HINDI KO SINAGOT ANG TAWAG NI NANAY KASI BUSY AKO SA KAIBIGAN… PERO NANG UMUWI AKO, MAY MISSED CALL PA RIN SIYA AT MAY NOTE SA MESA: “KUMAIN KA NA ANAK, AKO MUNA ANG MAGUGUTOM”
Ako si Marco, 22 years old, working student. Umagang-umaga pa lang, pagod na ako. Sa umaga, klase. Sa hapon, sideline. Sa gabi, kung minsan, “pahinga” ko raw ang kaibigan—yung tawanan, kwentuhan, konting inom, konting limot.
At totoo naman… minsan, kailangan ko ring huminga.
Pero ngayong gabi, doon ko natutunan na may mga hininga palang kapalit ang bawat pagtakas.
Galing ako noon sa work. Nag-message ang barkada:
“Marco, labas tayo. Sandali lang. Kailangan ka namin.”
Ako naman, mabilis mag-oo. Kasi sa totoo lang, napapagod na rin ako sa bahay. Simula nung umalis si tatay—hindi ko na alam kung saan—si nanay na lang ang natira. Siya yung tahimik na taong laging kumikilos kahit walang nagsasabi. Siya yung laging nagsasakripisyo na parang normal lang.
Minsan, naiirita ako sa kanya. Sa tanong niyang paulit-ulit:
“Anak, kumain ka na ba?”
“Anak, anong oras uwi mo?”
“Anak, may pamasahe ka pa?”
Parang araw-araw na lang, parang pare-pareho. Parang wala na siyang ibang mundo kundi ako.
Kaya nung nag-aya ang barkada, sumama agad ako. Sabi ko sa sarili ko, “Sandali lang naman.” Isang oras. Dalawa. Tapos uuwi na.
Pagdating ko sa kanto, doon na kami nagtipon. Tawa dito, kwento doon. May naglabas ng cellphone, may nagpapatugtog. Naramdaman ko yung gaan na matagal ko nang hinahanap. Yung pakiramdam na hindi ako responsibilidad, hindi ako “anak,” hindi ako “kailangan maging mabuti.” Ako lang si Marco… yung simpleng tropa.
Habang tumatawa kami, biglang nag-vibrate ang phone ko.
Nanay.
Lumabas sa screen: Nanay calling…
Tinitigan ko. Saglit lang. Parang may tumusok sa dibdib ko. Pero bago ko pa masagot, may sumigaw:
“Marco! Shot! Ikaw na next!”
Natawa ako, at sa halip na sagutin si nanay, pinatay ko yung tawag.
“Baka mamaya na,” bulong ko sa sarili ko. “Baka tatanungin lang kung kumain na ako.”
Maya-maya, nag-vibrate ulit.
Nanay calling… ulit.
Napakunot-noo ako. “Grabe, bakit paulit-ulit?” inis ko.
Kinuha ko yung phone, tinitigan, tapos… hindi ko sinagot. Pinabayaan kong mag-ring hanggang tumigil.
Tinapik ako ng kaibigan ko. “Uy, ok ka lang?”
“Oo,” sagot ko. “Nanay ko lang ‘yan.”
“Text mo na lang mamaya,” sabi nila.
At doon ko tinanggap yung suggestion na parang wala lang. Parang normal. Parang hindi importante.
Lumipas ang oras. Dumami ang tawanan, dumami ang kwento. Hanggang sa napansin ko, ang lamig na ng hangin. Late na. Umuwi na yung iba. Ako, nagpaalam na rin.
Habang naglalakad pauwi, nagsimula na akong kabahan. Kasi pag-check ko ng phone ko, nakita ko:
MISSED CALLS: Nanay. Nanay. Nanay.
Hindi lang dalawa. Marami.
Gusto kong tumawag pabalik, pero may parte sa akin na nagsasabing, “Baka nag-aalala lang.” O kaya, “Baka napagalitan ka na naman pag tumawag ka.”
Hanggang sa napabuntong-hininga ako. “Pag-uwi ko na lang. Nandiyan lang naman si nanay.”
Pagbukas ko ng pinto, tahimik ang bahay.
Yung ilaw sa kusina, nakasindi pa—yung isang bumbilya na laging malabo ang liwanag pero sapat para makita mo kung gaano kakupas ang mga gamit namin. Yung mesa, luma, may gasgas, may marka ng mga taong dumaan at tumanda sa kahirapan.
At doon, sa gitna ng mesa, may nakahandang plato. May takip na kaldero, parang may ulam. Pero ang pinakaunang tumama sa mata ko, yung piraso ng papel na nakapatong sa mesa.
Sulatan. Sulat-kamay ni nanay.
Kinuha ko. Binasa ko.
“Kumain ka na anak, ako muna ang magugutom.”
Parang may humawak sa lalamunan ko.
Kasi bigla kong naalala… kanina pa nga pala ako umalis. Hindi ako nagpaalam nang maayos. Hindi ko sinabi kung saan ako pupunta. Hindi ko sinabi kung anong oras ako uuwi. Basta umalis ako, iniwan ko siya sa bahay na parang tagabantay lang ng pintuan.
At yung tawag niya… hindi pala basta tanong lang.
Bigla akong napatingin sa paligid.
“Nanay?” tawag ko. “Nay?”
Walang sumagot.
Lumunok ako. Mas lumakas kabog ng dibdib ko.
Pumasok ako sa kwarto niya. Nakabukas yung ilaw. Nakaayos ang kumot, pero hindi perpekto. Parang may minamadali. Parang may biglang nangyari.
At sa tabi ng kama, nakita ko yung tsinelas niyang nakatumba.
“Nanay?” ulit, mas malakas.
Saka ko narinig yung mahinang tunog… parang ubo. Parang hingal. Galing sa banyo.
Dali-dali akong tumakbo. Pagbukas ko, nakita ko si nanay, nakaupo sa sahig, hawak ang dibdib niya. Pawis na pawis. Namumutla. Yung mata niya, namamaga, parang kanina pa umiiyak o nahihirapan huminga.
“Na… Nay!” nanginginig kong sabi. “Bakit? Ano’ng nangyari?”
Tumingin siya sa akin, pilit ngumiti, pero halatang hirap.
“Tinawagan kita…” bulong niya. “Hindi mo sinagot…”
Doon ako napaupo sa sahig, parang biglang naubusan ng lakas.
“Pasensya na po, Nay… kasama ko lang kasi—”
Hindi ko natapos. Kasi nakita ko yung kamay niya—nanginginig. Yung labi niya—tuyo. Yung boses niya—pira-piraso.
“Gutom ka na siguro…” sabi niya pa rin. “Pinagluto kita… pero… parang nahilo ako…”
At biglang sumikip dibdib ko. Kasi habang ako, masaya sa tawanan, si nanay, nagluluto kahit nagugutom siya, kahit nahihilo siya, kahit wala siyang kasiguraduhan kung uuwi ba ako o hindi.
Hinawakan ko siya. “Nay, sorry… sorry po…”
Kinuha ko agad ang phone ko. Doon ko nakita—sa call log ko—kung ilang beses niyang tinawagan ang pangalan ko. Ilang beses niyang inulit, umaasa na sasagot ako. Ilang beses siyang nagpumilit, kasi baka natatakot siya.
At ako… pinatay ko.
Hindi ko alam kung paano ko siya nabuhat papunta sa kama. Hindi ko alam kung paano ako nakapagpahinga ng tubig at nakapagpunas ng pawis niya. Ang alam ko lang, umiiyak ako nang tahimik, habang siya, kahit hirap, hinahaplos pa rin ang ulo ko.
“Anak…” sabi niya. “Kapag tumatawag ang nanay mo… sagutin mo. Kahit saglit lang. Para alam ko lang na… okay ka.”
Doon tuluyang bumigay ang luha ko.
Kasi sa totoo lang, hindi pala sila tumatawag para kontrolin tayo. Tumatawag sila kasi mahal nila tayo. Kasi yung mundo nila, umiikot sa anak na minsan hindi na umuuwi sa oras, minsan hindi na nagkukwento, minsan hindi na sumasagot.
Niyakap ko siya nang mahigpit.
“Nay, simula ngayon… kahit gaano ako ka-busy… sasagot ako. Kahit isang ‘Nay, okay ako.’ Kahit isang ‘Nay, uuwi ako.’”
Ngumiti siya, mahina. “Yun lang naman, anak… yun lang.”
Lumabas ako ng kwarto niya at bumalik sa mesa. Tinitigan ko yung pagkain. Tinitigan ko yung note.
At doon ko naintindihan:
May mga magulang palang kayang magutom, basta mabusog ka.
May mga magulang palang kayang masaktan, basta hindi ka mapahamak.
At may mga nanay palang kahit hindi sinasagot, tatawag pa rin… kasi umaasa pa rin.
Kaya kung may natutunan ako sa gabing ‘to, ito yun:
Bago mo i-ignore ang tawag ng nanay mo, tanungin mo muna sarili mo—paano kung yun na pala yung tawag na kailangan niyang marinig mo?
Hindi lahat ng “busy” ay mahalaga.
Hindi lahat ng kaibigan, mananatili.
Pero ang nanay… kahit pagod, kahit gutom, kahit nasasaktan… magmamahal pa rin.
At minsan, isang missed call lang ang pagitan ng normal na gabi… at ng habambuhay na pagsisisi.
Kaya kung tumatawag si nanay mo ngayon—sagutin mo.
Kasi baka, tulad ng note na naiwan sa mesa… handa na naman siyang magutom, para lang mabusog ka.
TRENDING STORY YOU MAY WATCH
