“Iba ang prangka sa bastos. Yung prangka, totoo lang. Yung bastos, walang respeto.”
Ang daming taong gustong maging “prangka” ngayon. Kasi ang prangka, parang badge of honor: “Real ako.” “Wala akong filter.” “Sinasabi ko lang yung totoo.” At oo, may value ang honesty. Kaysa naman puro plastic, puro pa-okay, puro pakitang-tao.
Pero realtalk: hindi lahat ng “totoo” ay kailangang ibato sa mukha ng tao.
At hindi lahat ng “prangka” ay tunay na tapang—minsan, lack of empathy lang siya na ginawang personality.
Kaya ang linya na ’to sobrang important: magkaiba ang prangka sa bastos.
Ang prangka, may katotohanan.
Ang bastos, may pagyurak.
Prangka: truth na may intention
Ang tunay na prangka, may dalawang kasama:
- katotohanan
- responsibilidad
Ibig sabihin, pinipili mo yung words mo dahil alam mong may epekto. Hindi mo dinadala yung “honesty” para manakit, kundi para maglinaw, magtuwid, magturo, o mag-protect.
Prangka is clarity.
Prangka is directness.
Prangka is “Ito yung totoo—at sinabi ko dahil care ako.”
Example ng prangka:
- “Nasaktan ako sa sinabi mo.”
- “Hindi ako okay sa ganitong trato.”
- “Hindi ako sure kung kaya ko ‘to, kailangan ko ng tulong.”
- “May kailangan tayong ayusin kasi paulit-ulit na.”
Direct, oo. Pero hindi nanliliit. Hindi nang-aalipusta.
Bastos: truth as a weapon
Yung bastos, ginagamit ang “totoo” para manalo, para magmukhang superior, para i-humiliate ang tao.
Madalas may kasamang:
- sarcasm na nakakababa
- “joke lang” pero may tama
- “sinabi ko lang naman” pero alam mong sinadya
- “wala akong pakialam” energy
Example ng bastos:
- “Ang tanga mo kasi.”
- “Edi ikaw na magaling.”
- “Buti nga sayo.”
- “Wala kang kwenta.”
Realtalk: kahit pa may “truth” sa loob ng sinabi, kung binuhusan mo ng disrespect, bastos na yun.
Kasi ang goal mo hindi na makatulong—goal mo manakit.
The question that exposes the difference
Kung gusto mong malaman kung prangka ka ba or bastos, ask yourself:
“Kapag sinabi ko ’to, anong gusto kong mangyari?”
- Kung ang goal mo ay maglinaw: prangka.
- Kung ang goal mo ay magpahiya: bastos.
- Kung ang goal mo ay mag-improve sila: prangka.
- Kung ang goal mo ay mapatunayan na tama ka: malapit sa bastos.
- Kung ang goal mo ay protektahan ang boundary mo: prangka.
- Kung ang goal mo ay maka-score ng reaction: bastos.
Intention matters. Tone matters. Timing matters.
For the next generation: “No filter” is not a flex
Para sa next generation na lumalaki sa comment culture at clapback era, kailangan nilang marinig ito:
Ang pagiging prangka ay skill. Ang pagiging bastos ay shortcut.
Madali maging bastos. Wala kang iisipin. Bato lang nang bato.
Pero ang prangka? May emotional intelligence. May empathy. May control.
And let’s be honest—minsan yung mga taong sobrang proud sa “no filter,” sila rin yung hindi marunong tumanggap kapag sila ang naprankahan. Biglang “ang harsh mo,” “ang rude mo,” “ang toxic mo.” Kasi ang gusto nila, sila lang ang may karapatang maging “real.”
Realtalk: kung kaya mong magbigay ng katotohanan, dapat kaya mo ring tumanggap ng katotohanan.
How to be prangka without being bastos
Here are practical rules:
1) Speak about behavior, not worth.
- “Nasaktan ako sa sinabi mo.” ✅
- “Ang sama mong tao.” ❌
2) Use “I” statements.
- “I feel disrespected kapag…” ✅
- “Bastos ka kasi…” (agad attack) ❌
3) Pick the right time and place.
May truths na tama pero wrong timing. Public criticism often becomes humiliation.
4) Ask permission when it’s sensitive.
“Okay lang bang maging honest ako?”
This tiny question changes the whole energy.
5) Offer clarity, not cruelty.
Prangka can still be kind: “Ito yung napansin ko, and I think we can fix it this way.”
If someone says “prangka lang ako” but you feel disrespected
Realtalk: you’re allowed to call it out. Hindi mo kailangan lunukin.
Try:
- “I’m open to feedback, pero paki-deliver nang may respeto.”
- “Kung totoo man yan, hindi ko tatanggapin yung paraan.”
- “Prangka is fine. Disrespect is not.”
Because here’s the truth: ang respeto hindi nawawala dahil lang “honest” ka.
In fact, honesty without respect is just aggression.
The takeaway
Ang prangka, may puso.
Ang bastos, may yabang.
Ang prangka, may goal na ayusin.
Ang bastos, may goal na manalo.
At kung gusto nating mas gumaan ang mundo—online man o offline—kailangan nating dalhin ang katotohanan nang may respeto. Kasi ang totoo, mas effective ang truth kapag hindi siya nakabalot sa insulto.
Kung nakatulong ito sa’yo, i-share mo itong blog post sa friends at family mo—lalo na sa mga taong madalas malito kung “real talk” ba yung sinasabi nila o disrespect na. Baka ito na yung reminder na kailangan nila: pwede maging honest nang hindi nananakit.
