❗ Mga Senior, Ingat sa Pagkain ng Mani – Alamin ang Masamang Epekto Nito sa Iyong Uric Acid!

“Lola, o ayan po… paborito n’yong mani!”

Si Lola Nena, 71, ay nakaupo sa harap ng TV habang nanonood ng teleserye. May maliit na mangkok sa harap niya, punô ng:

• pritong mani,
• may asin,
• minsan may balat pa.

Habang tumatakbo ang palabas, hindi niya namamalayan… sunod-sunod ang kuha niya sa mangkok.

“Ay, ang sarap talaga ng mani habang nanonood,” bulong niya.

Kinabukasan, ibang istorya na.

Pagbangon niya:

• masakit ang hinlalaki sa paa,
• namumula,
• mainit,
• hirap siyang tumapak.

Sabi niya:

“Naku, sumumpong na naman ang gout ko!”

Dumating ang anak niya at agad na nagtanong:

“Ma, kumain na naman po ba kayo ng mani kagabi?”

Napayuko si Lola.

“Kaunti lang naman…”

Ang hindi alam ni Lola Nena,
kahit “kaunti lang”, kapag araw-araw, lalo na kung may history ng mataas na uric acid,
puwedeng makatulong ang mani sa pag-trigger ng pananakit ng gout.

Pero teka —
bawal ba talaga ang mani sa lahat ng may uric acid at gout?
O dapat lang maging maingat?

’Yan ang lilinawin natin ngayon.

Ano ang Uric Acid at Bakit Ito Problema sa Seniors?

Ang uric acid ay natural na kemikal sa katawan,
galing sa pag-breakdown ng purines (makikita sa ilang pagkain at sa cells ng katawan).

Normal lang na may uric acid.
Ang problema lang ay kapag:

• sumobra ang produksyon, o
• mahina ang kidney sa pag-ilabas nito,

naiipon ang uric acid sa dugo at puwedeng:

• maging maliliit na kristal,
• maipon sa kasukasuan (lalo na sa paa, hinlalaki, tuhod),
• magdulot ng gout – namumula, mainit, sobrang sakit.

Sa mga nakatatanda, lalong issue ito dahil:

• mas madalas may mahina nang kidney,
• may kasabay na high blood, diabetes, cholesterol,
• umiinom ng mga gamot na puwedeng makaapekto sa kidney,
• at minsan, paborito pa ang mga pagkaing mataas sa purine.

Kaya marami ang tatanong:

“Doc, puwede pa ba ako sa mani? Bawal ba ’to sa uric acid?”

Mani: Kaibigan o Kaaway ng Uric Acid?

Ang mani (peanuts) ay interesting na pagkain:

• May protina
• May “good fats” (unsaturated fats)
• May fiber at ilang vitamins

Kaya sa iba, sinasabi na: “healthy snack” daw.

Pero sa mga may mataas na uric acid o gout, may mahalagang bagay na dapat tandaan:

• Ang mani ay hindi kasing taas ng purine kumpara sa mga pagkain gaya ng laman-loob, sardinas, anchovies, atbp.
• Pero sa ilang tao, lalo na yung sensitibo o may active gout,
  napapansin nila na sumasakit ang kasukasuan pagkatapos kumain ng maraming mani.

Ibig sabihin:

• Hindi ito “#1 kalaban” kagaya ng atay o beer,
• Pero hindi rin ito inosente — lalo na kung:
  • sobrang dami,
  • araw-araw,
  • pritong-prito,
  • maalat,
  • at sabay sa iba pang high-purine na pagkain.

Sa madaling salita:
Ang mani ay “ingat-ingat” food para sa mga senior na may uric acid.
Hindi dapat araw-arawin at hindi dapat sangkalan ng “healthy snack” kung sumasakit na ang kasukasuan.

5 Dahilan Kung Bakit Dapat Mag-Ingat ang Seniors sa Mani Kapag May Uric Acid

1. Mani + Sobra = Dagdag Timbang, Dagdag Risk sa Gout

Kahit pa may good fats ang mani,
mataas pa rin ito sa calories.

Isang dakot-dakot na mani, lalo na kung:

• may mantika,
• may asin,
• may asukal (honey-roasted, coated, etc.),

ay pwedeng mabilis magdagdag ng timbang kapag araw-araw.

Bakit konektado ang timbang sa gout?

• Habang mas mabigat ang timbang,
  mas mataas ang risk ng mataas na uric acid.
• Mas mabigat din ang pressure sa tuhod at paa,
  kaya mas ramdam ang sakit tuwing inaatake ng gout.

Kung si lola o lolo ay:

• medyo malaki ang tiyan,
• mahilig sa mani “pang-snack”,
• tapos may gout pa,

mas mainam nang bantayan ang dami ng mani para hindi na lumala ang sintomas.

2. Mani sa Gabi, Kasabay ng Iba Pang “Gout Trigger Foods”

Isipin ito:

• tanghali: karne, sabaw ng bulalo,
• merienda: mani, chicharon, softdrinks,
• gabi: isda, sabaw pa ulit, kaunting beer.

Puwedeng sabihin:

“Kaunti lang naman ang mani ko.”

Pero kung titingnan nating buo ang araw:

• puro high-purine at high-fat ang kinain,
• kulang sa gulay at tubig,
• may kasamang alak o softdrinks.

Sa ganitong setup, ang mani ay nagiging kasama sa grupo ng mga sumasabak kay uric acid.

Kaya kung may gout,
hindi puwedeng i-isolate at sabihing:

“E mani lang naman ’yon.”

Mas magandang tanungin:

“Ano pa ang kasama ng mani sa kinakain ko buong araw?”

---

3. Mani + Asin = Problema sa Presyon at Bato

Halos lahat ng paboritong mani ng mga lolo’t lola ay:

• maalat,
• minsan niluto sa mantika,
• binibili sa bote o supot na may flavoring.

Ang sobrang alat ay:

• nagpapataas ng presyon (blood pressure),
• nakakadagdag trabaho sa kidney,

at kapag pagod ang kidney, mas mahirap nitong ilabas ang:

• uric acid,
• sobrang asin,
• at iba pang dumi sa katawan.

Resulta:

• Mas mataas ang uric acid,
• Mas madalas sumakit ang gout,
• Sabay pa hinahabol ng high blood.

Kaya para sa may gout + high blood + kidney issue,
ang maalat na mani ay hindi magandang kasama sa araw-araw.

4. Pritong Mani: Mantika na Nakaipit sa Maliliit na Butil

Ang mani ay maaaring:

• pinakuluan,
• inihaw,
• o pinirito.

Pero karamihan sa mga senior ay:

• fan ng pritong mani – lalo na yung binibili sa kanto o sa balde.

Kapag mani ay:

• pinirito sa maraming mantika,
• minsan pa ay sa mantikang paulit-ulit nang gamit,

nagkakaroon ka ng combo ng:

• fat + asin + calories
• na hindi maganda sa:
  • puso,
  • cholesterol,
  • at timbang.

Tandaan:
Ang puso at kidney ay madalas nang may sabay-sabay na problema sa mga senior na may gout.

Kaya ang pritong mani ay hindi lang isyu sa uric acid —
pati na rin sa puso, presyon, at timbang.

5. Allergies at Iba Pang Reaksyon sa Katawan

May mga senior na hindi lang gout ang problema sa mani,
kundi allergy (kahit late na ito lumabas).

Maaari itong magdulot ng:

• pangangati,
• pamamantal,
• pamumula,
• paninikip ng dibdib o hirap sa paghinga (sa malalang kaso).

Sa ganitong sitwasyon,
hindi na usapan kung may uric acid ka o wala —
mani mismo ang kalaban.

Kaya kung sa tuwing kumakain ka ng mani ay:

• nangangati ang bibig,
• sumasakit ang tiyan,
• palaging parang may kakaibang reaksyon,

mas mabuting iwasan na ito at magpatingin sa doktor.

Puwede Pa Bang Kumain ng Mani ang May Uric Acid?

Ito ang honest na sagot:

✅ Sa maraming kaso, OO – pero KAILANGAN MAY LIMIT at MAY INGAT.

❌ HINDI:

• kapag sinasabi na ng doktor na iwas muna,
• kapag napapansin mong tuwing kumakain ka nito ay sumasakit ang kasukasuan,
• kapag may allergy ka.

Sa pangkalahatan, maraming may gout ang pinapayagang:

• kumain ng kaunting mani paminsan-minsan,
• hindi araw-araw,
• maliit lang ang serving (hindi isang mangkok, kundi kaunting piraso),
• mas ok kung hindi masyadong maalat at hindi sobrang prito.

Pero iba-iba ang katawan.

Mayroong:

• kumakain ng kaunting mani, ok lang sila.
• may iba, konti lang, sumasakit na ulit bukas ang paa at tuhod.

Kaya importante ang:

• pag-obserba sa sarili,
• pagsunod sa payo ng doktor,
• at huwag makipagsabayan sa kain ng iba kahit sinasabi nilang,“Ako nga, may gout, pero todo mani pa rin!”

Magkaiba kayo ng katawan at history.

---

Mas Matalinong Paraan Kung Talagang Mahilig Ka sa Mani

Kung gusto mo pa ring kumain ng mani,
narito ang ilang praktikal na hakbang para mas maging “safe” (kung papayagan ng doktor):

1. Limitahan ang dami.
   • Halimbawa: maliit na dakot lang (hindi punong mangkok).
   • Gawing once in a while, hindi araw-araw na merienda.
2. Piliin ang luto.
   • Mas mainam kung nilaga o inihaw na mani, hindi sobrang prito.
   • Kung bibili, piliin yung hindi sobrang alat.
3. Uminom ng sapat na tubig
   • Kung papayagan ng doktor (lalo na kung walang heart/kidney failure),
   • makatulong ito sa pag-flush ng sobrang uric acid.
4. Huwag sabayan ng ibang high-purine foods
   • Iwas sabay: mani + laman-loob + beer + sardinas sa isang araw.
5. Obserbahan ang katawan mo.
   • Kung napapansin mong sumasakit ang tuhod o paa kada kain mo ng mani,
     malinaw na senyales na hindi ka bagay sa madalas na mani.

Ano ang Maaaring Ipamalit sa Mani Bilang “Snack” ng Senior?

Kung pinapabawas ka na sa mani ng doktor,
hindi ibig sabihing wala ka nang pwedeng kainin sa merienda.

Puwede kang pumalit ng:

• Prutas na naaayon sa kondisyon mo (lalo na sa diabetes – kailangan kontrolado)
• Kamote – boiled o steamed
• Saging na saba (pinakuluan, hindi prito)
• Biskwit na hindi sobrang tamis
• Oatmeal cookies (homemade) na hindi sobra sa asukal

Ang mahalaga:

• hindi puro matatamis,
• hindi puro maalat,
• hindi puro processed.

Hindi rin masamang mag-snack kung:

• konti lang,
• tamang pagpili,
• at hindi buong araw “kain nang kain.”

Kuwento ni Mang Tonyo: “Maliit Lang Naman na Mangkok…”

Si Mang Tonyo, 68, ay ulit-ulit na inaatake ng gout.

Tuwing check-up:

• mataas pa rin ang uric acid,
• kahit iniinom niya ang gamot,
• at sumusunod daw siya sa “bawal na pagkain” – hindi na raw siya naglalaman-loob, hindi na rin nagbi-beer.

Isang araw, tinanong siya ng doktor:

“Ano po ang kinakain ninyong pang-merienda?”

Sagot niya:

“Wala na po halos, Doc… mani lang.”

Nang kinuwento niya ang totoong dami,
lumabas na:

• halos isang malaking mangkok ang nauubos niya sa isang upuan,
• halos araw-araw,
• minsan 2 beses kada araw,
• kadalasan pang maalat at prito.

Doon siya ipinaliwanag ng doktor:

• na kahit hindi sobrang taas ng purine ng mani kumpara sa atay,
• dahil sa dami at dalas,
• plus taba, alat at calories,
• malaki ang ambag nito sa pagtaas ng timbang at paglala ng uric acid sa kanya.

Unti-unti niyang binawasan:

• mula isang malaking mangkok,
• hanggang kalahati,
• hanggang naging paminsan-minsan na lang sa isang linggo.

Kasabay ng:

• pag-inom ng gamot,
• pag-inom ng tubig (ayon sa payo ng doktor),
• at pag-iwas sa ibang high-purine pagkain,

napansin niya:

• mas bihira na ang pamumula at pananakit ng hinlalaki sa paa,
• mas nakakalakad na siya nang hindi natatakot sa “biglaang kirot.”

Sabi niya:

“Hindi pala masama ang mani kung paminsan-minsan lang at tamang dami,
pero nung ginawa kong parang chichirya na araw-araw, ako rin pala ang tinamaan.”

Huling Paalala para sa mga Senior na Mahilig sa Mani

• Ang mani ay hindi awtomatikong bawal sa lahat,
  pero hindi rin dapat abusuhin, lalo na kung may mataas na uric acid o gout.
• Ang susi:
  • limitasyon,
  • pagmamasid sa sarili,
  • at pakikipag-ugnayan sa doktor.

Kung ikaw ay senior na:

• madalas sumakit ang paa, tuhod, o kasukasuan,
• may laboratory result na mataas ang uric acid,
• at paborito ang mani…

panahon na para tanungin ang sarili:

“Tinutulungan ba ako ng mani… o pinapadalas lang nito ang sakit ko?”

At kung kailangan mo nang bawasan o tuluyang iwasan,
huwag mong isipin na pinagkakaitan ka —
iniingatan mo ang sarili mong katawan, tuhod, paa, at kinabukasan kasama ang pamilya mo.

---

Kung may kilala kang lolo, lola, nanay, tatay, tito, tita, o kaibigan na mahilig sa mani pero may problema sa uric acid at gout,
i-share mo ang blog post na ito sa kanila at sa iba mo pang mahal sa buhay,
para mas marami ang maging maingat sa pagkain ng mani at mas maraming kasukasuan ang maiwasan ang kirot at pamumula.