episode 1: ang posas sa gitna ng kalsada
Si jaden ay pauwi na sana kasama si ria, ang girlfriend niyang halos isang taon nang kasama sa lahat ng pagsubok. Mainit ang araw, siksikan ang sidewalk, at maingay ang trapiko. Hawak ni ria ang braso ni jaden habang tumatawid sila, nagpaplano na sana kung saan kakain ng meryenda.
Biglang may humarang na pulis. Matikas, malakas ang boses, at may kasamang dalawang tauhan. “ikaw.” sabi nito, sabay turo kay jaden. “sumama ka dito.”
Nagulat si jaden. “sir, ano po.” tanong niya, nanginginig ang boses.
“wag ka nang magsalita.” singhal ng pulis. “ikaw yung nasa report.”
Bago pa makapagpaliwanag si jaden, hinawakan na siya sa braso at iniharap sa gitna ng kalsada. Parang eksena sa pelikula, pero totoo. Pinanuod ng mga tao. May naglabas ng cellphone. May nagtawanan pa.
“sir, wala po akong ginagawa.” sabi ni jaden, pawis na pawis.
“wag kang magaling.” sabi ng pulis, sabay suksok ng puwersa sa likod niya.
Napatili si ria. “kuya, wag po.” sabi niya, halos umiiyak. “hindi po siya ganun.”
Pero hindi pinansin. Sa isang kisapmata, kumalansing ang posa. Tumunog ito na parang pako sa puso ni jaden. Sa harap pa ni ria. Sa harap ng maraming tao. Sa harap ng dignidad niyang parang pinilas.
“sir, please.” pakiusap ni ria, humahawak sa bisig ng pulis. “pabayaan niyo po siya magpaliwanag.”
“lumayo ka.” sigaw ng pulis. “baka kasabwat ka pa.”
Napatigil si ria, parang sinampal ng salita. Tumulo ang luha niya, pero nanatili siya sa gilid, dahil takot siyang baka mas lumala kapag lumaban siya.
Si jaden ay napayuko. Hindi dahil guilty siya. Kundi dahil sa hiya. Sa sakit. Sa takot na baka ito na ang araw na masisira ang lahat ng pinaghirapan niyang pangarap.
“sir, tumawag po tayo sa presinto.” sabi ng isang kasamang pulis, parang alangan.
“hindi na.” sagot ng hepe ng grupo. “dito na ‘to. Isakay na.”
Bago siya maisakay, napasigaw si ria. “jaden.”
Tumingin si jaden sa kanya, at sa mata niyang puno ng pagtatanong, isang bagay lang ang gusto niyang sabihin: na wala siyang kasalanan. Na huwag siyang bibitaw.
Pero hindi lumabas ang boses niya.
At sa gitna ng kalsada, habang naka-posas siya, ang isang lalaking naka-suit ay dumating na may hawak na makapal na folder, parang humahabol sa oras.
“stop.” sigaw nito, malinaw at matigas. “pakawalan niyo siya, ngayon.”
episode 2: ang abogadong may dalang pangalan
Huminto ang mga pulis. Ang hepe ng grupo ay napatingin sa lalaking naka-suit na papalapit, may kasamang dalawang tao, at may hawak na mga papeles na parang sandata.
“sino ka.” singhal ng pulis.
“attorney miguel reyes.” sagot ng lalake, malamig ang boses. “counsel ng pamilya ng biktima at ng lalaking naka-posas.”
Nanlaki ang mata ni ria. “atty.” bulong niya, parang himala.
“walang counsel counsel dito.” sabi ng pulis. “may report kami.”
Tumango si atty. Miguel. “may report kayo.” sabi niya. “at may batas tayo.”
Lumapit siya kay jaden. “jaden, okay ka ba.” tanong niya.
Napaiyak si jaden sa hiya at pagod. “hindi po ako ang hinahanap nila.” sabi niya, halos pabulong.
Tumingin si atty. Miguel sa pulis. “officer, on what basis did you cuff him.” tanong niya.
“may witness.” sagot ng pulis. “may nagsabi na siya yung snatcher kanina sa kanto.”
“witness.” ulit ni atty. Miguel. “nasaan ang witness.”
Tahimik.
“nasaan ang warrant.” dagdag ni atty. Miguel. “at nasaan ang probable cause maliban sa hula.”
Uminit ang mukha ng pulis. “atty, wag kang makialam.”
Sumingit si atty. Miguel, mas malakas ang boses. “makikialam ako dahil hindi ito tama.” sabi niya. “at dahil naka-record na ang lahat.”
Lumingon siya sa lalaking nagvi-video sa gilid. “sir, keep filming.” sabi niya. “this is evidence.”
Nagkagulo ang crowd. May mga bulungan. May mga tao na biglang tumigil sa pagtawa. May mga nahiya.
Lumapit si atty. Miguel sa hepe. “pakawalan niyo siya.” sabi niya. “kung may ipapakita kayo, dalhin niyo siya sa presinto nang may karapatan. Hindi sa gitna ng kalsada para ipahiya.”
“hindi.” sagot ng pulis. “baka tumakas.”
“hindi siya tatakas.” sabi ni atty. Miguel, sabay tingala. “dahil ako ang garantiya.”
Dahan-dahan niyang binuksan ang folder. May lumabas na id, may letterhead, at may pirma. “he is a registered volunteer sa community legal aid.” sabi niya. “at may scheduled hearing siya bukas. Hindi siya snatcher.”
Napatingin si ria kay jaden. “volunteer ka.” bulong niya, hindi niya alam.
Napayuko si jaden. “hindi ko sinabi kasi ayokong magyabang.” sagot niya, nanginginig.
Biglang may tumawag sa radio ng isang pulis. “unit four, report from cctv sa convenience store.” sabi ng boses. “hindi siya yung suspect.”
Nanlamig ang hepe ng grupo. “ano.”
“may ibang mukha.” sagot ng radio. “may tattoo sa leeg. Hindi match.”
Parang huminto ang mundo.
Tumingin si atty. Miguel sa pulis. “now.” sabi niya. “pakawalan niyo siya.”
Pero bago matanggal ang posa, umusli ang isang salita na mas masakit:
“kung hindi ka snatcher, bakit ka nandito.” singhal ng pulis, pilit binabaligtad ang sitwasyon.
Doon napatingin si jaden kay ria, at halos bumigay siya.
episode 3: ang hiya na mas mabigat sa posas
Tinanggal ang posa, pero hindi naibalik ang dignidad ni jaden agad. Nang malaya na ang kamay niya, nanginginig pa rin ang daliri niya, parang may naiwang bakas sa balat at sa puso.
Tumakbo si ria papunta sa kanya at niyakap siya nang mahigpit. “okay ka lang.” tanong niya, umiiyak.
Hindi makasagot si jaden. Ang kaya lang niyang gawin ay huminga nang malalim, kasi parang kulang ang hangin sa mundo.
Sa gilid, narinig ni atty. Miguel ang mga tao. “ay, mali pala.” “buti na lang.” “grabe yung pulis.”
Pero may isa ring bulong na masakit. “kung wala yung abogado, baka nakulong yan.”
Tumingin si atty. Miguel sa hepe. “officer, you will issue an apology.” sabi niya.
“hindi kami nag-apologize sa kalsada.” sagot ng pulis, matigas.
“then you will do it sa station.” sabi ni atty. Miguel. “with a report.”
Lumapit ang isang mas matandang pulis, halatang supervisor. “sir, settle na natin.” sabi nito sa hepe. “may cctv na.”
Pero ang hepe ay ayaw mapahiya. Tumingin siya kay jaden at sinabing, “sige, umalis ka na.”
Parang tinapon lang. Parang walang nangyari.
Doon napasigaw si ria. “hindi po pwede yun.” sabi niya. “pinahiya niyo siya.”
Tahimik ang kalsada. Lahat nakatutok sa kanya.
Si jaden ay humawak sa braso ni ria. “tama na.” bulong niya. “ayokong lumala.”
Pero umiiyak si ria. “hindi ka dapat tahimik lagi.” sabi niya. “hindi ka dapat laging ikaw yung nagpapakumbaba.”
Napayuko si jaden. Kasi totoo.
Lumapit si atty. Miguel. “jaden.” sabi niya, malumanay na. “you don’t have to fight alone.”
Tumingin si jaden. “bakit po kayo nandito.” tanong niya, halos paos.
Huminga si atty. Miguel. “dahil ikaw yung tumulong sa kapatid ko noon.” sagot niya. “noong wala kaming pera, ikaw yung naghatid ng pagkain sa bahay. Ikaw yung naghanap ng libreng doktor.”
Nanlaki ang mata ni ria. Hindi niya alam na ganun si jaden.
Namula ang mata ni jaden. “ginawa ko lang po yun.” sabi niya. “kasi may tumulong din sa amin dati.”
Tumango si atty. Miguel. “at ngayon, kami naman.”
Sa malayong dulo ng kalsada, may dumaan na batang lalake na may tattoo sa leeg, pawisan, nagmamadali. Biglang may sumigaw, “yan yung suspect.”
Nagkagulo ang mga tao. Ang mga pulis ay biglang tumakbo, pero hindi na si jaden ang hawak.
Nakatayo si jaden sa gilid, pinapanuod ang gulo, pero ang puso niya ay nasa ibang laban.
Laban para sa sarili niyang pangalan. Laban para sa pamilyang matagal niyang pinoprotektahan.
At sa una niyang pagtingin kay ria pagkatapos ng lahat, parang may isang bagay na hindi niya kayang itago pa: ang takot niya na baka isang araw, hindi na siya kaya niyang iligtas.
episode 4: ang katotohanang matagal itinago
Dinala ni atty. Miguel sina jaden at ria sa isang tahimik na coffee shop malapit sa kanto. Hindi para magpahinga lang, kundi para ayusin ang umiikot na mundo ni jaden.
“jaden, we need to file a complaint.” sabi ni atty. Miguel. “not to destroy them, but to correct the system.”
Umiling si jaden. “atty, mahirap po.” sagot niya. “wala po akong lakas para sa ganyan.”
Tumingin si ria sa kanya. “meron ka.” sabi niya. “kasi kahit kanina, hindi ka lumaban para sa sarili mo, pero lumaban ka para hindi magulo ang lahat.”
Napayuko si jaden. “sanay na ako.” bulong niya.
“sanay na sa ano.” tanong ni ria, masakit.
Tahimik si jaden saglit. Parang may pader na bumukas. “sanay na ako na mapagkamalan.” sabi niya. “sanay na ako na maging suspect dahil mahirap kami.”
Nagulat si ria. “bakit hindi mo sinabi.”
Huminga si jaden. “kasi ayokong maawa ka.” sagot niya. “ayokong isipin mong kailangan mo akong iligtas.”
Tumango si atty. Miguel. “but you are not asking for pity.” sabi niya. “you are asking for respect.”
Doon umiyak si jaden, tahimik lang. Hindi malakas, hindi dramatic, pero yung luha na matagal niyang kinakain sa lalamunan.
“ria.” sabi niya. “kanina, nung nakita kitang umiiyak, mas masakit pa kaysa sa posa.”
Hinawakan ni ria ang kamay niya. “hindi ko kaya makitang ginaganun ka.” sabi niya.
“alam mo ba.” sabi ni jaden. “yung tatay ko, ganyan din.”
Napatigil si ria. “ano.”
“tatay ko pinagbintangan noon.” sabi ni jaden. “at hindi na nakauwi.”
Nanlamig ang mukha ni ria. “jaden…”
Tumango si jaden, nanginginig. “kaya takot ako. Kaya tahimik ako. Kasi feeling ko, pag lumaban ako, mas lalala. At baka maulit.”
Tahimik ang mesa. Parang lahat ng ingay sa labas ay naging malayo.
Dahan-dahang kinuha ni atty. Miguel ang folder. “that’s why we fight properly.” sabi niya. “para hindi na maulit sa iba.”
Sa labas ng coffee shop, dumaan ang patrol car. Si jaden ay napatingin, parang bata na natatakot sa kulog.
Hinila siya ni ria papalapit sa kanya at niyakap siya. “hindi kita iiwan.” sabi niya. “hindi na kita papayagang mag-isa.”
Doon umiyak si jaden nang mas malakas, hindi sa hiya, kundi sa pagod. At sa unang beses, may yumakap sa takot niya.
episode 5: ang paghingi ng tawad na huli na, pero kailangan
Makalipas ang ilang araw, nasa presinto sina jaden, ria, at atty. Miguel. Hindi na sa kalsada. Hindi na sa harap ng madla. Pero mas mabigat pa rin ang hangin, kasi dito nagsisimula ang totoong laban.
May imbestigador na naka-upo. May logbook. May cctv printouts. At may reklamo na nakasulat.
Dumating ang hepe na nang-posas kay jaden. Hindi na siya kasing tapang ng noon. Hindi na siya kasing lakas ang boses.
“jaden.” sabi nito, halos pabulong. “pasensya na.”
Tahimik si jaden.
Tumingin si ria sa kanya, parang humihingi ng sagot. Pero si jaden ay nakatingin lang sa mesa, parang hinahanap ang tatay niya sa mga kahoy na gasgas.
“officer.” sabi ni atty. Miguel. “that apology must be on record.”
Tumango ang imbestigador. “state your apology.”
Napalunok ang pulis. “humihingi ako ng tawad kay jaden.” sabi nito. “dahil nagkamali ako. Dahil pinahiya ko siya. At dahil hindi ko sinunod ang tamang proseso.”
Nanginginig ang kamay ni jaden. Hindi dahil galit. Kundi dahil may sugat na hindi nakikita.
“jaden.” sabi ng imbestigador. “do you accept.”
Huminga si jaden nang malalim. “hindi po madali.” sagot niya. “pero ayoko po ng ganti.”
Tumingin siya sa pulis. “ang gusto ko po, huwag niyo na pong gawin sa iba.”
Nanlaki ang mata ng pulis. Tumango ito, halatang tinamaan.
Pagkatapos ng hearing, lumabas sina jaden at ria sa presinto. Mainit ang araw, pero mas maliwanag ang langit.
Sa labas, biglang tumawag ang nanay ni jaden. “anak.” sabi nito, umiiyak. “akala ko mawawala ka rin.”
Doon bumigay si jaden. Hindi na siya nakapagsalita. Umupo siya sa bangketa, at umiyak na parang bata.
Lumuhod si ria sa harap niya at hinawakan ang mukha niya. “andito ka.” sabi niya. “buhay ka.”
Sumingit si atty. Miguel, malumanay. “your father would be proud.” sabi niya.
Napapikit si jaden. “pero hindi ko siya nailigtas.” bulong niya.
Hinawakan ni ria ang kamay niya. “pero niligtas mo ang sarili mo ngayon.” sabi niya. “at niligtas mo yung susunod na tao na pwede ring posisan nang mali.”
Tahimik si jaden. Umiyak siya nang umiyak, pero sa luha niyang yun, parang unti-unti ring lumalabas ang takot na matagal niyang kinukulong.
Tumayo siya, at sa harap ng presinto, hinawakan niya ang kamay ni ria nang mahigpit.
“ria.” sabi niya, basag ang boses. “akala ko kapag may nakakita sa akin na mahina, iiwan nila ako.”
Umiling si ria, luha rin ang mata. “hindi kita iiwan sa araw na pinaka-kailangan mo ako.” sagot niya.
At sa yakap na sinunod, sa gitna ng init at ingay ng kalsada, naramdaman ni jaden na hindi lang siya nalinisan sa kasalanang wala naman siya. Nalinisan siya sa pagkakulong ng takot.
At sa unang beses sa matagal na panahon, umuwi siya na hindi na posa ang nakadikit sa kamay niya, kundi pag-asa.
