May mga senior na bigla na lang nahihilo kapag tumitingala, yumuyuko, o bumabangon sa higaan. Minsan akala nila “low blood” lang. Minsan sasabihin ng iba “nahanginan lang.” Minsan iniisip pa nila, “Baka kulang lang ako sa tulog.”
Pero may isang tahimik na dahilan na madalas hindi agad napapansin: maling posisyon ng leeg—yung paulit-ulit na pagyuko, pagtingala, o pagtulog na hindi pantay ang suporta. Sa seniors, mas sensitibo na ang leeg, ugat, at inner ear system. Kaya ang simpleng “maling anggulo” ay pwedeng mag-trigger ng vertigo (yung parang umiikot ang paligid) at pagkahilo (lightheadedness, parang mahihimatay).
Hindi ibig sabihin nito na lahat ng hilo ay dahil sa leeg. Maraming posibleng dahilan—BP, blood sugar, ear problems, gamot, dehydration, heart issues, at iba pa. Pero kung napapansin mong ang hilo ay sumasabay sa galaw ng ulo at leeg, malaking posibilidad na may kinalaman ang posture at neck position.
At para mas relatable, kwento muna tayo.
Isang Kwento: Si Nanay Fe at ang “Biglang Iikot ang Mundo”
Si Nanay Fe, 69, mahilig manahi at manood ng teleserye. Kadalasan, nakayuko siya—tatahi, magbabasa, o magse-cellphone. Kapag gabi, mahilig siyang matulog na mataas ang unan, minsan dalawang unan pa, kasi sabi niya, “Para hindi sumakit likod ko.”
Isang umaga, bumangon siya para kumuha ng tubig. Pag upo niya sa gilid ng kama, biglang umiikot ang paningin niya. Parang umiindayog ang buong kwarto. Napahawak siya sa kama, kumapit sa kumot.
“Diyos ko, ano ‘to?” sabi niya, nanginginig.
Nakalipas ang ilang segundo, humupa. Pero tuwing titingala siya para kumuha ng pinggan sa mataas na kabinet, o tuwing yuyuko siya para pulutin ang tsinelas, bumabalik ang hilo.
Pinacheck-up siya ng anak niya. Wala namang stroke signs. BP niya okay naman. Sugar controlled. Sabi ng clinician, posibleng positional vertigo (madalas galing sa inner ear) at pwedeng lumalala kapag stiff ang leeg at mali ang posture, lalo na sa pagtulog at sa daily habits.
Doon nagsimulang magbago si Nanay Fe—hindi sa isang gamot agad, kundi sa simpleng pag-aayos ng posisyon ng leeg at galaw ng ulo.
Ano ang Vertigo at Bakit Naaapektuhan ng Posisyon ng Leeg?
Vertigo ay yung pakiramdam na umiikot ang paligid o umiikot ka kahit nakatigil ka. Iba ito sa simpleng hilo dahil sa gutom o puyat. Sa vertigo, parang may “spinning” sensation.
Sa seniors, dalawang common na dahilan kung bakit sumasabay ang vertigo sa galaw ng ulo/leeg:
1) Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV)
Ito ang isa sa pinaka-common. Sa loob ng inner ear, may maliliit na crystals. Kapag na-displace, at gumalaw ang ulo sa certain positions, nagti-trigger ng vertigo.
2) Cervicogenic Dizziness / “Hilo na may kinalaman sa leeg”
Kapag stiff ang neck muscles at may abnormal alignment, pwedeng maapektuhan ang signals papunta sa brain tungkol sa position ng ulo, kaya may dizziness feeling.
3) Blood flow issues na pwedeng ma-trigger sa extreme neck positions
Kapag sobra ang tingala o tagilid, lalo kung may narrowed vessels, pwedeng mahilo ang iba. Hindi ito laging nangyayari, pero mas risky sa may vascular issues.
Hindi natin kailangang mag-diagnose dito. Ang importante: kung ang hilo ay sumasabay sa mali o biglaang posisyon ng leeg, kailangan ng extra ingat at proper evaluation.
✅ Mga “Maling Posisyon” na Madalas Tahimik na Nagti-trigger ng Hilo
1) Sobrang Pagyuko (Chin-to-chest) nang Matagal
Halimbawa:
- matagal sa cellphone na nakayuko
- nananahi, nagbabasa, nagkakabit ng halaman
- nagluluto na laging nakayuko sa chopping board
Kapag matagal, nagiging stiff ang muscles at naiirita ang joints sa leeg.
2) Sobrang Pagtitingala
- pag-abot sa mataas na shelf
- pagtingin sa bubong habang naglilinis
- pagbitin ng kurtina o dekor
Ito ang classic trigger ng positional vertigo sa iba.
3) Maling Unan at Posisyon sa Pagtulog
- sobrang taas ng unan (nakabaluktot ang leeg buong gabi)
- sobrang baba (walang support)
- tulog na nakatagilid pero lubog ang balikat at naka-twist ang leeg
Kung mali ang alignment ng leeg buong gabi, paggising mo pa lang stiff na at prone sa hilo kapag bumangon ka.
4) Biglaang Bangon
Yung galing ka sa higa tapos biglang upo/tayo agad. Kahit hindi neck issue, pwedeng orthostatic hypotension (biglang baba ng BP). Pero kung may neck stiffness pa, mas nakakagulo ang pakiramdam.
✅ 8 Practical Tips para sa Seniors (Para Iwas Vertigo at Hilo Dahil sa Leeg)
1) Ayusin ang “Neutral Neck” sa Araw-Araw
Neutral neck ibig sabihin: hindi yuko, hindi tingala, parang tuwid na relaxed.
Quick check:
Isipin mong may sinulid na humihila sa tuktok ng ulo mo pataas. Relax shoulders. Tapos chin slightly tucked—hindi nakausli.
2) Cellphone Rule: Itaas ang Phone, Huwag Ibaba ang Ulo
Kung magte-text o manonood:
- itaas ang phone sa eye level
- gumamit ng stand
- magpahinga bawat 15–20 minutes
3) Tamang Unan: “Support, Not Height”
Goal: suportahan ang curve ng leeg, hindi itulak pataas.
- kung side sleeper, dapat punan ng unan ang pagitan ng balikat at leeg
- kung back sleeper, moderate height lang
- iwas sa sobrang kapal na unan na naka-flex ang leeg
Tip: Minsan mas okay ang isang unan na firm kaysa dalawang malambot na lumulubog.
4) Bumangon nang Dahan-Dahan (3-Step Rise)
Kapag gising:
- humiga muna ng ilang segundo, igalaw ang paa at kamay
- umupo sa gilid ng kama 30–60 seconds
- saka tumayo nang dahan-dahan
Kung nahilo, bumalik sa upo, huminga, uminom ng tubig.
5) Gentle Neck Stretches (Daily 3–5 minutes)
Hindi ito intense exercise. Gentle lang.
- ear-to-shoulder stretch (left/right)
- chin tuck (slight)
- shoulder rolls
- upper back stretch
Important:
Kung may matinding pain, numbness, o diagnosed spine issues, magpa-advise muna bago mag-stretch.
6) Iwas Extreme Head Turns Kapag May Hilo
Kung alam mong trigger ang mabilis na lingon o biglang tingala:
- gawin nang dahan-dahan
- gumamit ng katawan (turn your whole body) kaysa leeg lang
7) Kung Suspetsa BPPV: Magpatingin para sa Tamang Maneuver
May mga specific maneuvers (ginagawa ng clinician/therapist) na tumutulong sa positional vertigo. Huwag basta gagayahin kung hindi sigurado, lalo na kung may neck problems.
8) Hydration + Regular Meals
Kahit neck-related, mas lumalala ang hilo kapag:
- dehydrated
- low blood sugar
- puyat
- sobrang kape na walang tubig
⚠️ Kailan Dapat Magpatingin ASAP?
Hindi lahat ng hilo ay “leeg lang.” Kung may kasamang:
- pamamanhid o panghihina ng mukha/kamay/paa (lalo na one side)
- hirap magsalita
- panlalabo ng paningin
- matinding headache na biglaan
- chest pain
- himatay
- tuloy-tuloy na pagsusuka
Magpatingin agad. Mas ok ma-check kaysa magsisi.
Balik Kay Nanay Fe: Ano ang Naging Bago?
Si Nanay Fe, unti-unting binago ang routine:
- tinigil niya ang dalawang unan; isang supportive pillow na lang
- kapag nananahi, naglalagay siya ng maliit na patungan para hindi sobrang yuko
- bawat 20 minutes, tumitigil siya para mag-shoulder rolls
- kapag kukunin ang pinggan sa mataas, gumagamit na siya ng maliit na stool (imbes na sobrang tingala)
- bumabangon na siya dahan-dahan
After ilang linggo, nabawasan ang episodes niya. Hindi totally nawala agad—pero mas manageable. Ang pinakaimportante, hindi na siya takot gumalaw dahil alam na niya ang trigger at paano iwasan.
Sabi niya: “Hindi pala ako biglang mahina. Mali lang pala ang posisyon ko araw-araw.”
Panghuling Mensahe
Sa seniors, ang leeg ay parang “control tower” ng balanse—kasama ang inner ear at blood flow. Kapag mali ang posisyon at laging stiff, pwedeng magdulot ng tahimik na vertigo at hilo. Hindi kailangan ng komplikadong solusyon agad. Minsan, ang kailangan ay:
- ayos sa unan
- dahan-dahang bangon
- iwas yuko/tingala
- gentle stretches
- at check-up kung paulit-ulit
✅ Kung may senior kang mahal sa buhay na laging nahihilo kapag yumuyuko o tumitingala, i-share mo ang post na ito sa kanila. Baka simpleng maling posisyon ng leeg lang pala ang isa sa dahilan—at kailangan lang ng tamang kaalaman. I-share mo sa pamilya at mga kaibigan mo!
