Isang hapon, si Lola Perla (66) ay nakaupo sa terasa, hawak ang sentido, pikit ang mata.
“Lo, okay lang po ba kayo?” tanong ng apong si Mia.
“Ewan ko ba, ‘Nak… mula pa kaninang umaga masakit na ulo ko. Parang ang bigat, tapos napuputol-putol yung isip ko. Ayoko naman agad uminom ng gamot.”
Maraming kagaya ni Lola Perla — araw-araw nakikipagsapalaran sa sakit ng ulo.
Minsan:
- dahil sa pagod,
- kulang sa tulog,
- stress,
- mali ang salamin,
- gutom,
- init,
- o minsan may mas malalim na dahilan.
Kadalasan, instant sagot: tableta agad.
Pero may mga pagkakataon na may magagawa muna tayong natural na paraan, habang patuloy na mino-monitor ang pakiramdam at kumukunsulta sa doktor kung kinakailangan.
Importante:
Kung malala, biglaan, kakaiba ang sakit ng ulo, may kasamang pamamanhid, panlalabo ng paningin, hirap magsalita, panghihina, paninigas ng leeg, o mataas na lagnat —
huwag maghintay sa “natural remedy” lang.
Kailangan magpatingin agad sa doktor o ER.
Pero kung ang sakit ng ulo ay:
- paulit-ulit pero “kaya pa”,
- parang “pananakit ng kalamnan sa ulo at batok”,
- dala ng pagod, puyat, o tension,
may ilang natural na hakbang na makatutulong para gumaan ang pakiramdam, lalo na sa mga senior na ayaw basta-basta uminom ng gamot.
Sa blog post na ito, pag-uusapan natin ang:
- ilang posibleng dahilan ng sakit ng ulo,
- mga simpleng natural na solusyon na puwedeng subukan,
- at kung kailan dapat magpatingin sa doktor.
Bakit Nga Ba Masakit ang Ulo?
Hindi laging iisa ang dahilan.
Ilan sa mga PANGKARANIWANG dahilan ng sakit ng ulo lalo na sa seniors:
- Tension / pagod sa kalamnan – madalas sa batok at balikat, nauuwi sa “tension headache.”
- Dehydration – kulang sa tubig, lalo na sa mainit na panahon.
- Kulang sa tulog o putol-putol ang tulog – humahalo ang pagod at hilo.
- Pagod sa mata – lalo na kung matagal sa cellphone, TV, o mali ang grado ng salamin.
- Gutom o hindi tamang oras ng kain – bumababa ang asukal sa dugo.
- Stress, pag-aalala, emosyonal na pagod.
- Hormonal changes (sa mga babae).
- Blood pressure – pwedeng mataas, pwedeng sobrang baba.
- Side effect ng ilang gamot.
Mahalaga na habang ginagawa ang mga natural na paraan, hinihimay mo rin kung ano ang ugat:
“Napupuyat ba ako?”
“Umiinom ba ako ng tubig sa maghapon?”
“Matagal ba ako nakatungo sa cellphone o panay Facebook?”
“May maintenance ba ako na kailangang ipa-check sa doktor?”
Kuwento ni Mang Lito: Sakit ng Ulo o Sakit ng Katawan sa Pagod?
Si Mang Lito (70) ay dating karpintero. Pag-retire niya, madalas lang sa bahay, pero:
- mahilig magbantay sa labas,
- naka-upo sa bangkito, nakayuko sa cellphone,
- minsan tatlong oras sunod-sunod.
Araw-araw, bandang hapon, reklamo niya:
“Sumasakit ulo ko dito sa bandang noo. Parang hinihigpitan.”
Akala niya kailangan palaging pain reliever.
Pero napansin ng anak niya:
- panay yuko niya,
- naninigas ang batok at balikat,
- halos walang iniinom na tubig maghapon, puro kape at softdrinks.
Nung sinubukan nilang:
- limitahan ang cellphone time kada upo,
- mag-unat-unat tuwing isang oras,
- uminom ng tubig sa maghapon,
- magpahinga ang mata sa malayo,
unti-unti bumaba ang dalas at tindi ng sakit ng ulo niya — hindi man 100% wala, pero malaking ginhawa.
Natural na Solusyon #1: Tubig Muna Bago Tableta
Madalas nating nakakaligtaan:
Kulang sa tubig = pwedeng sakit ng ulo.
Lalo na sa seniors na:
- ihi nang ihi dahil sa gamot,
- ayaw uminom ng tubig para “di pabalik-balik sa CR”,
- tapos mainit ang panahon.
Puwedeng maging dehydrated nang hindi napapansin.
Paano ito nakatulong kay Lola Perla?
Babalikan natin si Lola Perla.
Nung kinausap siya ng anak niya, tinanong siya:
“Ma, ilang baso na po ng tubig nainom niyo ngayon?”
Napaisip siya.
“Ehh… dalawang kape, isang juice… tubig? Parang wala pa ata.”
Ang ginawa nila:
- Binigyan siya ng maliit na baso ng maligamgam na tubig,
- pinasandal sa upuan,
- pinatay ang maingay na TV,
- pinatulog nang kaunti.
Pagkalipas ng ilang oras,
gumaan yung sakit ng ulo niya — hindi agad milagro, pero ramdam niya ang kaibahan.
Praktikal na tips:
- Sa halip na biglang 1 litrong tubig,
– paunti-unti pero madalas sa maghapon (maliban na lang kung may fluid restriction galing sa doktor). - Kung may sakit sa puso o bato, tanungin muna ang doktor kung gaano karaming tubig ang pwede sa inyo.
Natural na Solusyon #2: Hinga, Unat, Pahinga – Laban sa “Tension Headache”
Maraming sakit ng ulo ay galing sa tension sa kalamnan ng leeg, balikat, batok.
Lalo na kung:
- matagal naka-yuko,
- matagal nakaupo sa iisang puwesto,
- laging nakakunot ang noo dahil sa stress at problema.
Simple “ha-breath” at stretch routine na puwedeng gawin:
- Umupo nang maayos – tuwid ang likod, paa nakalapat sa sahig.
- Dahan-dahang deep breathing:
- Huminga nang dahan-dahan sa ilong bilang 4,
- pigil hininga ng bilang 4,
- ilabas sa bibig bilang 6–8.
- Ulitin ng 5–10 beses.
- Unat leeg at balikat:
- Iikot dahan-dahan ang balikat paatras at pasulong, 10 beses bawat direksyon.
- Ikiling ang ulo pakanan (parang dinidikit ang tenga sa balikat), hawak ng konti, 10 segundo. Ganon din sa kaliwa.
- Iikot ang leeg nang napaka-dahan-dahan kung pinapayagan ng doktor, 3–5 beses lang.
- Pumikit ng 3–5 minuto – walang cellphone, walang TV. Tahimik lang o may malumanay na musika.
Sa simpleng ganito, maraming “tension headache” ang lumuluwag dahil:
- nakakahinga nang maayos ang utak,
- lumuluwag ang banat sa leeg at balikat,
- bumababa ang stress.
Natural na Solusyon #3: Cold o Warm Compress sa Tamang Lugar
May mga taong gumiginhawa ang sakit ng ulo kapag:
- may cold compress / yelong binalot sa tela sa noo o sentido,
- may warm compress sa batok at balikat kung “pananakit ng kalamnan” ang kasama.
Para kanino ang cold compress?
- Kapag ang sakit ay parang throbbing o tumitibok sa sentido o noo,
- kapag parang sumisikip dahil sa init,
- pwede ang malamig sa noo, sentido, o batok (balot sa tela ha, hindi direktang yelo sa balat).
Para kanino ang warm compress?
- Kapag parang naninigas ang batok at balikat,
- kapag alam mong galing sa spasm o pagkapagod ng kalamnan,
- pwede ang warm compress sa batok at balikat (huwag masyadong mainit).
Si Tatay Lito kanina, nung sinubukan siya ng:
- warm compress sa batok,
- sabay stretch at pahinga,
mas gumaan ang ulo niya pagkatapos ng ilang minuto.
Paalala:
Kung may problema sa balat, diabetes na may nerve damage, o ibang kondisyon,
mas mabuting mag-ingat sa sobrang init o lamig — baka hindi ramdam ang paso.
Natural na Solusyon #4: Pahinga ang Mata – Lalo na kung “Screen Headache”
Sa panahon ngayon, kahit seniors na:
- nasa cellphone,
- nanonood sa tablet,
- naka-YouTube o social media,
- nanonood ng TV ng matagal.
Kapag matagal naka-tutok sa screen, pwedeng:
- sumakit ang mata,
- sabay sumakit ang ulo,
- malabo ang tingin sandali.
20-20-20 Rule (Pwede ring 10-10-10 sa seniors)
Tuwing:
- 20 minuto na nakatingin sa screen o libro,
- tumingin ng 20 segundo sa bagay na 20 feet (mga 6 metro) ang layo,
- sa seniors, kahit 10 minuto, tingin sa malayo ng 10–20 segundo okay na.
Pwede ring:
- ipikit ang mata sandali,
- huwag masyadong maliwanag ang screen,
- i-check ang salamin (baka luma na ang grado).
Kung paulit-ulit ang sakit ng ulo sa may noo at mata,
maaring kailangan mo nang:
- magpa-check ng salamin,
- o magpa-konsulta sa optometrist/ophthalmologist.
Natural na Solusyon #5: Ayusin ang Tulog – Oras, Posisyon, Kapaligiran
Ang kulang sa tulog ay isa sa pinakakaraniwang dahilan ng sakit ng ulo.
Sa seniors, madalas:
- maagang nagigising,
- putol-putol ang tulog,
- madaling magising kahit maingay ng kaunti,
- minsan may kasamang hilik o sleep apnea (hindi pantay ang paghinga habang tulog).
Ano ang puwedeng gawin?
- Gumawa ng simpleng “sleep routine”:
- halos pare-pareho ang oras ng higaan,
- iwas sa sobrang liwanag at ingay,
- iwas sa sobrang bigat na hapunan,
- iwas sa maraming kape sa hapon at gabi.
- Posisyon:
- Gumamit ng unan na hindi sobrang taas, hindi sobrang baba,
- Suportado ang leeg at batok.
- Kung laging masakit ang batok paggising, baka kailangan i-check ang unan o kutson.
Pag naayos ang tulog, madalas pati:
- sakit ng ulo,
- iritabilidad,
- at kalimot-limot
ay gumagaan din.
Natural na Solusyon #6: Pagkain sa Tamang Oras – Iwas “Gutom Headache”
May mga seniors na:
- nakakalimot kumain dahil abala,
- iniisip “diet ako, bawas kain”,
- o wala lang gana.
Pero ang sobrang gutom at biglang bagsak ng asukal sa dugo ay pwedeng magdulot ng:
- hilo,
- panghihina,
- at sakit ng ulo.
Lalo na kung may:
- diabetes,
- iniinom na gamot na may requirements sa pagkain.
Praktikal na payo:
- Huwag hayaan na masyadong matagal na walang kain (hal. 7–8 oras na walang kahit snack man lang),
lalo na kung nararamdaman mo nang sumasakit ang ulo kapag gutom. - Pumili ng magaan pero masustansya:
- prutas (kung pinapayagan ng doktor),
- tinapay na simple,
- lugaw,
- biskwit na hindi sobrang tamis.
Minsan simpleng pagkain lang sa tamang oras ang sagot sa paulit-ulit na sakit ng ulo.
Natural na Solusyon #7: Banayad na Masahe at Tahimik na Kapaligiran
Ang utak at katawan ay parang batang hyper:
kung paulit-ulit ang ingay, gulo, at pag-aalala,
natural na magrereklamo — minsan sa anyo ng sakit ng ulo.
Minsan, malaking tulong na ang:
- banayad na masahe sa sentido, batok, balikat (huwag masyadong madiin),
- pakikinig sa malumanay na musika,
- o simpleng 5–15 minuto na tahimik sa kwarto.
Si Lola Perla, nung sinabayan ang pag-inom ng tubig ng:
- kaliwang kamay sa sentido, pabilog na masahe,
- kanan sa kabilang sentido,
- pag-upo sa tahimik na parte ng bahay,
nangyari ang hindi niya ine-expect:
“Parang gumaan ang ulo ko, kahit hindi ako uminom agad ng gamot.”
Kailan Hindi na “Natural Remedy” ang Sagot?
Napakahalaga nito para sa mga senior:
MAGPATINGIN AGAD SA DOKTOR kung may sakit ng ulo na may kasamang:
- biglang matinding sakit ng ulo (“worst headache of my life”),
- paninigas ng leeg,
- lagnat,
- hirap magsalita,
- hirap maglakad o kumilos ng isang bahagi ng katawan,
- panlalabo o biglang pagkabulag ng isang mata,
- pagsuka nang paulit-ulit,
- nahihimatay o parang nawawala sa sarili,
- pagtama ng ulo sa matigas (aksidente) tapos sumasakit at nahihilo.
Kung may:
- mataas na presyon at biglang sumakit ang ulo,
- history ng stroke, aneurysm, o tumor,
- o kakaibang uri ng sakit ng ulo na hindi mo pa naranasan,
huwag nang mag-experiment ng natural remedies.
Emergency na iyon, hindi na home remedy level.
Para sa mga steady, mild to moderate, familiar na sakit ng ulo,
lalo na kung alam mong galing sa pagod, puyat, stress o lamig/ init,
doon puwedeng subukan ang mga natural na pamamaraan na ito —
kasabay ng pagmo-monitor at pagkonsulta sa doktor kung pabalik-balik o lumalala.
Paano Pagsasabay-sabayin ang Natural na Paraan?
Halimbawa, kung sumasakit ang ulo mo ng hapon:
- Uminom ng isang maliit na baso ng tubig (maligamgam o room temp).
- Umupo nang maayos, gawin ang deep breathing at simpleng stretch.
- Ilayo muna ang mata sa cellphone o TV,
– magpikit o tumingin sa malayo. - Kung pakiramdam mo galing sa batok,
– gumamit ng warm compress sa likod ng leeg. - Pahinga sa tahimik na lugar ng 10–20 minuto.
Kung gumaan, magandang senyales.
Kung hindi gumaan, o kung pabalik-balik na nang ilang araw:
panahon na para kumonsulta sa health professional.
Panghuling Mensahe para sa mga Senior (at sa Pamilya Nila)
Hindi lahat ng sakit ng ulo ay:
- “normal lang dahil matanda na,”
- o “tiisin na lang, lilipas din.”
Minsan, senyales ito ng pangangalaga na kulang:
- kulang sa tulog,
- kulang sa tubig,
- sobra sa alat o tamis,
- sobra sa screen time,
- kulang sa pahinga ng isip at puso.
Ang natural na solusyon ay hindi lang:
- hilot,
- herbal,
- o mainit na tsaa.
Kadalasan, ito ay:
- tamang pahinga,
- tamang tubig,
- tamang galaw,
- tamang pagkain,
- at tamang paghingi ng tulong sa doktor kapag hindi na normal ang nararamdaman.
Kung nakatulong sa’yo ang blog post na ito…
Ibahagi mo ito sa iyong pamilya at mga kaibigan, lalo na sa mga lolo, lola, magulang, o kapwa senior na madalas sumakit ang ulo pero takot sa gamot o hindi alam kung ano ang dapat unahin.
Baka ang simpleng pag-share mo ngayon ang maging daan para mas maraming matatanda ang matutong alagaan ang sarili nilang katawan — sa natural at mas maingat na paraan. 💚🧠💤
