ANG PERANG PARA SA MGA ANAK NA HINDI NA NIYA MULING MAKIKITA!
Kinabukasan, bumalik si Renato sa sementeryo dala ang lumang notebook ni Maribel. Hindi niya kayang tanggapin ang katotohanan, ngunit gusto niyang malaman ang lahat.
Sa pagitan ng dalawang lapida, nakita niya ang isang metal box.
“Para kay Papa,” nakasulat sa takip.
Ang una ay kay Joshua.
“Papa, sabi ni Mama uuwi ka kapag marami ka nang pera. Kapag umuwi ka, gusto kong dalhin mo ako sa dagat.”
Ang ikalawa ay kay Nicole.
“Papa, huwag kang malungkot kapag hindi ka makatawag. Lagi kitang hinihintay.”
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?” tanong niya.
Hindi makatingin ang babae.
“Dahil kasalanan ko.”
Noong araw ng aksidente, nagmamadaling sunduin ni Maribel ang mga bata. May bagyo at madulas ang kalsada. Sa isang kurbada, nawalan ng kontrol ang sasakyan.
“Bakit hindi mo ako tinawagan?”
“Tinawagan kita,” sagot niya. “Tatlong beses.”
“Hindi ko natanggap.”
“Dahil nasa ospital ka rin noon.”
Napakunot-noo si Renato.
Ibinigay ni Maribel ang isang lumang dokumento.
May petsa iyon ng parehong araw.
“Pero gumaling ako.”
“Akala ko masasabi ko rin. Pero bawat buwan, kapag nagpapadala ka, tinatanong mo kung kumusta sila. Hindi ko kayang sirain ang tanging bagay na nagpapasaya sa iyo.”
Napapikit si Renato.
“Labindalawang taon, Maribel.”
“Alam ko.”
“Labindalawang taon akong nawalan ng pagkakataong magluksa.”
Tumulo ang luha ng babae.
“Alam ko.”
Sa notebook, nakita ni Renato ang tala ng lahat ng perang ipinadala niya. Ngunit may isang bagay na hindi niya napansin.
Sa huling pahina, may pangalan ng isang paaralan.
“Joshua at Nicole Villanueva Scholarship.”
Dinala siya ni Maribel doon.
Hindi isang malaking gusali ang paaralan. Isa itong maliit na pampublikong paaralan sa kanilang bayan kung saan maraming batang kapos sa buhay.
Doon nalaman ni Renato ang dahilan kung bakit walang rekord sina Joshua at Nicole.
Hindi sila kailanman naging estudyante roon.
Ngunit bawat taon, may dalawang batang tinutulungan ng scholarship na ipinangalan sa kanila.
Lumapit ang isang batang babae na may hawak na medalya.
“Sir Renato?”
“Oo?”
“Salamat po. Dahil sa scholarship ninyo, nakapag-aral ako.”
Hindi agad nakasagot si Renato.
“Ang pangalan po ng scholarship ay Joshua at Nicole. Sino po sila?”
Napatingin siya sa dalawang litrato na nakasabit sa maliit na bulletin board.
Doon niya unang naramdaman na hindi tuluyang nawala ang kaniyang mga anak.
Doon niya naunawaan ang pinakamasakit na katotohanan.
Labindalawang taon siyang nagpapadala ng pera para sa dalawang anak na akala niya ay naghihintay sa kanilang tahanan.
Ngunit ang mga anak niyang hinihintay niyang makitang naka-uniporme ay matagal nang nasa ilalim ng lupa.
At ang perang inakala niyang para sa kanilang kinabukasan ay naging kinabukasan ng ibang mga batang hindi niya naman kilala.
Sa bawat graduation ng mga iskolar, naririnig ni Renato ang pangalan nina Joshua at Nicole.
Ngunit sa tuwing may batang tatawag sa kaniya ng “Sir,” may isang bahagi ng puso niya ang tahimik na umaasang marinig muli ang dalawang munting tinig na hindi na kailanman makababalik.
Dahil may mga anak na maaaring mawala sa isang iglap.
At may mga magulang na kahit lumipas ang habambuhay, hindi kailanman natututong mabuhay nang wala sila.
