ANG LIHIM SA LIKOD NG PAGKAWALA NG PERA

Walang makapagsalita nang ilang sandali.

Nakatayo lamang si Daniel sa gitna ng sala, hawak ang lumang backpack na halos kapareho ng dala niya noong gabing umalis siya.

Mas matanda na ang kaniyang mukha.

Mas tahimik.

Mas payat.

Ngunit kapansin-pansin ang isang bagay—wala ni kaunting galit sa kaniyang mga mata.

At iyon ang lalong nagpaigting sa kaba nina Ricardo at Marissa.

“Bakit ka nandito?” tanong ni Ricardo.

“Dahil tinawag ako ni Tatay.”

“Hindi na siya makapagsasalita.”

“Alam ko.”

Dahan-dahang inilapag ni Daniel ang bag sa mesa.

“Pero bago siya namatay, binigyan niya ako ng sulat.”

Tumingin siya kay Atty. Ramon.

Tumango ang abogado.

“Panahon na.”

Binuksan ni Daniel ang bag at inilabas ang isang lumang sobre.

Parehong-pareho iyon ng sobre sa mesa.

“Labindalawang taon kong itinago ito.”

Nanginginig ang kamay ni Marissa.

“Kung alam mong inosente ka, bakit hindi mo ipinaglaban ang sarili mo noon?”

Napatingin sa kaniya si Daniel.

“Sinubukan ko.”

“Hindi namin nakita.”

“Dahil ayaw ninyong makinig.”

Tumahimik si Marissa.

Inilabas ni Daniel ang isang maliit na notebook.

“Gabi nang mawala ang pera. Hindi ako ang kumuha noon.”

“Kung ganoon, sino?” tanong ni Ricardo.

Hindi agad sumagot si Daniel.

Sa halip, ibinigay niya ang notebook sa abogado.

Binuksan ni Atty. Ramon ang unang pahina.

May mga pangalan, petsa, halaga, at mga lagda.

Unti-unting nagbago ang mukha ni Ricardo.

Kilala niya ang mga pangalang iyon.

Mga supplier.

Mga account.

Mga transaksyong hindi niya kailanman nakita sa opisyal na records ng kumpanya.

“Hindi maaari…”

“Pwede,” sabi ni Daniel. “At alam iyon ni Tatay.”

Napaupo si Marissa.

“Bakit niya tayo hinayaang isipin na magnanakaw ka?”

“Dahil may mas malaking problema.”

Inilabas ni Daniel ang isang lumang cassette tape.

“May taong nagnanakaw sa kumpanya nang maraming taon. At noong gabing iyon, nahuli ako sa opisina habang sinusubukan kong kunin ang ebidensya.”

“Bakit hindi mo sinabi?”

“Sinabi ko.”

Tumingin siya kay Ricardo.

“Pero ikaw ang unang nagsabi kay Tatay na nagsisinungaling ako.”

Napaiwas ng tingin si Ricardo.

Unti-unting bumalik sa kaniyang alaala ang gabing iyon.

Si Daniel, umiiyak.

Nakikiusap.

Hawak ang isang folder.

At si Ricardo, galit na galit dahil naniniwala siyang ninakaw ng kapatid niya ang pera.

“May nakita akong CCTV noon,” mahinang sabi ni Ricardo.

“Alam ko.”

Napatingin siya.

“Pero burado.”

“Hindi lahat.”

Napatayo si Marissa.

“Ano?”

May inilabas si Daniel na maliit na memory card.

“May backup copy.”

Nang tingnan nila ang video, nakita nila ang isang taong pumapasok sa opisina noong gabing iyon.

Hindi si Daniel.

Isang taong matagal nang pinagkakatiwalaan ng pamilya.

Ang kanilang sariling tiyuhin na si Victor.

Siya ang accountant ng negosyo.

Siya rin ang taong unang nag-akusa kay Daniel.

Nanigas si Ricardo.

“Bakit…”

“Dahil gusto niyang mawala ang ebidensya,” sagot ni Daniel. “At kailangan niya ng taong pagbubuntunan.”

Napahawak si Marissa sa kaniyang dibdib.

“Pero bakit hindi sinabi ni Tatay sa amin?”

“Dahil nalaman niyang may sakit na siya.”

Dahan-dahang inilabas ni Daniel ang huling pahina ng notebook.

“Sa halip na ilantad agad si Victor, sinubukan ni Tatay na makuha ang buong ebidensya.”

“Labindalawang taon?”

“Oo.”

“Nasaan si Victor ngayon?”

Hindi sumagot si Daniel.

Si Atty. Ramon ang nagsalita.

“Pumanaw na siya dalawang taon na ang nakalipas.”

Napatingin ang magkapatid sa isa’t isa.

“Kung ganoon, tapos na ang lahat.”

Umiling si Daniel.

“Hindi.”

Inilabas niya ang isa pang dokumento.

“Dahil bago mamatay si Victor, may ipinasa siyang lihim sa ibang tao.”

“Ano iyon?”

Tinitigan sila ni Daniel.

“Ang tunay na dahilan kung bakit ako itinakwil.”

Biglang bumukas ang pinto.

Isang matandang babae ang pumasok.

Si Aling Teresa, ang dating kasambahay ng pamilya.

Matagal na itong nawala sa kanilang buhay.

“Alam ko ang lahat,” sabi nito.

Napatayo si Marissa.

“Teresa?”

Lumapit ang matanda kay Daniel at hinawakan ang kaniyang kamay.

“Pasensya ka na, anak.”

Napakunot-noo si Ricardo.

“Anong ibig mong sabihin?”

Tumulo ang luha sa mata ni Teresa.

“Hindi ninyo alam kung bakit kayo pinaniwalang ninakaw ni Daniel ang pera.”

“Bakit?”

Tumingin ang matanda kay Ricardo.

“At hindi ninyo alam na ang perang iyon…”

Huminto siya.

“…ay ginamit para iligtas ang buhay ng isa sa inyong magkakapatid.”

Walang nakapagsalita.

“Kanino?” bulong ni Marissa.

Tumingin si Teresa kay Daniel.

At ang sagot niya ang tuluyang nagwasak sa kanilang mga paniniwala.

“Sa bunso.”

“Si Daniel?”

Umiling ang matanda.

“Hindi.”

Huminga siya nang malalim.

“Kay Marissa.”