ANG LIHIM NG LUMANG LITRATO—AT ANG UTANG NA BUHAY NG OPISYAL!
“SAAN NINYO NAKUHA ANG LITRATONG IYAN?”
Nanginginig ang boses ni Captain Ricardo habang hawak ang lumang larawan.
Nasa litrato ang pitong taong gulang na batang nakasuot ng maliit na uniporme, katabi ang isang lalaking sundalo.
“Ako po iyan noong bata pa ako,” mahinang sabi niya. “At ang katabi ko ay ang tatay kong si Rogelio.”
Tumango si Ernesto.
“Alam ko, anak. Ako ang kumuha ng litrato.”
Napatingin ang kapitan sa matanda.
“Paano ninyo nakilala ang papa ko?”
Huminga nang malalim si Ernesto.
“Magkasama kaming nagsilbi sa Mindanao. Siya ang pinakamatapang na sundalong nakilala ko.”
Biglang nagbago ang mukha ni Ricardo.
“Pero namatay ang tatay ko noong pitong taong gulang ako.”
“Oo,” sagot ng matanda. “At ako ang dahilan kung bakit hindi na siya nakauwi.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa katawan ng kapitan.
“Ano ang ibig ninyong sabihin?”
Tahimik na naupo si Ernesto sa maliit na upuang inilapit ng isang pulis.
Tatlumpu’t limang taon na ang nakalipas, magkasama silang nakatalaga sa isang liblib na lugar.
Isang gabi, habang nagsasagawa ng operasyon, nasugatan si Ernesto.
Hindi na siya makalakad.
Sa kabila ng panganib, bumalik si Rogelio upang iligtas siya.
“Sinabi kong iwan na niya ako,” nangingilid ang luhang kuwento ng matanda. “Pero ayaw niya.”
Naalala pa ni Ernesto ang huling sinabi ng kaniyang kaibigan.
Sir, may anak akong naghihintay sa bahay. Gusto kong lumaki siyang alam na hindi ako nang-iwan ng kasama.
Nailigtas ni Rogelio ang kanilang kumander.
Ngunit habang inilalayo siya sa panganib, tinamaan ang sundalo.
Hindi na ito umabot nang buhay sa pagamutan.
Napahawak si Ricardo sa kaniyang dibdib.
“Buong buhay kong inisip na pinabayaan kami ng tatay ko para sa trabaho niya.”
Umiling si Ernesto.
“Hindi, anak. Mahal na mahal ka niya.”
Inilabas ng matanda ang isang lumang sobre.
“Bago siya namatay, may ipinagkatiwala siya sa akin.”
Nanginginig itong tinanggap ni Ricardo.
Sa loob ay may liham na may kupas na sulat-kamay.
Mahal kong Ricardo,
Kapag nabasa mo ito, maaaring hindi na makauwi si Papa.
Huwag kang magagalit sa mundo, anak.
Kung magiging sundalo o pulis ka balang araw, tandaan mong ang uniporme ay hindi ginawa para takutin ang mahihina.
Ginawa ito upang ipagtanggol sila.
Tuluyang napaluha ang kapitan.
Naalala niya kung paano niya pinahiya ang matanda ilang minuto lamang ang nakalipas.
Napayuko siya.
“Sir Ernesto, patawarin ninyo ako.”
Hinawakan ng matanda ang kaniyang balikat.
“Anak, hindi mo kailangang sumaludo dahil sa ranggo ko.”
“Kung ganoon, bakit po?”
“Dahil gusto kong maalala mo kung bakit pinili mong magsuot ng uniporme.”
Napaiyak si Ricardo.
Ngunit bago pa siya makapagsalita, biglang napahawak si Ernesto sa dibdib.
“Sir!”
Nanghina ang matanda.
Agad siyang inalalayan ng mga pulis.
Habang naghihintay ng ambulansiya, mahigpit niyang hinawakan ang kamay ni Ricardo.
“Anak… may isa pa akong hindi nasasabi.”
“Ano po iyon, Sir?”
Tumulo ang luha ni Ernesto.
“Ang totoo… hindi lang tatay mo ang may iniwang liham para sa iyo.”
