Episode 1: Ang harang sa checkpoint
Maaga pa lang ay mabigat na ang trapik sa ilalim ng flyover. May mga busina, may mga nagmamadali, at may mga taong halatang pagod na kahit hindi pa tanghali. Sa gitna ng kalsada, nakatayo ang checkpoint sign, at sa tabi nito ay isang pulis na halatang mainit ang ulo.
Dumaan ang isang puting suv, mabagal, maingat, parang ayaw makadagdag sa gulo. Sa loob, si dr. gabriel santos, tahimik pero alerto, hawak ang manila folder at isang maliit na medical kit. May suot siyang simpleng polo, walang yabang, pero sa mata niya may urgency na hindi mapagkakamalan.
“Sir, stop.” Sigaw ng pulis na si ssgt. rodel cruz, sabay taas ng palad. “Buksan mo bintana.”
Binaba ni gabriel ang bintana. “Good morning po. May emergency po ako, kailangan ko pong makadaan.”
“Emergency? Lahat dito emergency ang dahilan.” Singhal ni rodel. “Lisensya, rehistro, at id.”
Maingat na inabot ni gabriel ang lisensya at or/cr. Kinuha ni rodel, tinignan nang mabilis, tapos sinilip ang loob ng sasakyan na parang may hinahanap na mali. Sa likod, may isang barangay tanod na nakatingin, at may ilang bystander na nakataas na ang cellphone.
“Bakit ka nagmamadali?” Tanong ni rodel, mas malakas pa.
“May patient po na critical. May schedule po akong rendezvous sa military ambulance.” Sagot ni gabriel, pilit kalmado. “Nasa radio po ang details kung gusto ninyong i-verify.”
Ngumisi si rodel, parang natutuwa sa kapangyarihan. “Military ambulance? Sino ka ba?”
“Kaya ko pong ipakita ang id ko.” Sabi ni gabriel, sabay abot ng isang id na may logo at lagda.
Pero bago pa maabot, umatras si rodel at tinulak pababa ang kamay ni gabriel. “Huwag mo akong binabastos.” Sigaw niya. “Bawal ang biglaang labas ng id dito. Baka fake.”
Napatigil ang paligid. Parang lumamig ang hangin. Si gabriel, napalunok, pero hindi sumagot ng pabalang. “Sir, hindi po ito fake. Military doctor po ako.”
“Doctor? Eh di mas dapat ka sumunod.” Sagot ni rodel. “Baba ka. Iinspeksyunin natin sasakyan mo.”
Bumaba si gabriel, nanginginig sa inis pero pinipigilan. Sa isip niya, bawat segundo ay buhay ang kapalit. Sa malayo, may tumawag sa phone niya, sunod-sunod, parang alarm. Nanginginig ang screen sa dami ng missed calls.
“Sir, please.” Pakiusap ni gabriel, mababa ang boses. “May batang hinihingal sa ospital. Naka-prepare na ang operating room. Ako lang ang may clearance sa case.”
Hindi nakinig si rodel. Tinapik niya ang hood ng suv at sumigaw sa mga tao. “O, tingnan natin kung totoo ‘tong drama.”
At doon nagsimulang magtipon ang mga mata, hindi para tumulong, kundi para manood. At si gabriel, sa gitna ng kalsada, ramdam niya ang bigat ng isang katotohanang mas masakit kaysa traffic: minsan, ang humaharang sa pagligtas ay hindi aksidente, kundi ego.
Episode 2: Ang segundo na nagiging kasalanan
Habang tumatagal ang inspeksyon, mas lalong umiinit ang paligid. Binuksan ni rodel ang likod ng suv, kinalkal ang medical kit, at tila naghahanap ng dahilan para lalo pang pahabain ang proseso.
“Anong laman nito?” Tanong niya, sabay hawak sa stethoscope na parang ebidensya.
“Medical equipment po.” Sagot ni gabriel. “Standard po yan sa emergency response.”
“Response-response ka pa.” Singhal ni rodel. “Baka naman ginagamit mo yan pang-escape.”
Sa gilid, naririnig ni gabriel ang bulungan ng mga tao. May isang lalaki pang nagsabi, “Baka may dalang droga.” May babaeng nag-comment, “Ayan, mayayabang kasi.” Parang isang iglap, ang pagod ng lahat ay napunta sa kanya.
Muling tumunog ang phone ni gabriel. This time, sinagot niya. “Doc, nasaan ka na?” Boses ng isang medic, mabilis at nanginginig. “Bumabagsak na bp ni patient. Kailangan ka sa field transfer.”
“Na-hold ako sa checkpoint.” Sagot ni gabriel, pigil ang emosyon. “Please, tell them to keep ventilation steady. I’m trying.”
Narinig iyon ni rodel at lalo pang nag-init. “O, tumatawag ka pa habang iniinspeksyon ka?”
“Sir, critical po talaga.”
“Wala akong pakialam.” Sagot ni rodel. “Ang pakialam ko, safety ng checkpoint.”
Huminga nang malalim si gabriel. “Sir, kung ayaw niyong maniwala, tawagan niyo po ang station niyo o ang duty officer sa camp. Nasa id ko ang hotline.”
“Hindi ako tatawag para sayo.” Sagot ni rodel. “Ikaw ang nasa checkpoint, ikaw ang susunod.”
Biglang may narinig na sigaw sa kabilang lane. May motor na muntik sumalpok sa kotse dahil biglang huminto. Nagkagulo ang mga sasakyan, may ilang bumusina nang malakas, at ang tanod sa likod ay nagtaas ng kamay, sinubukang ayusin.
Sa gitna ng gulo, napansin ni gabriel ang isang babae sa sidewalk, karga ang batang lalaki na namumutla. “Kuya, tulong!” Sigaw ng babae, nanginginig. “Hinihingal po anak ko!”
Tumigil ang mundo ni gabriel. Lumapit siya agad, kahit hindi pa tapos ang inspeksyon. Tinignan niya ang bata, malamig ang balat, mabilis ang paghinga, parang may severe asthma attack.
“Ma’am, may inhaler ba?” Tanong ni gabriel, mabilis ang kilos.
“Wala po, naiwan sa bahay!”
Si rodel, nakatingin lang, parang naiirita pa. “Wag kang makialam diyan.”
“Sir, bata ‘to.” Sagot ni gabriel, hindi na kaya ang pagpigil. “Kung hindi ko siya tutulungan, baka mawalan siya ng malay.”
Kinuha ni gabriel ang maliit na nebulizer mask sa kit, naghanap ng available solution, at tumawag sa medic sa phone. “May pediatric emergency ako dito. Prepare referral. I need oxygen support.”
Doon nagsimulang mag-shoot ang mga camera, pero ngayon, hindi na para sa tsismis. Para na sa isang eksenang maaaring maging trahedya o himala. At sa loob ng dibdib ni gabriel, iisang dasal lang ang paulit-ulit: sana hindi huli ang lahat, para sa batang hindi niya kilala, at para sa patient na hinihintay siya sa kabilang dulo ng kalsada.
Episode 3: Ang id na nagpaikot sa mundo
Habang inaasikaso ni gabriel ang bata, unti-unting bumagal ang paghinga nito. Umupo ang ina sa gilid ng kalsada, umiiyak, hawak ang kamay ng anak. Si gabriel, pawis na pawis, pero steady ang boses.
“Ma’am, keep him upright.” Sabi niya. “Hinga lang, anak. Tingin sa akin.”
Nang makita ito ng mga tao, may ilang nagsimulang umatras sa mga naunang paratang. May isang lalaking nagsabi, “Doc pala talaga.” May isa pang tumawag sa barangay tanod para humingi ng tulong sa pag-redirect ng traffic.
Si rodel, hindi mapakali. Lumapit siya, pero ang tono niya ay hindi pa rin humupa. “Tapos na ba yan? Balik ka rito.”
“Sir, kailangan ko ng ambulance.” Sagot ni gabriel. “At kailangan ko ring makaalis. May isa pang critical patient.”
Sa pagkakataong iyon, dumating ang isang patrol vehicle sa kabilang lane. Bumaba ang isang opisyal na mas mataas ang ranggo, halatang galing sa tawag. Lumapit siya kay rodel, malamig ang tingin.
“Cruz.” Tawag ng opisyal. “Sino ang pinahihinto mo?”
“Ako po, sir. Suspicious po.” Sagot ni rodel, biglang bumait ang boses.
Itinaas ni gabriel ang id niya, ngayon mas malinaw, mas malapit. May pangalan, may rank equivalent, at may seal na hindi basta peke.
Napakunot-noo ang opisyal. “Dr. gabriel santos?” Binasa niya, sabay tingin kay gabriel. “Ikaw yung nasa list ng joint emergency response.”
Nanlaki ang mata ni rodel. Parang nawala ang kulay sa mukha niya. “Sir, hindi ko po alam.”
“Hindi mo alam, pero humarang ka.” Sagot ng opisyal, mabigat ang bawat salita.
Tumunog ang radio ng patrol. “Unit, update: incoming military ambulance, priority case. Do not delay.”
Sa likod, may narinig na siren. Papalapit. At doon, parang domino, nagbago ang ihip ng hangin. Yung mga kanina ay nagtuturo, ngayon ay tumatahimik. Yung mga kanina ay nanonood, ngayon ay nag-aayos ng daan.
Dumating ang ambulansya. May dalawang medic na bumaba, mabilis, may dala-dalang stretcher. Lumapit sila kay gabriel na parang matagal nang hinahanap.
“Doc, we need you now.” Sabi ng medic. “Patient is crashing.”
Tinignan ni gabriel ang bata sa sidewalk, at tinignan ang ambulansya. Dalawang buhay ang nasa harap niya, parehong humihingi ng oras na wala.
“Ma’am.” Sabi ni gabriel sa ina, sabay hawak sa balikat niya. “Isasabay natin kayo. I-coordinate ko sa medic. Hindi ko kayo iiwan.”
Umiiyak ang babae, halos hindi makapagsalita. “Salamat po. Akala ko… mawawala na siya.”
“Hindi pa.” Sagot ni gabriel. “Hindi pa, ma’am.”
Sa gilid, si rodel ay nakatayo, nanginginig ang panga, parang gusto magsalita pero nalunok ng hiya. At habang umaandar ang stretcher papasok sa ambulansya, narinig ni gabriel ang boses ng opisyal kay rodel, mababa pero matalim: “Sa opisina ka magpapaliwanag.”
Umandar ang ambulansya. Sa loob, hawak ni gabriel ang kamay ng batang pasyente habang sumisigaw ang monitor sa kabilang stretcher. Sa labas, naiwan si rodel na nakatungo, at sa unang pagkakataon, parang siya mismo ang naharang ng sariling ginawa.
Episode 4: Ang pagbagsak ng yabang at ang pag-angat ng konsensya
Sa ospital, halos tumakbo si gabriel mula sa ambulansya papunta sa emergency bay. Mabilis ang utos niya, mabilis ang kilos ng team. May patient sa isang stretcher na halos wala nang kulay ang labi. May isa pang bata na humihinga na ulit, pero mahina, nakadikit ang mask.
“Prepare intubation.” Sabi ni gabriel. “Call the surgeon on standby. I’ll take lead.”
Nakita ng mga nurse ang id niya, at walang tanong-tanong, sumunod agad. Sa ilang minuto, ang chaos ay naging sistema, at ang sistema ay naging pag-asa.
Sa labas ng er, si lara, ang ina ng batang hinimatay sa checkpoint, ay nakaupo sa sahig, nanginginig. Lumapit si gabriel pagkatapos ng initial stabilization. “Ma’am, stable na siya. Kailangan lang ng observation.”
Napaiyak si lara, humawak sa kamay ni gabriel. “Doc, hindi ko alam paano magpapasalamat.”
“Yakapin niyo lang siya pag gising.” Sagot ni gabriel. “Yun na ang bayad.”
Paglabas ni gabriel sa hallway, nakita niya si rodel. Nandoon ito sa gilid, walang uniporme na maayos, parang minadali. Namumula ang mata, halatang galing sa sermon. Sa tabi niya, may isang dalagitang umiiyak, hawak ang braso.
Lumapit si gabriel, nagtataka.
“Doc…” Bulong ni rodel, basag ang boses. “Anak ko po yan.”
Parang sinuntok ang dibdib ni gabriel. Yung dalagitang hawak ni rodel ang braso ay may sugat at namamaga ang kamay. Nanginginig siya, pero pilit matapang.
“Anong nangyari?” Tanong ni gabriel, professional ang tono kahit biglang bumigat ang damdamin.
“Na-aksidente po kanina.” Sagot ni rodel. “Nung nagkagulo sa checkpoint… may tumilapon na motor. Nadali siya sa gilid. Hindi ko agad napansin.”
Tahimik si gabriel. Lahat ng sigawan, lahat ng yabang, biglang nagkaroon ng kapalit.
“Doc, patawad.” Sabi ni rodel, biglang lumuhod sa harap niya. “Hindi ko alam. Hindi ko inisip. Akala ko nagmamagaling ka. Pero… ikaw pala yung tumulong sa anak ko, kahit ako yung humarang.”
Napatingin si gabriel sa paligid. May mga nurse na napahinto, may mga tao na napalunok. Hindi dahil sa drama, kundi dahil sa bigat ng hiya.
Dahan-dahang pinatayo ni gabriel si rodel. “Sir, tumayo po kayo. Unahin natin ang anak niyo.”
“Hindi ko po deserve.” Umiiyak si rodel. “Ang sama ko.”
“Ang deserve ng anak niyo, buhay.” Sagot ni gabriel. “At ang deserve ng mga tao sa kalsada, respeto.”
Pinatingin ni gabriel ang sugat ng dalagita. “Okay ka ba?” Tanong niya.
Tumango ang dalagita, umiiyak. “Natakot po ako kay papa kanina. Ang ingay niya. Akala ko… galit siya lagi.”
Napapikit si rodel. Parang doon siya tinamaan, sa simpleng salita ng anak niya. Hindi sa sermon ng opisyal, hindi sa video ng mga bystander, kundi sa takot na siya mismo ang dahilan.
Lumuhod si rodel sa anak niya at niyakap ito. “Patawad, anak. Patawad kung natakot ka.”
At sa sulok, si gabriel ay tumalikod sandali, huminga nang malalim. Hindi dahil galit siya, kundi dahil alam niyang may mga sugat na hindi gamot ang kailangan, kundi pagbabago.
Episode 5: Ang pag-uwi na may dala-dalang luha
Pagkalipas ng dalawang araw, stable na ang dalawang pasyente. Yung critical patient na hinabol ni gabriel ay naka-survive sa operasyon. Yung batang hinimatay sa checkpoint ay nakauwi na, may inhaler na, at may bagong pag-asa sa mata ng ina.
Sa hallway ng ospital, hinintay ni rodel si gabriel. Hindi na siya maangas. Hindi na siya maingay. Naka-uniporme siya, pero simple, at sa dibdib niya may badge, pero parang mas mabigat ang dala niyang konsensya.
“Doc.” Tawag niya, mahina. “Pwede po ba tayo mag-usap?”
Tumango si gabriel. “Sandali lang, may rounds ako.”
Sa labas ng ospital, umupo sila sa bench. Tahimik ang paligid, malayo sa busina, malayo sa checkpoint sign.
“Doc, gusto kong humingi ng tawad.” Sabi ni rodel, diretso ang tingin pero nanginginig ang labi. “Hindi lang sayo. Pati sa mga taong pinahiya ko. Sa mga pinaghinalaan ko. Sa mga sinigawan ko para lang maramdaman kong may kontrol ako.”
Huminga si gabriel. “Bakit mo ginagawa?”
Napayuko si rodel. “Kasi takot ako.” Sabi niya. “Takot akong mawalan ng respeto. Takot akong sabihin ng lahat na mahina ako. Takot akong umuwi sa bahay na wala akong maipagmamalaki. Kaya sa kalsada, doon ako bumabawi. Sa maling paraan.”
Tahimik si gabriel.
“Doc, nung nakita kong anak ko yung nasaktan…” Umiiyak na si rodel. “Doon ko naisip, paano kung hindi ka tumulong? Paano kung ikaw yung sumuko dahil sa akin? Paano kung yung anak ko… hindi na gumising?”
Napatungo si gabriel, naramdaman ang bigat. “Minsan, sir, hindi masama ang maging mahina.” Sabi niya. “Mas masama yung pinapasa mo ang takot mo sa ibang tao.”
Tumango si rodel, hagulgol na. “Gusto kong magbago. Pero ang hirap.”
“Hindi madali.” Sagot ni gabriel. “Pero pwede.”
Maya-maya, lumapit ang dalagitang anak ni rodel. May benda ang kamay, pero nakangiti ng konti. Hawak niya ang isang maliit na papel na may drawing. Isang ambulansya, isang doktor, at isang pulis na nakataas ang kamay hindi para manigaw, kundi para magpadaan.
“Inyo po.” Sabi ng dalagita kay gabriel. “Sabi ni papa, kaya raw kayo dumadaan kasi may ililigtas. Sana po… pag lalaki ako, gusto ko rin tumulong.”
Nanginig ang mata ni gabriel. Hindi siya sanay sa ganitong sandali. Sanay siya sa dugo, sa monitor, sa operasyon. Pero hindi siya sanay sa kapatawaran na galing sa bata.
Tinanggap niya ang drawing at ngumiti. “Salamat.”
Tumingin ang dalagita kay rodel. “Papa, wag ka na sumigaw lagi.”
“Oo, anak.” Sagot ni rodel, umiiyak ulit. “Pangako.”
Tumayo si rodel at humarap kay gabriel. “Doc, hindi ko kayang bawiin yung oras na nasayang. Hindi ko kayang burahin yung hiya na binigay ko sayo.”
Tumango si gabriel. “Hindi mo mabubura. Pero pwede mong palitan yung susunod na eksena.”
Bago umalis si gabriel, hinabol siya ni rodel at niyakap, hindi bilang pulis, kundi bilang ama. “Salamat, doc.”
Saglit na tumigil si gabriel, at sa unang pagkakataon, hinayaan niyang bumagsak ang luha.
Hindi dahil sa sakit. Kundi dahil sa bigat ng isang katotohanan: minsan, ang pinakamalakas na tao ay yung marunong magpakumbaba, at ang pinakamagandang checkpoint ay yung pusong marunong magpadaan sa kabutihan.
