❗8 Pagkaing Dapat Limitahan ng Seniors Kung Madalas Masakit ang Kasukasuan!
“Grabe, anak, parang kalawang na ’tong tuhod ko,” reklamo ni Mang Ben, 72, habang paika-ika papunta sa upuan.
Kakagaling lang nila sa handaan kagabi:
- crispy pata,
- bulalo,
- chicharon,
- malamig na softdrinks,
- at leche flan sa dulo.
Kinabukasan, halos hindi niya maitulak ang sarili sa kama.
Masakit ang tuhod,
mabigat ang balakang,
parang binugbog ang mga daliri sa kamay at paa.
Sabi niya sa misis niya:
“Siguro tumatanda na talaga ako, wala na ’kong laban sa rayuma.”
Pero sabi ng doktor sa kanya sa check-up:
“Tama na may gamot, pero Ben, tingnan din natin ang ulam at paborito mong pagkain.
May mga pagkain na hindi bawal forever, pero dapat limitahan lalo na kung madalas sumasakit ang kasukasuan mo.”
Kung senior ka na at:
- madalas sumasakit ang tuhod,
- madaling manakit ang balakang at likod,
- o paulit-ulit ang kirot sa daliri (lalo na sa gout/arthritis),
baka hindi lang edad at “rayuma” ang kalaban mo.
Baka kasama na rin ang ilang pagkain sa kusina at handaan.
Narito ang 8 pagkaing kailangan nang limitahan kung ayaw mong araw-araw ay kaaway mo ang mga kasukasuan mo.
1. Crispy Pata, Lechon, Taba ng Baboy at Karne
Paborito sa handaan… pero hindi paborito ng kasukasuan mo.
Ang mga ito ay:
- mataas sa saturated fat,
- pwedeng magdulot ng pagtaas ng timbang,
- dagdag sa chronic inflammation sa katawan.
Kapag mabigat ang timbang at mataas ang taba sa dugo:
- mas nabibigatan ang tuhod at balakang,
- mas umiinit ang mga kasukasuan,
- mas madalas sumasakit kapag umaakyat ng hagdan o naglalakad nang malayo.
Limitahan:
- Puwede pa rin paminsan-minsan, pero huwag “normal na ulam sa hapag” lalo na sa gabi.
- Mas maliit na hiwa, mas bihirang kain — at mas piliin ang isda, manok na walang balat, tokwa bilang pang-araw-araw.
2. Processed Meats: Longganisa, Tocino, Hotdog, Ham, Tapang Komersyal
Madaling ulam, masarap, at mabilis lutuin.
Pero sa katawan ng senior, kasama sila sa mga pinaka-masakit sa kasukasuan sa tagal-tagal.
Kadalasan, ganitong pagkain ay:
- sobrang alat,
- may preservatives,
- mataas ang taba,
- at madalas piniprito pa.
Resulta:
- dagdag sa pamamaga sa katawan,
- pwedeng magpalala ng joint pain,
- dagdag problema sa puso at bato.
Limitahan:
- Gawing paminsan-minsan lang (hal. isang beses sa isang linggo), hindi araw-araw na almusal.
- Kung kakain, maliit na portion lang, sabayan ng gulay, huwag puro kanin at hotdog.
3. Matatamis: Cake, Ice Cream, Leche Flan, Ensaymada, Donut
Si Mang Ben, kada hapon:
“Tes, kape tayo. May tinapay ba? May konting cake diyan?”
Ang problema sa matatamis:
- nagpapataas ng asukal at timbang,
- nagdudulot ng inflammation sa loob ng katawan,
- tumutulong magpabilis ng pagkasira ng cartilage at buto sa kasukasuan.
Kapag mataas ang asukal, mas madalas ding:
- sumasakit ang paa,
- pakiramdam mabigat ang tuhod,
- at madaling nananakit ang balakang.
Limitahan:
- Hindi naman kailangang zero agad, pero bawasan nang todo kung araw-araw kang may dessert.
- Piliin ang prutas (peras, mansanas, papaya) kaysa cake sa hapon.
- Kung di maiwasan, maliit na piraso lang, hindi kalahating tray.
4. Softdrinks at Matatamis na Inumin
Ito ang madalas na hindi binibilang na “pagkain” pero malaki ang ambag.
Ang softdrinks at matatamis na juice:
- puro asukal,
- walang tunay na sustansya,
- nakakadagdag sa bigat, asukal sa dugo, at inflammation.
Kapag madalas ang softdrinks:
- mas sumasakit ang tuhod dahil sa bigat at pamamaga,
- mas madaling maapektuhan ang kidney — na konektado rin sa gout at pananakit ng kasukasuan.
Limitahan:
- Gawing “very special occasions” na lang, hindi pang-araw-araw.
- Mas piliin ang tubig, salabat na hindi masyadong matamis, o tubig na may kaunting calamansi (kung okay sa tiyan at kidney).
5. Instant Noodles at Sabaw na Sobrang Alat
“Mainit na sabaw lang, pamparelax sa tuhod,” sabi ni Mang Ben.
Pero ’yung sabaw pala ng instant noodles ang tinutukoy niya.
Ang problema:
- sobrang alat,
- maraming seasoning at additives,
- kadalasang walang laman kundi noodles at sabaw.
Ang sobrang asin:
- nagpapataas ng presyon,
- nagpapaiipon ng tubig sa katawan → pamamaga ng paa, tuhod, at kamay,
- nagpapasakit ng kasukasuan lalo na kung may arthritis at gout.
Limitahan:
- Huwag gawing regular na ulam sa gabi ang instant noodles.
- Kung talagang kakain, huwag ubusin ang sabaw at pwedeng bawasan ang seasoning.
- Mas piliin ang sabaw na may gulay at isda/manok na hindi sobrang alat.
6. Pagkain na Mataas sa Purine: Dinuguan, Balat at Matabang Parte ng Karne, Ilang Laman-loob
Kung may gout ka o laging sumasakit ang hinlalaki sa paa, alam mo na siguro ’to — pero baka ayaw mo lang tanggapin.
Ang mga pagkain tulad ng:
- dinuguan,
- atay, balunbalunan, isaw at iba pang laman-loob,
- sobrang taba at balat ng karne,
ay pwedeng magpataas ng uric acid.
Kapag mataas ang uric acid:
- naiipon ito sa kasukasuan,
- nagdudulot ng matinding kirot,
- namamaga at mainit ang kasukasuan — lalo na sa paa at tuhod.
Limitahan:
- Hindi na talaga magandang gawing madalas na ulam ang mga ito kung senior ka na.
- Kung talagang may handaan, tikim lang — hindi mangalahating mangkok ng dinuguan.
7. Sobrang Tsitsiriya at Chicharon
Madali: bukas ng malaking supot, nood TV, kain nang kain.
Pero ang tsitsiriya at chicharon:
- halo-halong asin, mantika, preservatives,
- wala halos protina o fiber,
- kadalasang sobra-sobra ang kinakain dahil “maliit lang naman.”
Sa katawan:
- Dagdag sa timbang → dagdag bigat sa tuhod at balakang.
- Dagdag sa pamamaga sa loob ng katawan.
- Dagdag sa pagkapagod ng puso at ugat.
Limitahan:
- Kung mahilig kang magmeryenda, piliin ang:
- mani na hindi maalat (sa tamang dami),
- prutas,
- kamote o mais.
- Kung may tsitsiriya man, maliit na portion, hindi isang supot habang nanonood ng TV.
8. Sobrang Gata at Mantika sa Luto
Masarap ang:
- laing,
- ginataang gulay,
- Bicol express,
lalo na kung malapot ang gata at marami ang mantika.
Pero sa kasukasuan at timbang ng senior:
- ang sobrang gata at mantika ay dagdag sa taba sa katawan,
- pwedeng magpabilis ng pagdagdag ng timbang,
- mas mabigat ang load ng tuhod at balakang,
- mas umiinit ang inflamed joints.
Hindi bawal ang gata, pero:
Limitahan:
- Gamitin sa tamang dami lang, huwag palaging sabaw-gata ang ulam sa maghapon.
- Puwedeng “pahinain” ang gata (huwag masyadong malapot at puro),
- Haluin ng mas maraming gulay kaysa taba ng karne.
Sa kaso ni Mang Ben, hindi naman agad binawal ng doktor ang lahat ng paborito niya.
Pero unti-unti nilang binago ang pwede at gaano kadalas:
- crispy pata at dinuguan → paborito na lang sa espesyal na okasyon, maliit na portion,
- mas madalas na ngayon ang isda, gulay, tokwa, at sabaw na hindi maalat,
- binawasan ang softdrinks at matatamis na dessert,
- mas maingat sa alat at mantika.
Pagkalipas ng ilang linggo, napansin niya:
- mas bihira na ang sobrang kirot sa tuhod sa umaga,
- hindi na gano’n kabigat ang balakang kapag tumatayo,
- at mas kaya na niyang maglakad nang kaunti kasama ang apo.
Kung madalas masakit ang kasukasuan mo, hindi lang tableta ang puwedeng tumulong.
Sa bawat putol ng taba, alat, asukal, at sobrang luto sa mantika,
unti-unti mong binabawasan ang “apoy” sa loob ng kasukasuan mo —
para sa tuhod na mas kayang tumayo,
balakang na mas kayang umupo at bumangon,
at katawan na hindi agad sumusuko sa bawat hakbang.
