SINABIHAN KO SI TATAY “WAG MO NA ‘KO SUNDUN” KASI NAHIHIYA AKO… PERO NANG GABI NA AT WALA AKONG MASAKYAN, NAKITA KO SIYANG NAGHINTAY SA KANTO, BASA SA ULAN, HAWAK ANG PAYONG KO.
Ako si Lara, Grade 6. Maliit pa lang ako pero ang laki na ng hiya ko.
Hindi dahil may kasalanan si tatay… kundi dahil natatakot akong matawa ang ibang tao.
Si Tatay Nestor ang nag-aalaga sa’kin simula nung nawala si nanay. Siya yung tipong hindi marunong magpaka-sweet magsalita, pero araw-araw ipinapakita sa gawa. Sa umaga, gising siya bago pa tumunog ang alarm. Naglalakad siya papunta sa palengke, kumukuha ng mga karton at bote, minsan namamasada siya gamit yung lumang bisikleta na may sidecar na bakal—parang karitong hinihila ng pagod.
Yun ang “sundo” niya sa’kin.
Habang ang ibang kaklase ko, sinusundo ng motor na makintab, o tricycle na maayos ang pintura, ako… si tatay ang sumusundo, pawis, alikabok, at laging may amoy ng araw sa damit.
At doon nagsimula ang pagkahiya ko.
Isang hapon, pauwi na kami. Nakatayo si tatay sa may gate ng school, hawak ang bisikleta. Kita ko agad siya—hindi kasi siya yung tatay na pormado. Naka-kupas na polo shirt, may mantsa ng grasa sa pantalong luma, at may sugat pa minsan sa kamay dahil sa pagkukumpuni ng gulong.
Tumingin yung kaklase kong si Mariel. Napangisi siya.
“Uy, sundo ka na naman ng tatay mo? Yung bike na parang kariton?” sabi niya, pasulyap sa mga kasama.
May sumunod pang bulong. “Ang hirap siguro ng buhay nila.”
Tumawa yung iba. Hindi man malakas, pero sapat para marinig ko.
Parang may kumurot sa dibdib ko. Hindi ako naawa noon—nagalit ako. Hindi sa kanila… kay tatay.
Lumapit si tatay, ngumiti nang pagod. “Anak, tara na. Baka abutan tayo ng dilim.”
Hindi ko siya tiningnan. Kinuha ko ang bag ko, at sa sobrang inis ko, bigla kong sinabi sa harap ng gate, sa harap ng mga tao:
“Tay, wag mo na ‘ko sundun! Kaya ko na ‘to! NAKAKAHIYA!”
Napatigil si tatay.
Yung ngiti niya, parang naputol sa hangin. Parang may sinampal sa kanya—hindi kamay, kundi salita.
“Ha? Bakit, anak?” mahina niyang tanong.
“Basta! Wag na! Uwi ka na!” sagot ko, matalim ang boses ko.
May ilang batang napatingin. May ilang magulang na nagtaas-kilay. Pero ang mas masakit… nakita ko kung paano yumuko si tatay, parang lumiit.
“Ah… sige,” sabi niya, pilit normal. “Kung yun ang gusto mo.”
Umatras siya, itinutulak palayo ang bisikleta. Hindi siya nagalit. Hindi siya sumigaw. Ang ginawa lang niya… tinanggap niya.
At ako, imbes na makaramdam ng ginhawa, mas lalo akong nabigatan. Pero dahil ayokong ipakita, nagmamatigas ako. Naglakad ako palayo na parang wala lang.
Nang araw na yun, umuwi ako na mag-isa. Nakisabay ako sa kapitbahay na may tricycle. Buong biyahe, iniisip ko: At least hindi na nila ako pagtatawanan bukas.
Kinabukasan, ganun ulit. Sinadya kong magpaiwan, umuwi nang hindi siya kasama. Hanggang sa naging “normal” na sa akin na itulak siya palayo.
Pero hindi ko alam… may isang gabi na babawi sa lahat.
Biyernes yun. May practice kami para sa program, kaya ginabi ako sa school. Paglabas ko ng gate, halos wala nang tao. Yung araw, nawala na sa langit, at yung hangin, malamig na parang may dalang babala.
Tumingin ako sa kalsada. Wala nang jeep na dumadaan. Yung tricycle sa may kanto, isa na lang, tapos punuan pa.
Tinawag ko si kuya driver. “Kuya, pasakay po!”
Sumilip siya. “Ay, iha, uuwi na ’ko. Tsaka malayo ka ba? Hindi na kaya.”
Nanginig ang kamay ko. Hindi dahil sa lamig—kundi sa takot.
Saka biglang pumatak ang ulan.
Una, patak-patak lang. Tapos naging buhos. Yung tipong tumatama sa lupa na parang may nagmamadaling umiiyak ang langit.
Wala akong payong. Naiwan ko sa bahay. Pero naalala ko… may payong ako dati sa bag. Binigay ni tatay. Kaso nung nahihiya ako, iniwan ko rin. Ayokong bitbitin kasi luma at may tape ang hawakan.
Ngayon, wala akong kahit ano.
Nagtago ako sa maliit na waiting shed. Basa na rin ang palda ko, dumidikit sa binti. Umiyak na ako nang hindi ko napapansin—tahimik lang, yung luha na nahahalo sa ulan.
“Bakit kasi ako nagmataas…” bulong ko sa sarili ko. “Bakit ko siya sinaktan…”
Tiningnan ko ang oras. Alas-siyete na. Madilim na. Yung streetlight, nanginginig ang ilaw. Naisip ko ang mga kwento sa barangay tungkol sa mga batang nawawala. Lalo akong kinabahan.
At doon ko siya nakita.
Sa may kanto, sa ilalim ng punong acacia, may anino ng taong nakatayo. Payat, nakatungo, parang binubugbog ng ulan pero hindi umaalis.
Lumapit ako nang dahan-dahan. At nung tumama ang ilaw ng streetlight sa mukha niya, nakita ko ang pamilyar na mata.
Si Tatay Nestor.
Basa ang damit niya. Basa ang buhok niya. Yung polo niyang kupas, parang mas kumupas pa sa ulan. Naka-tsinelas siya, putik-putik ang paa, pero matatag siya doon sa kanto—parang poste na hindi gumagalaw.
At sa kamay niya…
hawak niya ang payong ko.
Yung payong na iniwan ko. Yung payong na tinape niya ang hawakan para hindi masugatan ang kamay ko.
Nang makita niya ako, bigla siyang ngumiti—kahit nanginginig ang labi niya sa lamig.
“Anak…” sabi niya. “Buti nakita kita.”
Hindi ko alam anong sasabihin ko. Parang nalunok ko lahat ng kayabangan ko.
“Tay… bakit andito ka?” nanginginig kong tanong.
Hinawakan niya ang payong at inilapit sa ulo ko. Siya, walang takip—ako lang ang pinayungan niya.
“Alam kong ginabi ka,” sagot niya, simple. “Sabi mo wag na kita sunduin… kaya hindi ako pumunta sa gate. Pero… naghintay ako dito. Baka sakaling… kailangan mo pa rin ako.”
Parang may bumagsak na bato sa dibdib ko. Ang lakas. Ang bigat.
“Tay… sorry…” pabulong ko. “Nahihiya lang po ako… sa mga sinasabi nila…”
Tumango siya, pero hindi siya nagalit. “Alam ko, anak. Masakit lang… pero naiintindihan ko.”
Napaiyak ako nang tuluyan. Hagulgol. Yung iyak na matagal kong pinigil.
“Pero tay…” sabi ko habang umiiyak. “Hindi po kayo nakakahiya. Ako po yung nakakahiya. Kasi pinili kong ipahiya kayo para lang… matuwa sila.”
Doon ko nakita kung paano kumunot ang noo ni tatay, parang pinipigilan din niya ang luha niya.
“Lara,” mahina niyang sabi, “kahit ano pa sabihin nila… tandaan mo, anak. Ang mahalaga, ligtas ka. Kahit pagtawanan nila ang bisikleta ko… basta nauuwi kitang buo.”
Tahimik lang kami. Ulan lang ang maingay.
Sa gabing yun, magkasabay kaming naglakad pauwi. Siya ang may payong, ako ang nakayakap sa braso niya. Ang lamig ng hangin, pero mas mainit yung pakiramdam na… may taong naghintay para sa’kin kahit itinaboy ko siya.
Pagdating namin sa bahay, piniga niya ang damit niya, tumulo ang tubig sa sahig. Nanginginig siya, pero siya pa rin ang unang nagtanong:
“Kumain ka na ba, anak?”
Doon ako tuluyang nabasag.
Minsan pala, ang tunay na pagmamahal… hindi yung maganda ang sundo. Hindi yung may motor o kotse. Minsan, ang pagmamahal ay yung tatay na tinaboy mo na, pero naghintay pa rin sa kanto.
At minsan, ang “nakakahiya” sa paningin natin… siya pala ang dahilan kung bakit tayo nakakapasok sa school, nakakauwi nang ligtas, at may payong sa gitna ng ulan.
Kaya kung may natutunan ako sa gabing yun—
Bago mo sabihin sa magulang mo na “wag na,” bago mo iparamdam na “nakakahiya,” isipin mo muna:
Baka balang araw, wala nang maghihintay sa kanto.
At kapag dumating ang ulan ng buhay… hahanap-hanapin mo yung kamay na laging may hawak ng payong mo—kahit siya ang unang mabasa.
TRENDING STORY FOR YOU
