“Bago ka magsalita, siguraduhin mong konektado ang utak mo sa dila mo.”
Ang simple pakinggan, parang joke. Pero realtalk: maraming gulo sa buhay nanggagaling sa bibig na mas mabilis kaysa isip. Isang salita lang, pwedeng makasira ng tiwala. Isang comment lang, pwedeng mag-iwan ng sugat na matagal mag-heal. Isang “react” lang, pwedeng magpa-apoy ng issue na dapat sana napahupa.
Kaya oo—bago ka magsalita, ikabit mo muna yung utak mo sa dila mo. Hindi dahil bawal maging honest. Kundi dahil may difference ang honest sa careless.
Mabilis ang salita, mabagal ang repair
Ito yung hindi naiisip ng marami:
Madali magsalita. Mahirap magbawi.
Kapag nasabi mo na, lumabas na. Kahit mag-sorry ka pa, may parte nun na mananatili sa tao. Kasi words don’t just pass through ears—they land somewhere. Minsan sa ego. Minsan sa confidence. Minsan sa trauma.
Realtalk: may mga taong “nakalimot na,” pero yung pinag-sabihan, dala pa rin.
Bakit tayo nagiging “dila muna bago utak”?
1) Emotions first.
Pag galit, sarcasm. Pag hurt, attack. Pag insecure, lait. Pag inggit, side comment.
Tapos pagkatapos, saka lang natin nare-realize: “Ay, harsh ata.”
2) Need natin manalo.
May moments na mas gusto natin maging tama kaysa maging maayos. Kaya sumasabak tayo sa debate gamit ang words na hindi na tungkol sa issue—kundi tungkol sa pagyurak.
3) Culture ng clapback.
Especially for the next generation: ang bilis ng witty comebacks online. Ang bilis ng “mic drop.” Pero realtalk: hindi lahat ng witty ay wise. Minsan, entertainment lang siya na may nasasaktan.
4) Sanay tayo sa “ganito ako.”
Ginagawa nating excuse yung personality: “Prangka kasi ako.” “Mainitin ulo ko.”
Pero responsibility pa rin natin ang epekto ng bibig natin.
For the next generation: think before you type too
Hindi lang ito tungkol sa pag-salita. Kasama dito yung:
- pag-comment
- pag-tweet
- pag-share
- pag-post
- pag-react
Kasi online, mas madali maging reckless—wala kang nakikitang mukha, kaya feeling mo walang impact. Pero realtalk: may totoong tao sa likod ng screen. At yung sinasabi mo, pwedeng maging bigat nila the whole day—or worse.
The “brain-to-tongue” checklist
Bago ka magsalita, pause 3 seconds. Tapos ask:
- Totoo ba?
- Kailangan ba?
- Makakatulong ba?
- Tamang oras ba?
- Tamang tao ba? (baka naman dapat private, hindi public)
- Tamang paraan ba? (pwede mo bang sabihin nang may respeto?)
Hindi ito pagiging plastic. Emotional intelligence ‘to.
Honest without being harmful
Pwede kang magsabi ng totoo without being cruel.
Instead of:
- “Ang tanga mo.”
Say: “Nagkamali tayo dito, ayusin natin.”
Instead of:
- “Ang arte mo.”
Say: “Di ko pa naiintindihan, pwede mo bang i-explain?”
Instead of:
- “Wala kang kwenta.”
Say: “Nasaktan ako sa ginawa mo, at hindi okay sakin yun.”
Realtalk: tone is part of the message. Kahit totoo pa yung punto mo, kung binuhusan mo ng insulto, hindi na iyon wisdom—aggression na.
Learn the art of the pause
Ang pinakamalakas na skill minsan ay hindi pagsagot—pag-pause.
- Kapag galit ka, huwag muna.
- Kapag hurt ka, huwag muna.
- Kapag init ulo mo, huwag muna.
Kasi madalas, yung mga salitang pinagsisisihan natin ay yung mga salitang sinabi natin habang hindi pa tayo kalmado.
Try this:
“Give me a minute. Ayokong magsalita nang mali.”
Realtalk: mas attractive at mas mature ang taong marunong mag-hold ng sarili niya.\
And if you already said it…
Kung nakapagsalita ka na at nakasakit ka, don’t hide behind:
- “Joke lang.”
- “Sensitive ka kasi.”
- “Totoo naman eh.”
Own it:
“Sorry. Mali yung tono ko. I should’ve said it differently.”
Then do better next time. Kasi apology without change is just another habit.
The takeaway
Konektado ang utak sa dila means:
- you speak with intention, not impulse
- you choose clarity, not cruelty
- you protect relationships, not ego
- you’re honest, but not careless
Kasi sa totoo lang, maraming bagay sa buhay ang pwedeng ayusin—pero yung trust na nasira dahil sa salita, matagal buuin ulit.
Kung kilala mo yung taong “dila muna bago utak” (o baka ikaw yun minsan—realtalk!), i-share mo itong blog post sa friends at family mo. Baka ito na yung reminder na kailangan nila: bago magsalita, mag-isip—kasi ang salita, may bigat.
