May mga tao sa buhay natin na akala natin ay tunay na nagmamalasakit, pero habang tumatagal, mapapansin nating may kakaiba sa paraan ng pakikitungo nila sa atin. Kapag may problema sila, ikaw ang unang hinahanap. Kapag kailangan nila ng pera, tulong, o pabor, bigla silang nagiging malambing at maalalahanin. Pero kapag ikaw naman ang nangangailangan, parang hindi ka na nila kilala.
Naranasan mo na bang makatanggap ng mensahe mula sa isang taong matagal nang hindi nagpaparamdam, at bago pa man matapos ang inyong pag-uusap, may hihingin na agad siyang pabor?
Minsan, nakakatuwang isipin na naalala ka nila. Pero kalaunan, mapapatanong ka rin sa sarili mo: “Naalala ba nila ako dahil mahalaga ako sa kanila, o dahil mayroon silang kailangan sa akin?”
Masakit tanggapin na may mga taong lumalapit hindi dahil sa pagkakaibigan o pagmamahal, kundi dahil sa pakinabang na nakukuha nila sa iyo.
Hindi naman masamang tumulong. Sa katunayan, magandang katangian ang pagiging mapagbigay at maunawain. Pero mahalagang malaman ang pagkakaiba ng taong tunay na nagpapahalaga sa iyo at ng taong lumalapit lamang kapag may kailangan.
Narito ang pitong senyales na maaaring nagpapahiwatig na ginagamit ka lamang ng ibang tao.
1. NAALALA KA LANG NILA KAPAG MAY KAILANGAN SILA
Isa sa pinakamalinaw na senyales ay ang kanilang biglaang pagpaparamdam tuwing may kailangan silang tulong.
Maaaring ilang linggo o buwan silang hindi nangangamusta. Hindi nila tinatanong kung kumusta ka, kung maayos ba ang iyong kalagayan, o kung may pinagdaraanan kang problema.
Pero kapag kailangan nilang mangutang, magpasama, o humingi ng pabor, bigla silang magpapadala ng mensahe.
“Uy, kumusta ka na? Tagal nating hindi nag-usap!”
Sa simula, iisipin mong gusto lang nilang makipagkuwentuhan. Ngunit pagkatapos ng ilang palitan ng mensahe, lalabas na ang tunay nilang pakay.
“May favor sana ako sa’yo.”
Hindi naman lahat ng humihingi ng tulong ay mapagsamantala. Pero kung paulit-ulit na ganito ang nangyayari at wala silang interes sa iyong buhay kapag wala silang kailangan, magandang pag-isipan ang tunay na kalagayan ng inyong relasyon.
Tandaan, ang tunay na pagmamalasakit ay hindi lamang ipinapakita kapag may pakinabang na makukuha.
2. HINDI SILA AVAILABLE KAPAG IKAW NAMAN ANG NANGANGAILANGAN
Kapag sila ang may problema, handa kang makinig kahit pagod ka na. Kapag nangangailangan sila ng kasama, gumagawa ka ng paraan para matulungan sila.
Pero kapag ikaw naman ang may problema, bigla silang nagiging abala.
Minsan, hindi nila sinasagot ang iyong tawag. May pagkakataon ding nababasa nila ang iyong mensahe pero hindi nagrereply.
Masakit lalo na kung alam mong ilang beses mo na silang tinulungan noong sila ang nangangailangan.
Siyempre, hindi natin maaaring asahan na laging available ang ibang tao. May sarili rin silang responsibilidad at problema.
Ngunit kung palaging ikaw ang nagbibigay ng oras, suporta, at pang-unawa habang halos walang pagsisikap mula sa kanila, maaaring hindi na patas ang inyong samahan.
Ang magandang relasyon ay may pagtutulungan, hindi isang taong palaging nagbibigay habang ang isa ay tumatanggap lamang.
3. MABAIT LANG SILA KAPAG MAY HINIHINGING PABOR
May mga taong napakagaling makisama kapag may kailangan sila.
Bigla ka nilang pupurihin, tatawaging mabuting kaibigan, at ipaparamdam na napakahalaga mo sa kanilang buhay.
“Ikaw talaga ang pinakaasahan ko!”
“Alam kong hindi mo ako pababayaan.”
Pero pagkatapos mong maibigay ang hinihingi nila, unti-unti ring nawawala ang kanilang pagiging malapit sa iyo.
Mas nakakalungkot kung nagbabago pa ang pakikitungo nila kapag hindi mo na kayang ibigay ang gusto nila.
Ang dating magiliw na pakikipag-usap ay napapalitan ng malamig na sagot o tuluyang pananahimik.
Mahalagang tandaan na ang tunay na respeto ay hindi nakadepende sa kung gaano karaming pabor ang kaya mong ibigay.
Kung mahalaga ka talaga sa isang tao, mananatili ang maayos niyang pakikitungo kahit wala kang maitutulong.
4. PINAPARAMDAM NILANG MAKASARILI KA KAPAG TUMANGGI KA
Isa itong senyales na dapat mong seryosohin.
May mga taong hindi marunong tumanggap ng pagtanggi. Kapag sinabi mong hindi mo sila matutulungan, gagamit sila ng mga salitang magpaparamdam sa iyo ng pagkakasala.
“Akala ko ba magkaibigan tayo?”
“Ngayon lang naman ako humingi ng tulong.”
“Buti pa noong ikaw ang may kailangan!”
Dahil ayaw mong masaktan sila o masira ang inyong samahan, napipilitan kang pumayag kahit labag na sa iyong kalooban.
Pero tandaan, ang pagsasabi ng “hindi” ay hindi nangangahulugang masama kang tao.
May karapatan kang magtakda ng hangganan, lalo na kung naaapektuhan na ang iyong oras, pera, kalusugan, at kapayapaan ng isip.
Ang taong tunay na nagpapahalaga sa iyo ay maaaring malungkot sa iyong pagtanggi, ngunit igagalang niya ang iyong desisyon.
Hindi niya kailangang manipulahin ang iyong damdamin para makuha ang gusto niya.
5. HINDI NILA PINAHALAGAHAN ANG MGA SAKRIPISYO MO
May pagkakataong ibinibigay natin ang ating makakaya para makatulong sa isang tao.
Minsan, nagpapahiram tayo ng perang nakalaan sana para sa sarili nating pangangailangan. Minsan naman, isinasantabi natin ang ating pahinga upang samahan sila sa kanilang problema.
Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, parang wala lang sa kanila ang iyong mga ginawa.
Hindi man lang sila nagpapasalamat. Mas masakit pa kung pakiramdam nila ay obligasyon mong tulungan sila.
Kapag nasanay ang isang tao na palagi kang nagbibigay, maaari niyang makalimutang may sarili ka ring pangangailangan.
Kaya mahalagang ipaalala sa sarili na ang iyong kabutihan ay hindi isang walang-hanggang obligasyon.
Hindi mo kailangang ubusin ang sarili mo para lamang mapatunayan na mabuti kang kaibigan.
6. HINDI KA NILA ISINASAMA KAPAG MASAYA NA ANG BUHAY NILA
Napapansin mo bang palagi kang kasama sa kanilang mga problema, pero bihira kang maalala kapag may magagandang nangyayari sa kanilang buhay?
Kapag malungkot sila, ikaw ang takbuhan. Kapag may pinagdaraanang pagsubok, ikaw ang kanilang kausap.
Ngunit kapag may selebrasyon, pamamasyal, o masasayang pagtitipon, hindi ka man lang nila naiisipang imbitahan.
Hindi naman kailangang kasama ka sa lahat ng kanilang lakad. May iba’t ibang grupo ng kaibigan ang bawat tao.
Pero kung palagi ka lamang naaalala sa panahon ng pangangailangan at hindi kailanman binibigyan ng pagkakataong makibahagi sa kanilang kasiyahan, maaaring may hindi pagkakapantay sa inyong relasyon.
Ang tunay na pagkakaibigan ay hindi lamang tungkol sa pagdamay sa problema. Kasama rin dito ang pagbabahagi ng masasayang alaala.
7. KAPAG WALA KA NANG MAIBIGAY, BIGLA KA NA LANG NILA KAKALIMUTAN
Ito marahil ang pinakamasakit na senyales.
Habang mayroon kang pera, koneksiyon, oras, o kakayahang tumulong, marami ang gustong lumapit sa iyo.
Pero kapag dumating ang panahong ikaw naman ang nawalan, unti-unti silang lumalayo.
Ang mga dating palaging tumatawag ay hindi na nagpaparamdam. Ang mga taong nagsasabing hindi ka nila pababayaan ay biglang nawawala.
Dito mo maaaring makita kung sino ang tunay na nagmamalasakit sa iyo.
Gayunpaman, huwag agad husgahan ang isang tao dahil lamang minsan siyang hindi nakatulong. Mas mahalagang tingnan ang paulit-ulit na kilos at kabuuang pakikitungo niya.
Tandaan, ang iyong halaga ay hindi nasusukat sa perang naipapahiram mo, sa mga pabor na nagagawa mo, o sa pakinabang na nakukuha ng ibang tao sa iyo.
Mahalaga ka bilang isang tao, kahit wala kang anumang maibigay.
PAANO MO POPROTEKTAHAN ANG SARILI MO SA MGA TAONG MAPAGSAMANTALA?
Ang unang hakbang ay matutong magtakda ng malinaw na hangganan.
Hindi lahat ng humihingi ng tulong ay kailangan mong pagbigyan. Bago ka pumayag, tanungin ang sarili kung kaya mo ba itong gawin nang hindi isinasakripisyo ang mahahalagang pangangailangan mo.
Huwag ding matakot na sabihin ang iyong nararamdaman. Kung pakiramdam mo ay ginagamit ka lamang, maaari mong kausapin nang maayos ang taong sangkot.
Minsan, hindi nila namamalayang hindi na patas ang kanilang pakikitungo. Ngunit kung paulit-ulit pa rin ang kanilang ginagawa matapos mong ipaliwanag ang iyong saloobin, maaaring kailangan mong lumayo.
Piliin mong makasama ang mga taong marunong magpasalamat, gumalang sa iyong desisyon, at magmalasakit kahit wala silang kailangan sa iyo.
Dahil sa huli, mas mahalaga ang pagkakaroon ng iilang tunay na kaibigan kaysa maraming kakilalang lumalapit lamang kapag may pakinabang.
MAIKLING KUWENTO: ANG KAIBIGANG NAALALA LANG KAPAG MAY KAILANGAN
“Pasensya na, Ben. Wala talaga akong maipapahiram ngayon.”
Iyan ang sinabi ni Marco sa kanyang matalik na kaibigan matapos itong muling humingi ng pera.
Ilang taon na silang magkaibigan mula pa noong high school. Para kay Marco, parang kapatid na niya si Ben.
Noong mawalan ng trabaho si Ben, si Marco ang tumulong sa kanyang pambayad sa renta. Noong magkasakit ang anak nito, si Marco rin ang nagpahiram ng pera para sa gamot.
Kahit maliit lamang ang suweldo ni Marco bilang empleyado sa isang tindahan, hindi siya nagdalawang-isip na tumulong.
“Salamat, pare. Hindi ko makakalimutan ang kabutihan mo,” madalas sabihin ni Ben.
Pero habang lumilipas ang panahon, napansin ni Marco na tuwing may kailangan lamang si Ben ay saka ito nagpaparamdam.
Kapag nangangamusta si Marco, bihira itong sumagot.
Isang araw, nawalan ng trabaho si Marco. Nagkasakit din ang kanyang ina at kinailangan nilang gumastos para sa pagpapagamot.
Dahil kapos sa pera, nagpasya siyang lumapit kay Ben.
“Pare, baka puwede mo muna akong mahiraman kahit kaunti. Kailangan lang talaga namin para sa gamot ni Mama.”
Matagal bago sumagot si Ben.
“Pasensya na, pare. Wala rin akong pera ngayon.”
Naintindihan iyon ni Marco. Hindi naman niya gustong pilitin ang kaibigan.
Ngunit makalipas ang ilang araw, nakita niya sa Facebook ang mga larawan ni Ben na masayang nagbakasyon kasama ang ibang kaibigan.
Hindi ang pagbabakasyon ang nakasakit kay Marco. Alam niyang maaaring matagal na itong nakaplano.
Ang mas masakit ay hindi man lang siya kinumusta ni Ben pagkatapos niyang ikuwento ang kalagayan ng kanyang ina.
Lumipas ang dalawang buwan.
Unti-unting nakabangon si Marco. Nakahanap siya ng bagong trabaho at unti-unting nabayaran ang kanilang mga utang.
Isang gabi, biglang nag-message si Ben.
“Pare! Kumusta ka na? May favor sana ako. Baka puwede akong makahiram ng limang libo?”
Matagal na tinitigan ni Marco ang mensahe.
Naalala niya ang lahat ng panahong tumulong siya. Naalala rin niya ang mga gabing halos hindi siya makatulog dahil sa problema sa pera.
Sa pagkakataong iyon, nagpasya siyang unahin ang sariling pangangailangan.
“Pasensya na, Ben. Hindi na ako puwedeng magpahiram. May mga responsibilidad din akong kailangang unahin.”
Ilang minuto ang lumipas bago sumagot si Ben.
“Nagbago ka na pala, pare.”
Napangiti nang malungkot si Marco.
“Hindi ako nagbago, Ben. Natuto lang akong magtira para sa sarili ko.”
Hindi na sumagot si Ben.
Kinabukasan, habang naghahanda si Marco ng almusal para sa kanyang ina, nagtanong ito.
“Anak, bakit parang malungkot ka?”
Umupo si Marco sa tabi niya.
“Ma, parang nawalan po ako ng kaibigan.”
Hinawakan ng kanyang ina ang kanyang kamay.
“Anak, hindi lahat ng taong nawawala sa buhay mo ay kawalan. Minsan, ang pagkawala nila ang nagtuturo sa iyo kung gaano kahalaga ang sarili mo.”
Napaluha si Marco.
Doon niya naunawaan na hindi niya kailangang patuloy na magbigay para lamang manatili ang isang tao sa kanyang buhay.
Makalipas ang ilang linggo, nakatanggap siya ng mensahe mula sa dati niyang katrabahong si Joel.
“Pare, narinig kong nagkasakit si Tita. Kumusta na siya? Sabihin mo lang kung kailangan ninyo ng kasama sa ospital.”
Walang hinihinging pabor si Joel. Wala rin itong kailangang pera.
Gusto lamang nitong mangumusta.
Sa simpleng mensaheng iyon, napagtanto ni Marco ang isang mahalagang katotohanan.
Ang tunay na kaibigan ay hindi lamang marunong lumapit kapag may kailangan. Marunong din siyang manatili, mangumusta, at magmalasakit kahit wala siyang anumang pakinabang na makukuha.
At mula noon, nangako si Marco sa kanyang sarili na mananatili siyang mabuting tao, ngunit hindi na niya hahayaang abusuhin ng iba ang kanyang kabutihan.
Dahil ang pagtulong sa kapwa ay isang magandang katangian, pero ang paggalang sa sarili ay hindi dapat kailanman kalimutan.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Hindi lahat ng lumalapit sa iyo ay tunay na nagmamalasakit. Kilalanin ang mga tao sa kanilang ginagawa, hindi lamang sa kanilang sinasabi.
2. Hindi masamang tumanggi. May karapatan kang unahin ang iyong sariling pangangailangan at responsibilidad.
3. Ang tunay na pagkakaibigan ay hindi nakabatay sa pakinabang. Ang totoong kaibigan ay marunong makisama sa panahon ng saya at problema.
4. Huwag hayaang abusuhin ang iyong kabutihan. Maging mapagbigay, ngunit matutong magtakda ng hangganan.
5. Hindi mo kailangang bilhin ang pagmamahal at pagkakaibigan sa pamamagitan ng mga pabor. Ang mga taong tunay na nagpapahalaga sa iyo ay rerespetuhin ka kahit wala kang maibigay.
6. Mas mabuting magkaroon ng kakaunting tunay na kaibigan kaysa maraming taong naaalala ka lamang kapag may kailangan.
7. Huwag mawalan ng kabutihan dahil sa masasamang karanasan. Matutong maging mas maingat, ngunit huwag hayaang mawala ang iyong malasakit sa kapwa.
TANDAAN: Hindi ka ipinanganak sa mundong ito para lamang maging takbuhan ng mga taong may kailangan. Karapat-dapat ka ring mahalin, pahalagahan, at alalahanin kahit wala kang anumang maibigay.
Dahil ang taong tunay na nagpapahalaga sa iyo ay hindi lang magtatanong ng “May maitutulong ka ba sa akin?” Kundi marunong ding magtanong ng “Kumusta ka? May maitutulong ba ako sa iyo?”
