelio, sasama ka.”
Umiling ang tindero.
“Hindi.”
“Bakit?”
“Dahil hindi na ako ang kailangang protektahan.”
Napatingin siya kay Marvin.
“Siya ang dapat magsabi ng katotohanan.”
At sa unang pagkakataon, nakitang nanginginig ang sundalong kanina lamang ay nagyayabang sa isang simpleng tindero.
