Mga Senior, Tigilan na ang 8 Pagkaing Ito Kapag Madalas Kang Magka-cramps.

“AYAN NA NAMAN! AYAN NA NAMAN!”
sigaw ni Mang Tonyo, 74, habang biglang nanigas ang binti niya sa kalagitnaan ng gabi.

Nagulat si Aling Nena, agad bumangon.
“Bakit, ’Toy? Pulikat na naman?”

Hinahagod niya ang binti ni Mang Tonyo na parang kahoy sa tigas.

“Parang pinipilipit ’tong laman ng binti ko,” reklamo ni Mang Tonyo.
“Minsan sa daliri ng paa, minsan sa hita. Lalo na pag madaling-araw. Parang naaalog ang buong kaluluwa ko sa sakit.”

Kilala mo ’to?

Pulikat sa binti, hita, paa, minsan pati sa kamay —
lalo na sa gabi o pag biglang gumalaw.
Sa mga senior, sobrang common nito.

Marami ang iniisip agad:

“Siguro kulang ako sa potassium.”
“Siguro malamig lang.”
“Siguro dahil sa edad.”

May katotohanan ’yan.
Pero may isa pang madalas nakakaligtaan:

“ANO BA KASI ANG MGA KINAKAIN KO ARAW-ARAW?”

Kasi sa totoo lang, maraming pagkain at inumin ang puwedeng:

• magpababa ng level ng minerals (tulad ng potassium, magnesium, calcium)
• magpadehydrate (kulang sa tubig ang kalamnan)
• magpalala ng sirkulasyon
• mag-trigger ng biglang pulikat lalo na sa seniors

Kaya kung madalas kang magka-cramps, lalo na sa gabi,
hindi lang gamot at pahid ang dapat tingnan —
pati laman ng plato.

Sa blog na ito, pag-uusapan natin ang:

“Mga Senior, Tigilan na ang 8 Pagkaing Ito Kapag Madalas Kang Magka-cramps.”

Hindi ibig sabihin bawal na habambuhay —
pero kailangan nang LIMITAHAN o itigil, lalo na kung halos araw-araw kang pinupulikat.

Bakit Madalas Magka-cramps ang Seniors?

Bago tayo tumalon sa listahan, unawain muna natin:

Habang tumatanda:

• Mas nagiging sensitibo ang kalamnan sa kakulangan sa:
  • tubig,
  • potassium, magnesium, calcium,
  • maayos na daloy ng dugo.
• Mas madalas:
  • nakaupo o nakahiga,
  • kulang sa stretching at ehersisyo.
• May mga iniinom na gamot:
  • diuretics (pang-ihi),
  • gamot sa presyon,
  • iba pang medisina
    na pwedeng makaapekto sa balanse ng electrolytes.

Tapos dadagdagan pa ng pagkain na:

• sobrang alat,
• sobrang tamis,
• puro mantika,
• puro “instant,”
• kulang sa tunay na nutrisyon.

Kaya hindi nakapagtataka kung:

• madaling manigas ang binti,
• sumasakit ang talampakan,
• biglang kumikirot ang hita kapag nahiga o nag-inat.

Ngayon, eto na ang 8 pagkaing dapat nang bantayan at tigilan kung madalas kang pulikatin.

1. Sobrang Maalat na TUYO, DAING, TINAPA at Iba pang Pinatuyong Isda

Sabaw ng tuyo sa umaga, pritong daing sa tanghali, tinapa sa gabi —
paborito ng maraming lolo’t lola.

Pero tandaan:
ang mga ganitong pagkain ay sobrang alat.

Kapag sobrang alat:

• napipilitang mag-adjust ang katawan sa sobrang sodium,
• napapabago ang balanse ng tubig sa loob ng cells,
• puwedeng magdulot ng:
  • pamamaga ng paa,
  • masakit na kasu-kasuan,
  • at mas madalas na pulikat dahil hindi balanse ang electrolytes.

Sa seniors na:

• may altapresyon,
• may problema sa puso o kidney,
• may manas,

lalo itong delikado.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Huwag nang araw-arawin ang tuyo/daing/tinapa.
• Kapag kakain, maliit na piraso lang at huwag uulitin sa hapunan.
• Mas piliin ang:
  • inihaw o pinasingawang isda na hindi nilubog sa asin.

2. Processed Meat: HOTDOG, LONGGANISA, TOCINO, HAM, CORNED BEEF

Karamihan sa seniors, ganito ang almusal:

• hotdog + itlog + kanin
• longganisa
• ham + tinapay
• corned beef sa bawang-sibuyas

Masarap, oo.
Pero para sa kalamnan at ugat?

• Mataas sa asin (sodium)
• May preservatives
• Puwedeng mataas sa taba at cholesterol

Ang sobrang alat at taba:

• nakakasira ng maayos na sirkulasyon,
• puwedeng magpataas ng presyon,
• nagdudulot ng paninigas ng muscles,
• pwedeng magpalala ng pulikat lalo na sa binti at paa.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Limitahan sa paminsan-minsan na lang, hindi araw-araw.
• Sa isang linggo, piliin na lamang 1–2 beses kung talagang hindi maiwasan.
• Mas piliin:
  • tunay na karne (manok o isda) na pinakuluan, inihaw, o sinabawan.

---

3. SOFTDRINKS at ENERGY DRINKS – “Pampasarap” na Pampa-cramps

Si Mang Tonyo, tuwing hapon:

• isang bote ng softdrinks
• minsan may energy drink pa “para lumakas.”

Pero ano ang laman ng mga ito?

• Asukal na sobrang taas
• Caffeine sa ilang softdrinks at halos lahat ng energy drinks
• Acid at iba pang additives

Ano’ng problema nito?

• Mataas na asukal → biglang taas ng sugar → biglang bagsak → panghihina ng kalamnan
• Caffeine → pampaihi (diuretic) → puwedeng magdulot ng dehydration kung hindi ka umiinom ng sapat na tubig
• Kapag dehydrated at sabog ang sugar sa dugo:
  • mas madali ang pulikat, pangangalay, at panginginig.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Tigilan na ang daily softdrinks at energy drinks.
• Gawing pang-“rare treat” na lang kung talagang gusto, pero mas maganda kung tuluyan nang bitawan.
• Tubig, herbal tea (sa payo ni Dok), o maligamgam na tubig na may kaunting hiwang prutas ang mas okay.

4. SOBRANG KAPE at MATATAPANG NA TSAA

“Masakit ang binti ko kagabi, e. Kape nga lang ako nang kape para ’di antukin,” sabi ni lolo.

Ang kape at ilang tsaa ay:

• may caffeine,
• pampagising,
• pero pampaihi rin.

Kung lampas 60 ka na at:

• 3–4 tasa ng kape ka sa maghapon,
• may tsaa ka pa sa hapon,
• hindi ka rin mahilig uminom ng tubig,

madali kang:

• ma-dehydrate,
• makaramdam ng panginginig at panghihina,
• magka-cramps lalo na sa gabi kapag pahinga na ang katawan.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Limitahan ang kape sa 1 maliit na tasa sa umaga kung pinapayagan ka ni Dok.
• Iwasan ang kape sa hapon at gabi kung pulikat ka nang pulikat sa gabi.
• Kung mahilig sa tsaa, piliin ang low o decaf, at huwag sobrang tapang.

5. ALAK at MAALAT NA PULUTAN

Ito klasikong combo:

• alak (beer, gin, brandy, etc.)
• pulutan na:
  • chicharon,
  • crispy pata,
  • sisig,
  • adobong mani na maalat,
  • pulang itlog,
  • pritong isda na maalat.

Ang alak mismo:

• pampaihi,
• nagdudulot ng dehydration,
• puwedeng makasira sa atay, puso, at nerbiyos.

Ang pulutanng maalat:

• dagdag sodium,
• nagdudulot ng paninigas ng kalamnan at pamamaga.

Kapag pinagsama:

• Dehydration + sobrang asin + puyat =
  • masakit na binti,
  • pulikat sa kalagitnaan ng gabi,
  • panghihina kinabukasan.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Kung may cramps ka na, problema sa presyon, puso, o kidney —
  mas mabuting talagang iwasan na ang alak.
• Kung talagang hindi maiwasan sa mga okasyon:
  • usap kay Dok kung maaari at gaano karami lang,
  • siguraduhing may kasamang tubig at huwag sumabay ng sobrang maalat na pulutan.

6. INSTANT NOODLES at INSTANT SOUP (Lalong Masama Kung Gabi)

Madaling lutuin, mura, masarap sa tag-ulan: instant noodles.

Pero halos lahat nito:

• sobrang taas sa asin,
• may MSG at iba pang additives,
• halos walang tunay na gulay o nutrisyon,
• kulang sa minerals na kailangan ng kalamnan.

Sa gabi, kapag hapunan mo ay:

• 1–2 pakete ng instant noodles,
• ubos ang sabaw na maalat,

ang mangyayari:

• sobra na naman ang sodium,
• kulang sa potassium, magnesium, calcium,
• puwedeng magpabigat sa:
  • presyon,
  • puso,
  • kalamnan.

At kapag nagpapahinga ka na sa kama,
doon na sumusugod ang pulikat sa binti.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Huwag gawing regular na ulam ang instant noodles.
• Kung talagang kakain:
  • huwag ubusin ang lahat ng seasoning (bawasan),
  • lagyan ng gulay at kaunting itlog,
  • huwag inumin lahat ng sabaw.
• Mas piliin ang totoong sabaw: tinola, sabaw ng isda, gulay na may sabaw.

7. SOBRANG MATATAMIS: CAKE, DONUT, MATAMIS NA TINAPAY, KAKANIN

“Para may lakas,” sabi ni lola, sabay kagat sa ensaymada, cake, at biko.
Tapos bibili pa ng donut “para merienda.”

Ang sobrang tamis:

• nagpapataas ng blood sugar,
• tapos sunod, biglang bagsak → panghihina, panginginig, pangangalay.
• Kapag may diabetes o pre-diabetes ka,
  mas delikado ito sa mga nerbiyos sa binti at paa.

Kung madalas kang:

• kumakain ng cake, donut, matamis na tinapay, bibingka, sapin-sapin, kutsinta,
• at halos araw-araw ay may “dessert,”

puwede nitong pabilisin ang:

• pagkasira ng ugat sa paa (diabetic neuropathy),
• pamamanhid at pananakit,
• mas madalas na pulikat at pangangalay.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Limitahan ang dessert sa maliit na portion, hindi araw-araw.
• Mas piliin ang:
  • prutas sa tamang dami (ayon sa payo ni Dok lalo na kung may diabetes),
  • o gawing “reward once in a while” lang ang mga matamis.

8. TSITSIRYA at JUNK FOOD (Chichirya, Fish Crackers, Cheese Snacks)

Ito naman ang paborito habang nanonood ng TV:

• chicharon,
• fish crackers,
• cheese-flavored snacks,
• iba pang tsitsirya na hindi mo namamalayan, ubos na ang isang supot.

Kadalasan, ang mga ito ay:

• sobrang taas sa sodium,
• may vetsin,
• halos walang tunay na bitamina at mineral.

Ano’ng epekto sa senior na madalas pulikatin?

• Masisira ang balanse ng electrolytes dahil sa sobrang asin,
• mas madaling mangalay ang kalamnan,
• mas prone sa pamamaga ng paa, tuhod, at binti,
• mas madalas ang pulikat sa gabi.

🔹 Anong puwedeng gawin?

• Kung mahilig mag-meryenda habang nanonood:
  • palitan ang tsitsirya ng:
    • pipino sticks,
    • carrot sticks (kung kaya ng ngipin),
    • ilang pirasong mani (kung hindi bawal at hindi sobra), pero hindi araw-araw.
• Kung bibili ng tsitsirya:
  • maliit na pack lang, hindi family size.
  • huwag gawin araw-araw.

---

Ano’ng Dapat Idagdag Kapag Madalas Kang Pulikatin?

Hindi sapat na “bawal dito, bawal doon.”
Mas mahalaga: ano ang puwede mo NAMAN kainin?

Karaniwan, para sa mga seniors na madalas pulikatin, makakatulong (sa payo ni Dok) ang:

• Sapat na tubig sa maghapon (huwag bigla-bigla, paunti-unti lang)
• Pagkain ng:
  • gulay (lalo na madahon, kung hindi bawal),
  • prutas sa tamang portion,
  • isda,
  • tokwa o ibang plant-based protein.
• Pagsunod sa tamang diet kung may:
  • diabetes,
  • altapresyon,
  • sakit sa puso,
  • problema sa kidney.

At syempre, hindi rin dapat kalimutan:

• simpleng stretching sa binti bago matulog,
• banayad na paglalakad sa maghapon,
• pagtaas-baba ng sakong habang nakaupo.

Kailan Kailangan Nang Kumonsulta sa Doktor?

Ang cramps na minsan-minsan lang, ok pa.
Pero MAGPATINGIN kay Dok kung:

• halos gabi-gabi ka pulikatin,
• may kasamang:
  • panghihina,
  • pamamanhid,
  • pagbabago ng kulay ng balat sa paa,
• may kasamang matinding pananakit ng likod o hita,
• o kung may diabetes ka, sakit sa puso, o kidney disease.

Hindi lahat ng pulikat ay dahil lang sa pagkain.
Minsan, senyales na ito ng mas malalim na problema sa:

• ugat,
• nerbiyos,
• puso,
• bato.

Mas mabuti nang maagapan kaysa mahuli.

---

Pagkalipas ng ilang linggo,
nang seryosohin ni Mang Tonyo ang mga pagbabagong ito:

• bawas na ang tuyo at instant noodles,
• bihira na ang softdrinks at tsitsirya,
• isang tasa na lang ng kape sa umaga,
• mas maraming gulay at sabaw sa hapag,
• dagdag kaunting pag-inom ng tubig sa maghapon,

napansin nila ni Aling Nena:

• mas bihira na ang biglaang pulikat sa binti sa madaling-araw,
• mas guminhawa ang pakiramdam ng paa at binti,
• mas kaya na ni Mang Tonyo maglakad-lakad sa umaga.

Sabi niya:

“Akala ko dati, wala akong magagawa sa pulikat.
Ngayon ko na-realize, pati pala kutsara ko may kinalaman sa sakit ng binti ko.”

Kung madalas ka ring magka-cramps, lalo na kung senior ka na,
hindi mo kontrolado lahat ng nangyayari sa loob ng katawan mo —
pero may hawak ka pa ring desisyon sa bawat subo at inom.

Sa bawat:

• pag-iwas sa sobrang alat, sobrang tamis at sobrang instant,
• pagpili sa tubig kaysa softdrinks,
• pagbawas sa processed at junk food,
• pagdagdag sa gulay, prutas (tamang dami), isda, at lutong-bahay,

unti-unti mong binibigyan ang kalamnan mo ng mas magandang kundisyon —
para hindi ka na laging ginugulat ng pulikat sa kalagitnaan ng gabi.

---

👉 Kung may kilala kang senior, magulang, lolo, lola, tito, tita, o kaibigan
na madalas magreklamo ng pulikat sa binti o cramps sa gabi,

ishare mo sa kanila ang post na ito.

Baka sa simpleng pag-share mo,
unti-unti na nilang mabago ang laman ng plato nila —
at mabawasan ang sakit na biglang pumipilipit sa binti nila gabi-gabi. 💚