❗Mga Senior, Ingat sa 7 Uri ng Tinapay/Pandesal — Hindi Lahat Pare-pareho!
“Manong, isang dosenang pandesal nga, ’yung malambot!” sigaw ni Lola Cita, 67, sa suki niyang panaderya.
Araw-araw, halos ritwal na niya ’yon:
– 3 pandesal sa umaga,
– 2 pandesal sa meryenda,
– minsan pandesal ulit sa gabi “para di na mag-kanin.”
Isang araw, napansin ng anak niya:
“Ma, parang ang bilis n’yong mapagod ngayon ah. Tsaka sabi ni Dok, mataas na naman asukal at cholesterol n’yo. Akala ko po nag-iingat na kayo sa kanin?”
Sumagot si Lola, medyo napikon:
“Hindi na nga ako gaanong nagkakanin, puro pandesal na nga kinabubuhay ko, ’di ba mas healthy ’yon?”
Ngumiti ang doktor sa check-up at mahinahong sinabi:
“’Nay, hindi po lahat ng tinapay at pandesal ay pare-pareho.
May ilang klase na halos kapareho lang din ng kanin at asukal sa katawan — minsan mas grabe pa.”
Kung senior ka na at mahilig sa tinapay, kailangan mong malaman ’to:
hindi lahat ng pandesal at tinapay ay “magaan” at “healthy”.
May mga uri na dapat nang limitahan lalo na kung may:
- diabetes o mataas na asukal,
- altapresyon,
- problema sa puso,
- o mabilis mapagod.
Narito ang 7 uri ng tinapay/pandesal na dapat bantayan ng seniors — at ano ang mas maiging piliin o gawin.
1. ’Yung Sobrang Puting Puting Pandesal na Super Lambot Pero Walang Laman
Ito ’yung pandesal na:
- sobrang puti,
- parang hangin sa lambot,
- mabilis durugin pag pinisil.
Kadalasan, gawa ito sa refined white flour na:
- mabilis gawing asukal sa dugo,
- kaunti ang fiber,
- konti rin ang sustansya kumpara sa mas buo ang butil.
Sa senior na may problema sa asukal:
- pwedeng magdulot ng biglang “taas-bagsak” sa energy,
- madaling magutom ulit,
- dagdag sa timbang kapag tatlo-apat ang nauubos sa isang upuan.
👉 Mas maigi:
Kung kaya, hanap ng pandesal o tinapay na:
- “wheat / whole grain / high fiber” ang nakalagay,
- mas medyo “mabigat” sa kamay kaysa puro hangin lang.
2. Matamis na Pandesal at Tasty na Halos Kasing Tam-is ng Ensaymada
May mga pandesal na:
- parang tinapay-ensaymada na sa tamis,
- may asukal pa sa ibabaw,
- o tila may honey-margarine sa loob.
Kapag ganito ang pandesal:
- doble-dobleng asukal ang pumapasok,
- pwedeng magpabilis ng pagtaas ng blood sugar,
- dagdag peligro sa diabetes at timbang.
Hindi ibig sabihing bawal na lahat ng matamis, pero kung:
- umaga: 3 pirasong matamis na pandesal,
- hapon: tinapay na sweet pa rin,
- gabi: biskwit o cake,
hindi magtataka ang katawan mo kung bakit laging pagod at mabigat.
👉 Mas maigi:
- Piliin ang hindi sobrang tamis ang masa.
- Kung gusto mo ng konting sweet, isang piraso lang, hindi tatlo.
- Mas maganda kung prutas ang pampatamis sa meryenda, hindi puro tinapay.
3. Flavored na Pandesal: Ube, Cheese, Choco, Milky — Lalo na Kung Malalaki at Puno ng Palaman
Uso ngayon:
- ube-cheese pandesal,
- choco-filled,
- milky, creamy, “premium” pandesal.
Masarap, oo. Pero tandaan:
- mas maraming asukal at taba ang laman nito,
- minsan mas mataas ang calories kaysa isang normal na ulam,
- kadalasang nakakain ka ng dalawa-tatlo kasi “pandesal lang naman.”
Para sa senior na nagbabantay ng timbang, BP, at asukal, delikado kung:
- halos araw-araw ang flavoured pandesal ang almusal at meryenda.
👉 Mas maigi:
- Gawing paminsan-minsan na treat, hindi pang-araw-araw na almusal.
- Kapag kumakain nito, isabay sa tubig at prutas, huwag pa sa matatamis na inumin.
4. Pandesal na Lagi Mong Pinapalamanan ng Mantikilya, Margarine, at Matamis na Spread
Minsan simple ang pandesal, pero palaman ang problema:
- makapal na margarine,
- mantikilya na halos guhit na ang taba,
- peanut butter na sinabayan pa ng matamis na palaman,
- tsokolate spread, condensed milk, at kung anu-ano.
Sa bawat kagat:
- asukal + taba + asin ang napupunta sa katawan,
- dagdag sa cholesterol at blood sugar,
- pwedeng magpabigat sa puso at kasukasuan.
👉 Mas maigi:
Subukan namang palaman na:
- nilagang itlog (konting asin lang),
- pinastrang sardinas na tinanggalan ng sobrang mantika,
- kamatis, pipino at kaunting keso,
- o kahit konting mani na hindi sobrang alat.
Kung talagang gusto mo ng margarine o butter, nipis lang — hindi isang kutsarang buhos kada piraso.
5. Tinapay na Laging Piniprito o Ginagawang “Toast na Lubog sa Mantika”
May iba naman, hindi na kuntento sa pandesal:
- piprituhin pa sa mantika,
- o lalangisan sa kawali para maging “buttered toast”.
Ang problema:
- doble na ang carbs,
- doble pa ang mantika na pupunta sa dugo,
- dagdag sa risk ng mataas na cholesterol at baradong ugat.
Lalo na kung lumang mantika pa ang gamit, o paulit-ulit na ginamit sa iba pang prito.
👉 Mas maigi:
- I-toast lang sa oven / toaster, walang dagdag na mantika.
- Kung lalagyan ng butter/margarine, manipis lang, hindi lulubog.
- Huwag gawing prito ang pandesal araw-araw.
6. Garlic Bread, Cheese Bread, At Ibang Tinapay na Sobrang Alat at Taba
Maraming senior, favorite ang:
- garlic bread na makapal ang butter at asin,
- cheese bread na puro mantikilya at processed cheese,
- tinapay na glazed sa ibabaw ng margarine at asin.
Kapag madalas:
- mataas sa asin → dagdag sa altapresyon,
- mataas sa taba → dagdag sa cholesterol,
- masakit sa puso at kidney sa paglipas ng panahon.
Ito ’yung mga tinapay na kahit hindi sobrang tamis,
panira pa rin sa presyon at ugat kapag abusado.
👉 Mas maigi:
- Limitahan sa “paminsan-minsan” at maliit na portion.
- Sabayan ng gulay o prutas sa isang meal, hindi puro tinapay at processed cheese.
7. Tinapay na Ginagawang Kapalit ng Kanin — Pero Wala nang Ibang Kinakain
Ito ang madalas na pagkakamali ni Lola Cita:
“Hindi na ako nagkakanin, anak. Puro pandesal na lang ako.”
Pero ’pag tinanong mo ang kinain niya:
- umaga: 3 pandesal, kape
- tanghali: 2 pandesal, instant noodles o kape ulit
- hapon: 2 pandesal
- gabi: tinapay na naman
Halos wala nang:
- gulay,
- prutas,
- protina (isda, itlog, tokwa),
- at sapat na tubig.
Resulta:
- kulang sa sustansya,
- mahina ang katawan,
- pero mataas pa rin ang asukal at taba.
Hindi porke tinapay, automatic “mas magaan at mas healthy kaysa kanin.”
👉 Mas maigi:
- Gamitin ang tinapay bilang kasama, hindi palit sa lahat:
– Almusal: 1–2 pandesal + itlog + kamatis
– Huwag buong araw puro tinapay lang. - Siguraduhing may gulay, prutas, at protina pa rin sa ibang kain.
So… Bawal na ba ang Pandesal sa Seniors?
Hindi.
Hindi ko sasabihing “bawal na ang tinapay.”
Ang mensahe:
- Piliin ang klase ng tinapay,
- bantayan ang dami,
- ayosin ang palaman,
- at huwag gawing “pandesal lang ang buhay.”
Nang ipaliwanag sa kanya ng doktor at anak niya, unti-unting binago ni Lola Cita ang routine:
- Imbes na 4 na pandesal, naging 1–2 na lang.
- Pinalitan ang palaman: mas itlog, sardinas, at kamatis, mas kaunting margarine at tsokolate.
- Mas maraming gulay sa tanghali, hindi puro tinapay at kape.
Sa loob ng ilang buwan, napansin niya:
- mas hindi na nagyo-yo-yo ang asukal,
- mas magaan ang pakiramdam sa umaga,
- hindi na agad hingal sa kaonting lakad.
Kung 60+ ka na at mahilig ka rin sa tinapay, hindi mo kailangang layuan ang panaderya.
Pero sa bawat kuha mong pandesal o tinapay, itanong mo sa sarili mo:
“’Tong tinapay na ’to, kakampi ba ng katawan ko?
O tahimik na kalaban ng puso, asukal, at tuhod ko?”
Doon magsisimula ang tunay na pagbabago —
hindi sa bilang ng piraso ng tinapay,
kundi sa pagpapalit ng mga nakasanayan
para mas humaba at gumaan pa ang mga umagang makakakain ka pa nito.
