Episode 1: Sa Gitna Ng Tawanan
Maaga pa lang, punô na ang palengke ng ingay. May nag-aalok ng isda, may tumatawad ng gulay, at may mga tambay sa gilid na parang araw-araw nilang trabaho ang manood ng buhay ng iba. Doon dumaan si Adrian Mercado, naka-jacket na maitim, simpleng t-shirt, at bitbit ang maliit na eco bag. Sa unang tingin, ordinaryong lalaki lang siya—‘yung tipong pagdadaan, hindi mapapansin.
Pero napansin siya.
Hindi dahil mayabang siya, kundi dahil huminto siya sa gitna ng kalsada nang may marinig na sigawan. Isang delivery rider ang pinagtutulungan ng dalawang lalaki, pilit kinukuha ang bag. “Huwag na, kuya, pangtrabaho ‘yan!” nanginginig na pakiusap ng rider.
Lumapit si Adrian. Tahimik ang mukha, pero matalim ang mata. “Tama na,” sabi niya. “Bitawan niyo.”
Nagtinginan ang dalawang lalaki, tapos tumawa. “Ay wow,” sabi ng isa, sabay tingin mula ulo hanggang paa kay Adrian. “Sino ka? Hero? Baka pulis ka rin? Pulis pulisan!”
Tumawa ang mga tambay sa gilid, parang may libre silang palabas. May nagturo, may humalakhak, may sumigaw pa. “O pulis pulisan! Pakita mo nga baril mo!”
Hindi gumalaw si Adrian. Hindi siya sumagot ng pabalang. Ang ginawa niya, lumapit pa nang isang hakbang, sapat para maramdaman ng dalawang lalaki na hindi biro ang tindig niya. “Hindi niyo kailangan malaman kung sino ako,” sabi niya. “Ang kailangan niyo, tumigil.”
“Ang tapang mo ah,” sabi ng isa, sabay lapit at halos idikit ang mukha. “Baka naman gusto mong magpaka-bida. E wala ka namang badge.”
Doon, parang may humigpit sa hangin. Narinig ang ilang “ooh” mula sa mga nanonood, naghihintay ng susunod na eksena. Si Adrian huminga nang malalim, saka dahan-dahang hinila ang zipper ng jacket niya. Mula sa bulsa sa dibdib, inilabas niya ang ID case—isang maliit na wallet na may metal badge sa loob.
“Philippine National Police,” malinaw niyang sabi. “Active duty.”
Biglang tumigil ang tawanan. Parang may nagpindot ng mute sa palengke. Yung mga tambay na kanina’y nagtuturo, biglang nagbaba ng kamay. Yung dalawang lalaki na nang-aasar, nanlaki ang mata.
“Sir… joke lang,” mahinang sabi ng isa.
Hindi sumigaw si Adrian. Hindi siya nagdiwang. Tumingin lang siya sa rider na nanginginig pa. “Ayos ka lang?” tanong niya.
Tumango ang rider, luha na ang nasa mata.
At habang nagsisimulang maghiwa-hiwalay ang mga tao, narinig ni Adrian ang isang bulong mula sa likod: “Kung pulis talaga ‘yan… bakit mag-isa lang siya dito?”
Hindi alam ng mga nanonood, may dahilan kung bakit mag-isa si Adrian. At may dahilan kung bakit mas masakit sa kanya ang salitang “pulis pulisan” kaysa sa anumang suntok.
Episode 2: Ang Mukha Sa Likod Ng Badge
Hindi pa man tuluyang humupa ang eksena, may lumapit na barangay tanod—si Tanod Rolly—kasamang dalawang lalaki na halatang kampante. “Ano ‘to? Gulo na naman?” tanong ng tanod, pero ang tingin kay Adrian ay parang may pagdududa, hindi respeto.
“Attempted snatching,” sagot ni Adrian. “Pakisamahan niyo, i-turn over natin sa presinto.”
Sumingit ang isa sa dalawang lalaki—yung nang-aasar kanina. “Tanod, joke lang naman ‘yun! Nagkakaintindihan kami ni kuya rider. Siya ‘tong biglang nag-astang pulis!”
Nagkatinginan ang mga tambay. May mga naglabas ng cellphone, nag-video ulit, pero ngayon hindi na tawa ang laman—kundi usisa. Ang kwento biglang bumaligtad, parang sinadya: “Baka peke ‘yan.” “Baka may tinatakpan.” “Baka nanghuhuli para mangotong.”
Si Adrian alam ang ganitong laro. Isang maling galaw, at hindi lang siya ang masisira—pati ang uniporme na hindi niya suot ngayon pero dala niya ang bigat araw-araw.
Binuksan niya ulit ang ID case, ipinaabot sa tanod. “Pakicheck. And if you have doubts, tawagan mo ang station. Naka-duty ako.”
Tinignan ni Tanod Rolly, pero hindi niya kinuha agad. “Marami na akong nakita dito na nagpanggap,” sabi niya, medyo malakas para marinig ng crowd. “Dami nang scam ngayon.”
Tumahimik si Adrian. Sa loob-loob niya, gusto niyang sumagot, gusto niyang ipagtanggol ang sarili niya. Pero may mas mahalaga sa pride niya. Lumingon siya sa rider. “Kuya, sumama ka. Magre-report tayo.”
“Sir, baka balikan nila ako,” pabulong ng rider.
“Nandito ako,” sagot ni Adrian. “At nandito rin sila. Mas mabuti nang may record.”
Doon, biglang sumingit ang isang matandang tindera. “Hoy Rolly,” sita niya sa tanod. “Huwag kang puro duda. Kanina pa ‘yang dalawa na ‘yan, nanghaharang dito. Kung pulis man o hindi, tama ‘yung ginawa niyang pigilan.”
May ilang tumango. May ilan pa ring nagmamadali gumawa ng chismis. Pero ang pinakamalakas na tunog sa tenga ni Adrian ay ‘yung natitirang piraso ng tawanan—hindi na malakas, pero sapat para ipaalala sa kanya ang isang bagay: sa mata ng iba, kailangan mo laging patunayan na karapat-dapat ka.
Habang naglalakad sila papunta sa kanto para sumakay, narinig niya ang boses ng isa sa mga tambay, hindi na nang-aasar, kundi may halong takot. “Pre… active duty pala talaga.”
Hindi pa doon natatapos ang lahat. Dahil sa likod ng palengke, may mga taong ayaw na may pumipigil sa kanila. At ngayon, nakita nilang mag-isa si Adrian.
Episode 3: Ang Kwento Ng “Pulis Pulisan”
Pagdating sa presinto, hindi na maingay tulad ng palengke. Malamig ang ilaw, mabigat ang upuan, at may amoy ng papel at pagod. Inilapag ni Adrian ang incident report habang ang rider ay nagkukuwento sa desk officer.
“Sir, salamat po,” mahina niyang sabi sa pagitan ng hikbi. “Akala ko po wala nang tutulong.”
Tumango si Adrian, pero hindi siya ngumiti. Parang may kung anong bumabalik sa dibdib niya—mga alaala na matagal niyang kinulong.
Lumapit ang duty sergeant. “Mercado,” tawag niya, “off-duty ka ah. Bakit ka sumawsaw?”
“Sir, hindi ko po kaya ‘yung tumingin na lang,” sagot ni Adrian. “Kahit off-duty, pulis pa rin.”
Napatingin ang sergeant, parang naiintindihan. “Alam mo ba, ‘yan ang dahilan bakit ang dami nating kaaway. Pero ‘yan din ang dahilan bakit may natitira pang tiwala.”
Paglabas ng sergeant, naiwan si Adrian mag-isa sa gilid. Doon niya kinuha ang cellphone niya—may missed call. “Nanay.” Muling tumawag siya.
“Anak,” sagot ng boses sa kabilang linya, mahina at paos. “Nasaan ka na? Huwag ka nang magtagal sa labas… natatakot ako.”
“Ma, sandali na lang,” sabi ni Adrian. “Bumili lang ako ng gamot mo, pero may nangyari sa palengke.”
Tahimik sa kabilang linya. Tapos marahan, “Sinabi na naman ba nila ‘yung… pulis pulisan?”
Parang may sumakal sa lalamunan ni Adrian. “Opo.”
“Anak,” sabi ng nanay, “hindi mo kasalanan na may mga taong mas gustong maniwala sa lait kaysa sa kabutihan.”
Hindi sumagot si Adrian. Kasi naalala niya ang araw na pinili niyang mag-training—hindi dahil gusto niyang maging malakas, kundi dahil gusto niyang may makakampi ang mga tulad ng nanay niyang minsang na-scam at walang tumulong. Naalala niya rin ang tatay niyang namatay na hindi man lang nakakita ng hustisya matapos masagasaan at takbuhan.
At sa bawat “pulis pulisan” na naririnig niya, parang sinasabi ng mundo na walang saysay ang pangarap niyang maging matino.
Maya-maya, dumating ang isang junior officer. “Sir Mercado, may report po,” sabi nito. “Yung dalawang lalaki, kilala sa area. May mga previous complaint. Pero walang gustong tumestigo.”
Napikit si Adrian. “Kasi natatakot sila.”
“Opo,” sagot ng junior officer. “At sir… may video na kumakalat. Yung part na sinabing pulis pulisan ka.”
Napabuntong-hininga si Adrian. Viral na naman ang kahihiyan, mas mabilis pa sa katotohanan. Ngunit ngayon, hindi lang siya ang nakakita. Buong lungsod maaaring manood.
Doon niya naisip: kung uuurong siya ngayon, totoo nga silang lahat. Pero kung tatayo siya—kahit mag-isa—baka may isang taong magsimulang maniwala ulit.
Episode 4: Ang Araw Na Hindi Siya Umatras
Kinabukasan, bumalik si Adrian sa palengke—hindi para magpaliwanag, kundi para magtrabaho. May koordinasyon na sa barangay at sa station. May mga nakapwesto nang naka-civilian, may nakahandang body-worn camera ang team. Hindi ito palabas. Operasyon ito.
Pagdating niya sa parehong puwesto, naroon na naman ang mga tambay. Yung iba, nagbulungan. Yung iba, nagkunwaring hindi siya kilala. Pero may isang grupo na halatang galit—sila ‘yung kahapon na napahiya.
“Eto na naman si pulis pulisan,” bulong ng isa, pero hindi na kasing tapang.
Hindi pinansin ni Adrian. Tumigil siya sa tapat ng tindahan ng matandang tindera na nagdepensa sa kanya. “Nanay, kumusta?” tanong niya.
“Anak,” sabi ng tindera, “mag-ingat ka. Dito, pag pinahiya mo sila, babawi sila.”
Hindi pa tapos ang pangungusap ng matanda nang may biglang sigaw sa kabilang dulo. Isang babae, hawak ang bag, humahabol sa lalaking mabilis tumakbo. “Tulungan niyo ako! Ninakawan ako!”
Nagkatinginan ang mga tao. May ilan umatras. May ilan nag-video. Si Adrian, kumilos agad—hindi padalos-dalos, kundi eksakto. Tinawag niya sa radio ang team, saka hinabol ang suspek sa makitid na eskinita.
Sa loob ng eskinita, sumulpot ang dalawang kasamahan ng suspek—mga kakampi niyang kahapon. “O, pulis pulisan!” sigaw nila, sabay tangka na harangan si Adrian.
Ngunit bago pa sila makalapit, dumating ang dalawang naka-civilian na pulis, mabilis ang kilos, kontrolado ang paghawak. “Police! Huwag gagalaw!” sigaw ng isa.
Nagulat ang mga tao sa paligid. Yung mga tambay na kanina’y malakas tumawa, ngayon ay napaatras. Ang suspek nahuli, ang bag nabawi, at ang dalawang harang na lalaki ay napahawak sa pader, nanginginig ang tuhod.
Lumabas si Adrian sa eskinita, pawis ang noo, pero steady ang tindig. Hinarap niya ang babae. “Ma’am, okay ka lang?”
Umiyak ang babae, “Akala ko wala nang tutulong.”
Sa gilid, nakita ni Adrian ang isa sa mga tumawag sa kanya ng pulis pulisan kahapon. Nakatingin ito sa kanya, hindi na mayabang—kundi parang nalulunod sa hiya. At sa likod ng hiya, may takot din, dahil ngayon, nakita niyang hindi nag-iisa si Adrian.
Pero mas nakita niyang hindi rin gumanti si Adrian. Walang sampal, walang yabang. Trabaho lang. Hustisya lang.
At sa mata ng ilang nanood, may unang piraso ng respeto na bumalik—hindi dahil may badge, kundi dahil pinili niyang tumulong kahit pinagtawanan.
Episode 5: Ang Luha Sa Dulo Ng Kalsada
Lumipas ang ilang araw, at unti-unting nagbago ang palengke. Hindi biglaan, hindi milagro, pero may pagbabago. Yung video na kumalat—yung “pulis pulisan”—nasundan ng isa pang video: yung paghabol ni Adrian, yung pagligtas sa biktima, yung mahinahong paghawak sa sitwasyon. Sa comment section, may mga nagtatawan pa rin, pero mas marami ang natahimik.
Isang umaga, habang pauwi si Adrian galing duty, nadaanan niya ang parehong lugar. Hindi siya naka-uniporme, pero halatang pagod. Sa gilid ng kalsada, may batang lalaki na umiiyak, hawak ang tuhod na may sugat. Napahinto siya. Lumuhod siya sa harap ng bata. “Saan nanay mo?” tanong niya.
Tumuro ang bata sa tindahan. Lumapit ang nanay, nanginginig pa. “Sir… salamat po. Hindi ko alam paano…”
“Okay lang,” sabi ni Adrian, sabay kuha ng panyo para punasan ang dugo. “Huminga lang.”
Habang ginagawa niya iyon, may lumapit—yung lalaki na pinakamaingay mang-asar noon. Si Dodong. Nakatungo, hawak ang sombrero sa kamay. “Kuya… este… Sir,” pabulong. “Pwede po ba akong magsalita?”
Tumingin si Adrian. “Ano ‘yon?”
Huminga si Dodong, parang lulunok ng bato. “Pasensya na po… sa ‘pulis pulisan.’ Akala ko po kasi… lahat ng pulis, pare-pareho. Yung kuya ko po kasi, nakulong dahil sa tanim ebidensya noon. Simula nun, galit na ako sa uniporme. Kaya nung nakita kitang mag-isa… nilabas ko lahat.”
Tahimik si Adrian. Ramdam niya ang bigat ng sinabi—hindi ito simpleng sorry. May sugat na pinanggalingan.
“Nasaktan ka,” sabi ni Adrian, mahinahon. “At ginawa mong tawanan ang takot mo.”
Tumango si Dodong, luha na sa mata. “Sir… hindi ko alam na may pulis palang… ganito. Yung hindi nananakit. Yung hindi nang-iinsulto.”
Saglit na tumigil si Adrian, saka tumingin sa palengke—sa mga taong dati’y nanonood lang, ngayon ay nakatingin na parang may bagong tanong: “Pwede pa bang magtiwala?”
“Dodong,” sabi ni Adrian, “hindi ko mabubura yung nangyari sa kuya mo. Pero pwede tayong magsimula sa tama. Kung may alam kang masama sa lugar niyo, magsalita ka. Hindi para sa akin. Para sa mga anak mo balang araw.”
Napasigaw ng hikbi si Dodong. “Opo, Sir.”
Sa oras na iyon, tumunog ang cellphone ni Adrian. “Nanay” ulit. Sinagot niya agad.
“Anak,” mahina nitong sabi, “nakita ko yung video mo. Yung tumutulong ka. Anak… proud ako sa’yo.”
Biglang kumirot ang dibdib ni Adrian. Hindi dahil sa pagod, kundi dahil sa bigat ng mga taon na pinilit niyang maging matatag kahit palagi siyang pinagdududahan. Pumikit siya, at sa unang pagkakataon, hinayaan niyang tumulo ang luha.
“Ma,” pabulong niya, “ang tagal kong narinig yung pulis pulisan… pero ngayon, parang may saysay na ulit.”
Sa palengke, tahimik ang ilan, at may mga nakatingin sa kanya na may respeto na hindi binili—kundi pinaghirapan. At habang hawak niya ang badge sa bulsa, hindi niya ito inilalabas para magyabang.
Hindi niya kailangan.
Dahil sa dulo ng kalsada, sa gitna ng sigawan at tawanan, may isang pusong muling naniwala—yung nanay niya. At sa gabing iyon, umuwi si Adrian na hindi lang dala ang gamot.
Dala niya rin ang pag-asa.
