ANG LIHIM NG TATAY NA LAGING NAKAUNIPORMENG BASURERO
“Ang lalaking pinagtatawanan ninyo ay hindi dapat ikahiya.”
Iyon ang unang sinabi ni Dr. Antonio Ramirez nang humarap siya sa mga estudyante.
Tahimik ang buong courtyard.
Nakatayo si Emil sa tabi niya, hindi pa rin nauunawaan kung bakit biglang naging seryoso ang principal.
“Alam ninyo ba kung sino ang nagbigay ng malaking bahagi ng lupang kinatatayuan ng paaralang ito?”
Walang sumagot.
Tumingin si Antonio kay Emil.
“Ang tatay niya.”
Nagbulungan ang mga estudyante.
“Si Mang Rogelio?”
Tumango ang principal.
“Dalawampu’t limang taon na ang nakalipas, wala pa ang gusaling ito. Bakanteng lote lamang ito. Si Rogelio ang may-ari ng lupang ito.”
Nanlaki ang mga mata ni Emil.
“May-ari po?”
“Ang lolo mo ang nagmana nito sa pamilya niya,” paliwanag ni Antonio. “Pero nang hilingin ng barangay na gawing paaralan ang lugar, ipinagkaloob niya ang lupa nang walang hinihinging kapalit.”
“Bakit hindi niya sinabi sa akin?” tanong ni Emil.
Napabuntong-hininga si Antonio.
“Dahil ayaw niyang lumaki kang iniisip na espesyal ka dahil may pera ang pamilya ninyo.”
Tahimik ang mga estudyante.
Lumingon si Antonio kay Carlo.
“Tinawag mong basura ang uniporme niya. Pero alam mo ba kung sino ang nagbayad para sa unang batch ng mga scholarship dito?”
Hindi makasagot si Carlo.
“Si Rogelio rin.”
Lalong lumakas ang bulungan.
Sa loob ng maraming taon, may isang hindi kilalang donor na nagbabayad ng matrikula, libro, at pagkain ng mahihirap na estudyante. Walang nakakaalam kung sino ito.
Si Rogelio pala.
“Bakit po niya ginagawa iyon?” tanong ni Teresa.
“Dahil ganoon siya pinalaki,” sagot ni Antonio. “Naranasan niyang maging mahirap. Ayaw niyang maranasan iyon ng ibang bata.”
Maya-maya, dumating si Rogelio sa paaralan. Suot pa rin niya ang kupas na uniporme ng garbage collector. May hawak siyang maliit na lalagyan ng pagkain para kay Emil.
Nakita niya ang lahat ng tao na nakatingin sa kaniya.
“May problema ba?” tanong niya.
Lumapit si Antonio.
“Wala, Rogelio. Sa wakas, nalaman na rin nila.”
Napailing ang lalaki.
“Hindi naman kailangang malaman.”
Narinig iyon ni Emil.
“Bakit, Tay?”
Napatingin si Rogelio sa anak.
“Dahil hindi ko ginawa ang mga iyon para hangaan ako.”
Niyakap niya ang anak.
“Gusto ko lang na magkaroon ka ng pagkakataong hindi ko nakuha.”
Napaluha si Emil.
“Ano po ang hindi ninyo nakuha?”
Sandaling natahimik si Rogelio.
“Ang makapagtapos.”
Doon nalaman ni Emil ang isa pang bahagi ng nakaraan ng kaniyang ama.
Matalino si Rogelio noong bata pa siya. Pangarap niyang maging guro. Ngunit nang mamatay ang kaniyang ama, napilitan siyang tumigil sa pag-aaral upang suportahan ang kaniyang mga kapatid.
Hindi niya itinuring na kahihiyan ang pagiging basurero.
Para sa kaniya, marangal ang anumang trabahong ginagawa nang tapat.
Lumapit si Carlo.
“Sir… Kuya Emil… sorry.”
Hindi agad sumagot si Emil.
Sa unang pagkakataon, nakita niya ang mga kaklaseng dating tumatawa sa kaniyang uniporme na nakayuko.
Ngunit hindi iyon ang pinakamalaking rebelasyon.
Kinagabihan, habang naghahapunan ang mag-ama, inilabas ni Rogelio ang isang lumang sobre.
“Emil, kapag dumating ang tamang panahon, ibibigay ko ito sa iyo.”
“Ano po iyan?”
“Para sa pag-aaral mo.”
Binuksan ni Emil ang sobre.
May bank documents, scholarship papers, at isang maliit na notebook.
Sa bawat pahina ay may nakasulat na halaga.
₱500.
₱1,000.
₱2,000.
Maliit na halaga, ngunit paulit-ulit sa loob ng maraming taon.
“Anak, bawat overtime ko, may itinatabi ako para sa pangarap mo.”
Naluha si Emil.
“Pero Tay, bakit hindi ninyo sinabi?”
Ngumiti si Rogelio.
“Dahil gusto kong isipin mong kaya mong abutin ang pangarap mo dahil sa sarili mong sipag.”
Kinabukasan, muling pumasok si Rogelio sa trabaho.
Bago siya umalis, hinalikan niya ang noo ng anak.
“Mag-aral kang mabuti.”
“Pangako, Tay.”
Hindi alam ni Emil na iyon na pala ang huling umagang makikita niya ang kaniyang ama.
Bandang alas-diyes ng umaga, habang nagtatrabaho si Rogelio sa likod ng garbage truck, bigla itong bumagsak.
At nang dalhin siya sa ospital, may isang bagay na natuklasan ang doktor na tuluyang magpapabago sa buhay ni Emil.
