Isang gabi, hindi makatulog si Mang Roel, 69.
Balik siya nang balik sa paghiga, pero:
- parang ang bilis ng tibok ng puso niya,
- pawisin kahit malamig ang kwarto,
- paulit-ulit ding nagigising.
Kinabukasan, ang plano niya sana: maglalakad sa umaga, mag-aalaga ng apo.
Pero ang nangyari:
- antok na antok siya buong araw,
- mabigat ang ulo,
- sumasakit ang batok,
- at nang sukatin ng anak niya ang BP: “Tay, 160/90 kayo.”
Sabi ni Mang Roel:
“Siguro sa edad na ’to, normal na kulang sa tulog.”
Ang hindi niya alam, hindi lang simpleng puyat ang problema.
Unti-unti nang naaapektuhan ang puso niya dahil sa taon-taon na hindi maayos na tulog.
Bakit Konektado ang Tulog at Puso?
Maraming seniors ang iniisip:
“Ang puso, naaapektuhan lang ng pagkain at emosyon (stress, galit).”
Pero malaking papel din ang tulog.
Kapag kulang o putol-putol ang tulog:
- madalas hindi bumababa nang maayos ang presyon sa gabi,
- laging naka-“alert mode” ang katawan (stress hormones),
- mas mataas ang chance ng:
- high blood,
- stroke,
- sakit sa puso,
- irregulary na tibok (palpitations, atrial fibrillation),
- at paglala ng diabetes at timbang — lahat kaaway din ng puso.
Sa simpleng salita:
Kung araw-araw pagod ang katawan sa kulang na tulog, pagod din ang puso.
Lalo na sa seniors, na kadalasan ay may:
- high blood,
- kolesterol,
- diabetes,
- o dati nang sakit sa puso,
mas importante ang maayos na tulog — hindi lang “matagal nakahiga,” kundi totoong nakakapahinga ang utak, katawan, at puso.
Sa blog post na ito, pag-uusapan natin ang 7 senyales na hindi maayos ang tulog mo — at baka apektado na rin ang puso, lalo na kung senior ka na.
Paalala: Kung may matinding sintomas ka tulad ng paninikip ng dibdib, hirap huminga, sobrang hilo, o biglang panghihina, magpatingin agad sa doktor o ER. Ang blog na ito ay para sa awareness, hindi pamalit sa personal na check-up.
1. Laging Pagod at Antok sa Umaga Kahit Parang “Mahaba” ang Tulog
May mga seniors na nagsasabi:
“Natulog naman ako mula 9pm hanggang 6am,
pero pag-gising, parang hindi ako natulog.”
Mga senyales:
- mabigat ang ulo paggising,
- parang “lutang” o tuliro,
- kailangan ng kape o matamis para lang magising,
- inaantok pa rin kahit katatapos lang magkape.
Posibleng ibig sabihin nito:
- oo, mahaba kang nakahiga,
- pero madalas napuputol ang tulog,
- o hindi ka nakakarating sa malalim na yugto ng tulog na talaga’ng nakakapagpahinga sa katawan at puso.
Sa mahabang panahon, ang ganitong klase ng tulog ay:
- nagpapataas ng stress sa katawan,
- puwedeng magpataas ng BP,
- at magpabilis ng pagtanda (lalo na sa puso at utak).
Kung araw-araw ganito ang pakiramdam mo, hindi yan simpleng “tanda na.”
Puwede itong senyales na kailangan mo nang pag-usapan ang tulog mo sa doktor.
2. Malakas na Hilik, Tapos Biglang Tumitigil ang Paghinga
Ito ang senyales na madalas napapansin ng asawa o kasama sa kwarto, hindi mismo ng senior:
- sobrang lakas ng hilik, minsan parang may sumasabog na makina,
- may mga sandaling titigil bigla ang hilik… pati paghinga,
- tapos biglang hihinga nang malakas na parang nauubusan ng hangin.
Tinatawag itong pattern na ito na kadalasan ay sleep apnea (lalo na obstructive sleep apnea).
Bakit delikado sa puso?
Sa bawat sandaling tumitigil ang paghinga:
- bumababa ang oxygen sa dugo,
- nag-a-alarm ang katawan,
- tumataas ang heart rate at blood pressure,
- paulit-ulit na nangyayari ito magdamag.
Sa mahabang panahon:
- puwedeng magpalala ng hypertension,
- magdagdag sa risk ng stroke,
- at magkonekta sa iba pang sakit sa puso.
Kung sinasabi ng asawa, anak, o kasama mo na:
“Tatay/Nanay, ang lakas ng hilik mo, minsan parang hindi ka humihinga…”
Huwag balewalain.
Magandang senyales ito na dapat ipatingin sa doktor; minsan nire-refer sa sleep specialist o ENT/cardiologist.
3. Madalas Magising sa Gabi na May Palpitations o Hinga na Mabigat
May ilang seniors na nagkukuwento ng ganito:
- “Nanonood ako ng TV, nakatulog ako sa sofa, bigla na lang akong nagising na ang bilis-bilis ng tibok ng puso ko.”
- “Sa madaling araw, gumigising ako na parang hinihingal o nangangapa ng hangin.”
Puwedeng kasing-simpleng:
- masamang panaginip,
- o sobrang pagod.
Pero kung paulit-ulit, lalo na kung may kasamang:
- paninikip ng dibdib,
- pagkahilo,
- malamig na pawis,
- pananakit ng panga o braso,
delikado na ito.
Anong koneksyon sa tulog?
- Kapag hindi maayos ang tulog, mas mataas ang “stress hormones” (tulad ng adrenaline).
- Mas mataas ang tsansang:
- magka-palpitations,
- mag-trigger ng irregular heartbeat (atrial fibrillation at iba pa),
- at magkaproblema sa blood pressure.
Lalo na kung meron ka nang sakit sa puso, ang puya’t at putol-putol na tulog ay parang karagdagang trabaho para sa puso mo sa oras na dapat nagpapahinga ito.
Kung madalas kang ginugulat ng sarili mong puso sa gabi,
huwag lang sabihin na “kinabahan lang ako.”
Ipa-check mo na.
4. Mataas pa rin ang Presyon sa Umaga Kahit Umiinom ng Maintenance
Sa maraming tao, dapat bahagyang bumababa ang BP sa gabi habang tulog.
Pahinga mode kasi ang katawan.
Pero sa iba, lalo na sa may:
- sleep apnea,
- sobrang stress,
- chronic na kulang sa tulog,
nangyayari ang kabaligtaran:
- hindi bumababa ang BP sa gabi,
- minsan mas tumataas pa,
- kaya paggising sa umaga, ang BP ay:
- 150/90,
- 160/100,
- o mas mataas pa,
kahit umiinom ng gamot.
Kapag ganito nang ganito:
- pwedeng indikasyon na hindi nakakapahinga ang puso sa gabi,
- at isa sa dapat tinitingnan ay quality ng tulog (bukod sa dami ng gamot).
Kung napapansin mong lagi kang high blood paggising, magandang banggitin sa doktor:
- paano ka matulog,
- ilang beses ka nagigising,
- humihilik ka ba,
- naiihi ka ba nang paulit-ulit sa gabi,
- hirap ka ba makabalik sa tulog.
5. Sobrang Antukin sa Araw, Nakakatulog Kahit Nakaupo lang o may Ginagawa
May mga seniors na:
- ilang minuto lang sa upuan, tulog na,
- nalalaglagan ng ulo habang nanonood ng TV,
- nakakatulog habang nakaupo, nakikipag-usap, minsan kahit may hawak pang kutsara.
Hindi ito simpleng “nakakaantok ang tanghali,”
lalo na kung:
- nagising ka na nang maaga,
- pero naka-nap ka na ulit ilang beses sa maghapon,
- at pakiramdam mo kulang pa rin sa tulog.
Ito ay senyales na hindi sapat ang kalidad ng tulog mo sa gabi.
Puwedeng senyales ng:
- sleep apnea,
- insomnia,
- hindi maayos na “body clock,”
- o kombinasyon nito.
Koneksyon sa puso?
- Kapag kulang ang maayos na tulog,
- mas madalas ang stress response ng katawan,
- mas mataas ang panganib ng:
- high blood,
- heart disease,
- stroke.
At dagdag pa: kung antukin ka kahit naglalakad o nasa labas, mas mataas din ang risk na madapa, madulas, o maaksidente.
Sa ganitong kondisyon, malaking tulong ang pagpatingin sa doktor para masuri kung kailangan ng tulong sa tulog (sleep study, ECG, etc.).
6. Pagbabago sa Mood, Irritable, at Parang Laging “Pagod ang Ulo”
Hindi lang katawan ang naapektuhan ng kulang na tulog — pati utak at emosyon.
Mga napapansin sa seniors na laging puyat o hindi maayos ang tulog:
- mabilis mainis,
- konting bagay, mataas agad ang boses,
- madaling ma-stress sa simpleng problema,
- parang wala sa mood makipag-usap,
- hirap mag-concentrate,
- mabagal mag-isip kumpara sa dati.
Minsan, nasasabihan pang:
“Si Tatay, lagi nang mainit ang ulo.”
“Si Nanay, parang walang gana sa kahit ano.”
Anong kinalaman nito sa puso?
Kapag laging pagod ang utak:
- mas mataas ang stress sa katawan,
- tumataas ang stress hormones (cortisol, adrenaline),
- at tumataas ang risk na:
- laging mataas ang BP,
- sumakit ang ulo,
- sumikip ang dibdib,
- at maapektuhan ang puso.
Tandaan:
Ang puso at utak, magkadugtong ang wiring.
Kung laging pagod ang isa, kadalasang napapagod din ang isa.
Kung napapansin mong iba na ang mood at bilis uminit ng ulo dahil sa kulang sa tulog,
huwag lang isisi sa “pagka-senior” — baka kailangan na ring ayusin ang sleep pattern.
7. Madalas Umihi sa Gabi + Hingal o Pagod Pag Higa
Normal sa seniors na mas madalas umihi,
lalo na kung may prostate problem (sa lalaki) o overactive bladder.
Pero kapag:
- tatlo o higit pang beses ka nagigising sa gabi para umihi,
- plus napapansin mo na:
- hinihingal ka kapag nakahiga nang flat,
- kailangan mong mag-dagdag ng unan para mas komportableng huminga,
- mas sumasakit ang paa o namamaga pag gabi,
puwede rin itong senyales na:
- hindi lang pantog at prostate ang may usapan,
- baka pati puso (heart failure o mahinang function),
- at naapektuhan na ang daloy ng dugo at fluid sa katawan.
Ang madalas na pag-ihi sa gabi + hindi komportableng tulog dahil sa hingal/pagbigat ng dibdib ay nagpapabawas sa kalidad ng tulog,
at sa kasamaang palad,
senyales din na hirap nang magpahinga ng puso sa gabi.
Kung ganito ang nararanasan mo, lalo na kung may sabay na sintomas sa puso (hingal, paninikip ng dibdib, namamanas ang paa),
magpatingin agad sa doktor — maaaring kailangan ang karagdagang tests tulad ng ECG, 2D echo, o iba pa.
Maikling Kuwento: Si Lola Miring at ang “Kulang lang sa tulog” na Hindi pala Simpleng Puyat
Si Lola Miring, 73, ay ilang taon nang reklamo nang reklamo:
- “Ang bigat ng ulo ko.”
- “Lagi akong masama ang gising.”
- “Parang laging pagod ang katawan ko.”
Iniisip nila sa bahay:
“Siguro dahil matanda na. Siguro kulang lang sa tulog.”
Pero sa pagdaan ng panahon, napansin ng pamilya niya:
- ang lakas ng hilik niya sa gabi,
- may mga sandali na parang hindi humihinga sandali,
- paggising, ang taas lagi ng BP,
- madalas antukin sa umaga,
- hindi na rin gaanong makalakad nang malayo, madali nang hingalin.
Nang dinala siya sa doktor, napag-usapan hindi lang ang:
- gamot sa BP,
- kundi pati tulog niya.
Doon siya na-refer sa sleep specialist at cardiologist.
Kinuwento niya:
- ilang beses siya nagigising,
- paano siya humihinga sa gabi,
- gaano kadalas ang hilo at pagod.
Hindi overnight solution, pero nang:
- in-adjust ang gamot,
- inayos ang oras ng tulog,
- binantayan ang posisyon sa pagtulog,
- tinigil ang sobrang kape at late-night na TV,
unti-unting gumaan ang gising niya at mas naging stable ang presyon.
Doon niya na-realize:
“Hindi pala puwedeng gamot lang sa puso; dapat pati tulog, alagaan din.”
Paano Matutulungan ang Sarili (at ang Puso) sa Mas Maayos na Tulog?
Hindi kailangang perpekto agad, pero puwedeng simulan sa maliliit na hakbang:
- Subukang regular ang oras ng tulog at gising.
- Halimbawa: laging 9–10 PM tulog, 5–6 AM gising, kung kaya.
- Iwasan ang sobrang kape, tsaa, o matamis na inumin sa hapon at gabi.
- Gawing kalmado ang gabi:
- bawas sobrang ingay,
- huwag manood ng sobrang nakaka-stress na palabas bago matulog.
- Ayusin ang kwarto:
- maaliwalas, hindi masyadong maliwanag,
- komportableng unan at kumot.
At pinakaimportante:
Kung may mga senyales kang nabanggit sa itaas (malakas na hilik, palpitations sa gabi, sobrang antok sa araw, mataas na BP paggising, madalas pag-ihi + hingal),
sabihin ito sa doktor mo.
Mas maagang makita ang problema, mas:
- mapo-protektahan ang puso,
- maiiwasan ang malalang sakit,
- at mas tatagal ang lakas mo kasama ang pamilya.
Kung may senior ka sa pamilya o kakilala na madalas kulang sa tulog, laging pagod, o may iniindang sakit sa puso, i-share mo ang blog post na ito sa kanila at sa iba mo pang mahal sa buhay, para mas marami ang maging aware sa 7 senyales na hindi na maayos ang tulog nila — at baka apektado na rin ang puso.
