Sa ikatlong palapag ng isang malaking ospital sa Maynila, paulit-ulit na naglalakad ang isang babaeng nakaduster habang hawak ang isang maliit na lumang litrato.
Mukhang pagod siya. Gusot ang buhok, kupas ang damit, at may hawak na maliit na bag na tila ilang taon nang ginagamit.
“Excuse me… may hinahanap po akong pasyente,” mahina niyang sabi sa isang nurse sa information desk.
Sinilip siya ng nurse mula ulo hanggang paa.
“Sino po ang pasyente?”
“Si Mang Ernesto Villareal po.”
“Room number?”
Umiling ang babae.
“Hindi ko po alam.”
“Relationship?”
Saglit siyang natigilan.
“Kaibigan.”
Napabuntong-hininga ang nurse.
“Ma’am, hindi po puwedeng basta-basta naghahanap ng pasyente. Kailangan po namin ng complete information.”
“May sakit po siya. Kailangan ko siyang makita.”
“Ma’am, baka nasa ibang ospital po ang hinahanap ninyo.”
Hindi sumagot ang babae.
Sa halip, inilabas niya ang lumang litrato.
Makikita roon ang isang batang babae na nakangiti kasama ang isang lalaking naka-uniporme ng nurse.
“Siya po iyon,” sabi niya. “Kailangan ko lang siyang makita bago maging huli ang lahat.”
Hindi siya pinansin ng ibang tao.
May ilang pasyente pang napatingin sa kaniyang damit.
Marahil iniisip nilang isa lamang siyang mahirap na babaeng naliligaw.
Ngunit hindi nila alam ang isang bagay.
Ang babaeng iyon ay si Teresa Navarro.
At dalawampu’t limang taon na niyang hinahanap si Ernesto.
Noong bata pa sila, magkapitbahay sina Teresa at Ernesto. Pareho silang nangarap na maging health workers upang makatulong sa mga mahihirap.
Ngunit ibang landas ang tinahak nila.
Naging nurse si Ernesto.
Si Teresa naman ay napilitang huminto sa pag-aaral upang alagaan ang kaniyang maysakit na ina.
Nang maglaon, nawala ang komunikasyon nila.
Hanggang isang araw, may dumating na sulat kay Teresa.
Galing iyon kay Ernesto.
“Teresa, kung sakaling hindi na kita mahanap, tandaan mong hindi ko nakalimutan ang pangako ko.”
Ngunit hindi na siya nakasagot.
Makalipas ang maraming taon, nalaman niyang malubha ang sakit ni Ernesto.
Kaya kahit mahina na rin ang katawan niya, pumunta siya sa ospital.
“Ma’am, kailangan ninyo pong umalis sa hallway,” sabi ng isang security guard. “Baka may kamag-anak kayong pasyente, pero hindi puwedeng dito kayo maghintay.”
“Hindi po ako aalis,” sagot ni Teresa. “Kailangan ko siyang makita.”
Maya-maya, may isang babaeng nurse na mabilis na naglalakad mula sa kabilang hallway.
Si Nurse Celeste Ramirez, ang head nurse ng buong floor.
Nang makita niya si Teresa, bigla siyang tumigil.
Parang nakakita siya ng multo.
“Teresa?”
Napalingon ang babae.
“Celeste?”
Walang sabi-sabi, tumakbo si Celeste at mahigpit siyang niyakap.
Nagulat ang mga nurse.
Nagulat ang security guard.
At higit sa lahat, nagulat ang babaeng kanina lamang tumangging maniwala sa kaniya.
“Bakit nandito ka?” umiiyak na tanong ni Celeste.
“Hinahanap ko si Ernesto.”
Napayuko si Celeste.
“Teresa…”
“Ano?”
“Hindi mo alam?”
Nanginginig ang boses ni Celeste.
“Si Ernesto ang pasyenteng nasa Room 307.”
Napahawak si Teresa sa dibdib.
“Dalhin mo ako sa kaniya.”
Tahimik na tumango si Celeste.
Pagbukas nila ng pinto, nakita ni Teresa ang isang matandang lalaking payat na payat, nakakabit sa oxygen.
Si Ernesto.
Dahan-dahang lumapit si Teresa.
“Ernesto…”
Dumilat ang lalaki.
Ilang segundo siyang nakatitig.
Pagkatapos ay nangilid ang luha sa kaniyang mga mata.
“Teresa…”
Napangiti siya.
“Akala ko hindi ka na darating.”
Napahagulgol si Teresa.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
“Sinubukan ko.”
“Dalawampu’t limang taon kitang hinintay.”
“Alam ko.”
“Bakit?”
Mahina siyang ngumiti.
“Dahil ikaw ang taong ipinangako kong hindi ko iiwan.”
Napahawak si Teresa sa kaniyang kamay.
Doon niya nalaman ang buong katotohanan.
Hindi kailanman nakalimot si Ernesto.
Sa katunayan, sa loob ng maraming taon, hinanap din siya nito.
Ngunit sa bawat pagkakataong malapit na niyang makita si Teresa, may bagong problema sa buhay nito.
Hanggang sa tuluyang lumala ang kaniyang sakit.
May isang bagay pa siyang itinago.
“May kailangan akong ibigay sa iyo,” sabi ni Ernesto.
Kumuha si Celeste ng isang maliit na kahon.
Sa loob nito ay isang lumang notebook.
Binuksan ni Teresa.
Puno iyon ng mga pangalan.
Mga mahihirap na pasyente.
Mga batang walang pambayad.
Mga matatandang walang pamilya.
Sa bawat pangalan, may nakasulat na halaga.
“Anong ibig sabihin nito?”
“Lahat ng iyon ay tinulungan ko,” sabi ni Ernesto.
“Pero bakit?”
“Dahil hindi ko nakalimutan ang pangarap natin.”
Napaluha si Teresa.
Ang dalawang batang minsang nangarap tumulong sa mga mahihirap ay hindi man naging magkasama sa buhay, pareho pa rin palang tumupad sa pangako.
Ngunit bago pa sila makapag-usap nang mas matagal, biglang bumilis ang tunog ng monitor.
“Doktor!” sigaw ni Celeste.
Dumating ang mga medical staff.
Lumabas si Teresa sa silid habang nanginginig.
Ilang minuto ang lumipas.
Tahimik na lumabas si Celeste.
Nakita niya si Teresa.
Umiling siya.
Parang gumuho ang mundo ng matanda.
“Hindi…”
Umupo si Teresa sa sahig.
Niyakap siya ni Celeste.
“Hindi man lang kami nagkaroon ng sapat na oras,” umiiyak na sabi ni Teresa.
Ngunit makalipas ang ilang minuto, may isa pang nurse na lumapit.
“Ma’am Teresa…”
Iniabot nito ang isang sobre.
“Iniwan po ito ni Mang Ernesto bago siya pumasok sa ICU.”
Nanginginig ang kamay ni Teresa habang binubuksan iyon.
Isang liham.
“Teresa, kung binabasa mo ito, malamang hindi na kita makausap. Huwag mong isipin na huli na ang lahat. May mga taong hindi man nananatili sa buhay natin, pero nag-iiwan sila ng dahilan para ipagpatuloy natin ang buhay.”
May isa pang papel sa loob.
Isang donation form.
Nakapangalan kay Teresa.
Ibinigay ni Ernesto ang kaniyang natitirang ipon upang maipagpatuloy ni Teresa ang pagtulong sa mga pasyenteng walang pambayad.
Napahawak siya sa dibdib.
“Bakit mo ginawa ito?”
Sa ibaba ng liham ay may huling linya:
“Noong bata tayo, sinabi mong gusto mong maging dahilan kung bakit may isang taong hindi susuko. Ngayon, ikaw naman ang maging dahilan para may ibang mabuhay.”
Mula noon, hindi na muling bumalik si Teresa sa ospital bilang isang taong naghahanap.
Bumalik siya bilang isang volunteer.
Araw-araw, tinutulungan niya ang mga pasyenteng walang pambayad.
At sa maliit na waiting area ng ospital, may isang lumang litrato nilang dalawa.
Sa ilalim nito ay nakasulat:
“May mga taong hindi natin nakakasama habang-buhay, pero habang buhay nating dala ang kabutihang iniwan nila.”
Tuwing may mahirap na pasyenteng napapahiya dahil walang pera, unang lumalapit si Teresa.
Hindi niya itinatanong kung magkano ang pera nito.
Hindi niya tinitingnan ang damit nito.
Hindi niya hinahanap ang katayuan nito.
Ang lagi niyang sinasabi ay:
“Halika. Tutulungan ka namin.”
Dahil minsan, si Teresa rin ang babaeng hindi pinaniwalaan.
Ang babaeng nakaduster.
Ang babaeng itinaboy sa hallway.
At ang babaeng dumating nang huli upang makasama ang taong matagal niyang hinahanap.
Ngunit bago namatay si Ernesto, binigyan niya siya ng isang bagay na mas mahalaga kaysa sa panahon.
Isang dahilan para ipagpatuloy ang kanilang pangarap.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag husgahan ang tao batay sa kaniyang damit o itsura. Hindi natin alam ang pinagdaanan, kabutihan, o halaga ng isang taong nakatayo sa harap natin.
- Huwag ipagpaliban ang paghingi ng tawad at pakikipagkita sa taong mahalaga sa atin. Hindi natin hawak ang oras.
- Ang tunay na kabutihan ay hindi naghihintay ng kapalit. Minsan, ang pinakamagandang pamana ay ang kabutihang naipasa natin sa ibang tao.
- May mga taong dumarating sa buhay natin upang mag-iwan ng aral, hindi upang manatili habang-buhay. Ngunit ang alaala at kabutihan nila ay maaaring mabuhay sa atin.
- Huwag maliitin ang isang taong nangangailangan. Baka ang taong tinataboy mo ngayon ang siya ring taong magtuturo sa iyo ng pinakamahalagang aral sa buhay.
Kung naantig ka sa kuwento nina Teresa at Ernesto, ibahagi ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong malapit sa iyo na kailangan ding maalala na ang kabutihan ay hindi nasusukat sa damit, pera, o katayuan sa buhay.
